Gleiwitz I

Gleiwitz I
Arbeitslager Gleiwitz I
Podobóz Auschwitz-Birkenau
Ilustracja
Pomnik upamiętniający istnienie obozu
Odpowiedzialny

 III Rzesza

Rozpoczęcie działalności

marzec 1944

Zakończenie działalności

18 stycznia 1945

Miejsce

Gliwice

Liczba więźniów

1336 (stan na 17 stycznia 1944)

Narodowość więźniów

głównie Żydzi

Liczebność personelu

około 50 SS-manów[1]

Komendanci

SS Hauptscharführer Otto Moll
SS Oberscharführer Friedrich Jansen
SS Oberscharführer Richard Stolten[1]

Położenie na mapie Gliwic
Mapa konturowa Gliwic, po prawej znajduje się punkt z opisem „Gleiwitz I”
Położenie na mapie Rzeszy Niemieckiej (Republiki Weimarskiej i III Rzeszy w granicach sprzed 1938)
Mapa konturowa Rzeszy Niemieckiej (Republiki Weimarskiej i III Rzeszy w granicach sprzed 1938), po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Gleiwitz I”
Ziemia50°17′28,399″N 18°42′18,065″E/50,291222 18,705018

Gleiwitz I – niemiecki nazistowski podobóz Auschwitz-Birkenau, zlokalizowany w Gliwicach.

Obóz, założony jako pierwszy na terenie Gliwic z inicjatywy komendanta KL Auschwitz Rudolfa Hössa, powstał na terenie warsztatów naprawczych Taboru Kolejowego Rzeszy. Pierwszy transport trafił tam w marcu 1944, byli to więźniowie z obozu Monowitz[1]. Ich zadaniem była budowa nowego podobozu (baraków dla więźniów i ogrodzenia)[2]. Pierwszymi więźniami w Gleiwitz I byli wykwalifikowani robotnicy (Polacy, Węgrzy i Ukraińcy)[3][4], później w obozie zaczęli dominować Żydzi, których największy transport (ok. 2 tys. więźniów) przybył w maju 1944. W czasie istnienia podobozu średnio przebywało w nim nawet 1300 więźniów[1][3].

Więźniowie podobozu pracowali przez dwie 12-godzinne zmiany, głównie przy remontach wagonów kolejowych i lokomotyw, przy budowie drogi oraz pobliskiego lotniska[2]. Jeżeli dla kogoś zabrakło zajęcia, wykonywał on tzw. Steinetragen – przenosił kamienie z hałdy do obozu i z powrotem[2]. W obozie panowała wysoka śmiertelność. Co jakiś czas przeprowadzano selekcję – niezdolnych więźniów wywożono do komór gazowych w Birkenau. Wiele egzekucji przeprowadzał sam komendant obozu Otto Moll. Przez pewien czas nie zarządzał on obozem, został oddelegowany do nadzorowania akcji masowej eksterminacji Żydów węgierskich (Ungarn-Aktion)[5].

W nocy z 18 na 19 stycznia 1945 nastąpiła ewakuacja więźniów. Tuż przed nią przeprowadzono selekcję, po której 100 więźniów niezdolnych do marszu rozstrzelano[2][4]. Następnie pozostałych poprowadzono pieszo do obozu Blechhammer. W pozostałych po obozie barakach przetrzymano więźniów z innych obozów, których później przewieziono do KL Groß-Rosen, KL Buchenwald i KL Sachsenhausen[3][4].

Do dzisiejszych czasów po podobozie zachowały się budynki, w których mieszkali więźniowie[6]. Na ścianie budynku Zakładów Doświadczalnych Instytutu Spawalniczego, przy ulicy Przewozowej, w 1979 roku umieszczono tablicę upamiętniającą obóz[4].

Przypisy

  1. ↑ a b c d Gleiwitz I. subcamps-auschwitz.org. [dostęp 2021-03-18]. (pol.).
  2. ↑ a b c d Gleiwitz I [online], www.auschwitz.org [dostęp 2021-03-20].
  3. ↑ a b c Obóz pracy Arbeitslager (AL) Gleiwitz I przy Przewozowej [online], www.polskaniezwykla.pl [dostęp 2021-03-20].
  4. ↑ a b c d Tablica pamiątkowa Arbeitslager Gleiwitz I w Gliwicach (ul. Przewozowa 32) [online], sztetl.org.pl [dostęp 2021-03-20].
  5. ↑ „W Gliwicach byliśmy traktowani o wiele gorzej niż w Oświęcimiu”. [online], Przystanek Historia [dostęp 2021-03-20] (pol.).
  6. ↑ Gleiwitz I [online], tiergartenstrasse4.org [dostęp 2021-03-22].
Podobozy Auschwitz
Podobozy przy gospodarstwach rolno-hodowlanych
Podobozy przy zakładach przemysłowych
Podobozy o innych funkcjach

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.