Gedko
_-_seal,_1166_(16838562).png)
| |
| Data urodzenia |
ok. 1130 |
|---|---|
| Data śmierci | |
| Biskup krakowski | |
| Okres sprawowania |
1166–1185 |
| Wyznanie | |
| Kościół | |
| Sakra biskupia |
1166 |
Gedko[1] (ur. 1130, zm. 20 września 1185) – biskup krakowski w latach 1166–1185.
Pochodzenie Gedki nie jest pewne. Zdaniem Antoniego Małeckiego był przedstawicielem możnego rodu rycerskiego Gryfitów-Świebodziców, mającego swoje dobra w Małopolsce, na Śląsku i Mazowszu. Z kolei Władysław Semkowicz dowodził, że Wojsław, uznany przez Małeckiego za dziada Gedki, był protoplastą rodu Powałów[2].
W 1166 został biskupem krakowskim. W 1177 był jednym z przywódców spisku baronów małopolskich, prowadzącym do usunięcia księcia Mieszka III Starego z tronu krakowskiego. Poparł następnie juniora Kazimierza II Sprawiedliwego i stał się jego najbliższym współpracownikiem.
Objął patronat wielu fundacji kościelnych, fundując kolegiatę w Kielcach w 1171, uposażając z dziesięciny biskupiej klasztory w Jędrzejowie, Miechowie, Sulejowie, Busku i Koprzywnicy. W 1184 sprowadził na Wawel relikwie św. Floriana, następnie ufundował kolegiatę pod wezwaniem tego świętego na krakowskim Kleparzu. Kadłubek nazywa go najświętszym biskupem Krakowian, którego imię złotym winno być ryte rylcem.
Przypisy
- ↑ Gedko jest zdrobniałą formą Gedeona, zob. A. Cieślikowa, M. Malec, K. Rymut (red.) Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych t. 1-7, Kraków 1995-2002, ISBN 83-85579-63-X. Również w kronice Wincentego Kadłubka Gedko jest nazywany imieniem Gedeon, podobnie u Jana Długosza – por. Jerzy Rajman: Kraków: Zespół osadniczy, proces lokacji, mieszczanie do roku 1333. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, 2004, s. 155, seria: Prace Monograficzne Akademii Pedagogicznej im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. 375. ISBN 83-7271-246-8.
- ↑ A. Małecki, Studya heraldyczne, t. I, Lwów 1890, s. 281, 284, t. II, Lwów 1890, s. 49; W. Semkowicz, Ród Powałów, "Sprawozdania Akademii Umiejętnośc, t. XIX, nr 3, 1914, s. 19-20; L.M. Wójcik, Ród Gryfitów do końca XIII wieku. Pochodzenie — genealogia — rozsiedlenie, "Historia" CVII, Wrocław 1993, s. 31.
Literatura
- Gedko, "Encyklopedia Krakowa", Warszawa – Kraków 2000, s. 237
- Krzysztof Rafał Prokop, Poczet biskupów krakowskich, Wydawnictwo św. Stanisława BM, Kraków 1999, s. 42-45
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.