Geoida
2. elipsoida
3. pion lokalny
4. kontynent
5. geoida
Geoida – w geologii powierzchnia w każdym miejscu prostopadła do pionu wyznaczonego przez siłę ciężkości[1].
Geoida jest teoretyczną powierzchnią, na której potencjał siły ciężkości Ziemi jest stały, równy potencjałowi siły ciężkości na średnim poziomie mórz otwartych i przedłużoną umownie pod powierzchnią lądów. Ponieważ zawiera ona lustro wody w morzach i oceanach, nazywana jest też geoidą zerową. Jako powierzchnia ekwipotencjalna, geoida w każdym swym punkcie jest prostopadła do kierunku siły ciężkości (lokalnego pionu)[2]. Pojęcie wprowadził w 1873 roku niemiecki matematyk Johann Benedict Listing[3][1].
Ponieważ 71% powierzchni Ziemi stanowią oceany, geoida stanowi przybliżenie figury Ziemi. Jednak pod lądami przebieg geoidy jest skomplikowany ze względu na bardzo urozmaicony rozkład gęstości, głównie w przypowierzchniowych warstwach skorupy ziemskiej[4].
Przebieg geoidy jest efektem równowagi sił grawitacji Ziemi i innych ciał układu Słonecznego oraz sił bezwładności, jest ona zatem powierzchnią dynamiczną, stale ulegającą zmianom. W praktyce korzysta się z modelu geoidy, czyli zbioru liczb będących wartościami wysokości geoidy w węzłach siatki geograficznej[5].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b geoida, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-10-03].
- ↑ Stefan Przewłocki: Geomatyka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, s. 21 i 22. ISBN 978-83-01-15529-2.
- ↑ Andrzej Banachowicz: Elementy geometryczne elipsoidy ziemskiej. [w:] Prace Wydziału Nawigacyjnego Akademii Morskiej w Gdyni [on-line]. am.gdynia.pl, 2006. s. 18. [dostęp 2013-12-12].
- ↑ Powierzchnie odniesienia. am.szczecin.pl. [dostęp 2013-12-12].
- ↑ Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Układy odniesienia – Geoida. asgeupos.pl. [dostęp 2013-12-12].
| geosferyzm |
| ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ruch obrotowy Ziemi |
| ||||||||||
| ruch obiegowy Ziemi |
| ||||||||||
| badacze według daty narodzin |
| ||||||||||
| pojęcia historyczne |
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.