Goði
Goði (l.mn. goðar), po polsku wódz – zajmowali oni najwyższe miejsce w strukturze społecznej w średniowiecznej Islandii[1].
Etymologia i geneza
Ich nazwa pochodziła najprawdopodobniej od słowa: guð/goð albo angielskiego God, które znaczyły: „Bóg”[1].
Czasem wywodzi się ich od wspólnego przodka, wczesnośredniowiecznego norweskiego wodza: Björna Buna[2].
Liczba wodzów
Od około 965 r. – kiedy to miano ograniczyć ich liczbę drogą zawarcia w tej kwestii porozumienia na Alþingi – miało ich być dokładnie 39[2].
Pełnione funkcje
Wodzowie przewodzili ówczesnym lokalnym społecznościom i mieli prawo głosu podczas obrad Alþingi[1].
Nominowali też sędziów, zarówno w Sądach Kwarty i Piątym Trybunale, jak i do sądów działających na zebraniach wiosennych[3].
Przeprowadzali Sąd Egzekucji/Konfiskaty[4].
Brali udział w procedurze wyzwalania niewolników[5].
Ustalali ceny, po jakich kupcy, którzy przypłynęli na statkach do Islandii, mogą sprzedawać Islandczykom swoje towary[6].
Przynależni ludzie
Przypisani do nich wolni farmerzy (bændr) nazywali się þingmenn[7]. Mieli oni obowiązek ich wspierać pod groźba, że ich oni opuszczą[5]
Status wodzostwa
Same wodzostwa (goðorð) były dziedziczne, w tym poprzez zapis, i zbywalne za życia, zarówno pod tytułem darmym (jako podarunek lub posag), jak i odpłatnie. Gdy wódz wyjeżdżał za granicę – na czas jego nieobecności w kraju można je też było oddać w czasowe korzystanie[8].
Najwyższy wódz
Tytuł najwyższego spośród islandzkich wodzów przysługiwał Allsherjargoði[9].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b c Koszowski 2026 ↓, s. 144.
- ↑ a b Koszowski 2026 ↓, s. 145.
- ↑ Koszowski 2026 ↓, s. 94, 125.
- ↑ Koszowski 2026 ↓, s. 133.
- ↑ a b Koszowski 2026 ↓, s. 150.
- ↑ Koszowski 2026 ↓, s. 70.
- ↑ Koszowski 2026 ↓, s. 147.
- ↑ Koszowski 2026 ↓, s. 146.
- ↑ Koszowski 2026 ↓, s. 94, 102-103.
Bibliografia
- Maciej Koszowski, Historia Islandii w perspektywie polityczno-socjologiczno-prawnej ze szczególnym uwzględnieniem czasów średniowiecznej libertariańskiej islandzkiej Republiki, Inowrocław: Instytut Naukowo-Wydawniczy „Spatium”, 2026 (pol.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.