Grod

Grod
Książę Hunów lub Protobułgarów
Okres

od I połowa VI wieku
do 528

Następca

Mugel

Dane biograficzne
Data śmierci

528

Grod lub Gordas – książę Hunów lub Protobułgarów[1] zamieszkujących Półwysep Krymski w I połowie VI wieku do 528 roku.

Informacje dotyczące księcia Groda przekazują historycy bizantyńscy: Sokrates Scholastyk[2], Teofanes i Jan Malalas[3.1]. Zainteresowanie Bizancjum Krymem wiąże się z napływem na półwysep na początku VI wieku nowych osadników głównie Hunów i Protobułgarów. Ich pojawienie się doprowadziło do odrodzenia greckich miast we wschodniej Taurydzie i na Półwyspie Tamańskim, niegdyś centrum królestwa Bosporańskiego, które ucierpiały w czasie najazdu Hunów[3.2]. Umocnienie wpływów bizantyńskich w tym rejonie przyniosło w następstwie misje chrześcijańskie przedsiębrane w celu nawracania Bułgarów i Hunów osiadłych na północy Kaukazu, o których wspomina Sokrates Scholastyk. W 528 roku pod wpływem misjonarzy bizantyńskich książę Grod zdecydował się przyjąć chrzest i w tym celu udał się do Konstantynopola[2]. Na Krym powrócił już jako przedstawiciel cesarza (Justyniana I) na czele oddziału bizantyńskiego, który stanął w Kerczu (bizant. Bosporos). Jako sojusznik cesarza był obowiązany do przekazywania Bizancjum daniny, którą ściągał ze swych poddanych i oddawał w bydle[3.2]. Po powrocie do siebie na Krym stopił też pogańskie idole ze srebra i elektronu i przetopił je na sztabki, których użył jako pieniędzy. Jego współplemieńcy oburzeni takim świętokradztwem powstali przeciw niemu, zamordowali go, a na jego miejsce obrali wodzem jego brata Mugela[4]. Wycięli też bizantyński garnizon w Kerczu. Przyniosło to w rezultacie bizantyńską interwencję na Krymie[3.2].

Przekaz z kroniki bizantyjskiej Teofanesa z IX w.

"W tym samym roku (527-528) Gordas, król Hunów mieszkających niedaleko miasta Bosporos (obecnie Kercz) zwrócił się do cesarza (Justyniana I Wielkiego). Przyjął chrzest i nawrócił się. Cesarz uznał go za chrzestnego syna i obdarowawszy podarunkami, pozwolił mu wrócić do swoich, żeby bronił spraw Rzymian (Bizantyjczyków) i miasta Bosporos, które, ponieważ zamiast pieniędzmi płaciło Rzymianom roczną daninę bydłem, zwane było "Boon phoros" (przynoszące bydło). Stacjonował tam oddział wojsk rzymskich oraz trybun ku obronie miasta przed Hunami i by dopilnować składania danin. W mieście tym kwitł handel wymienny między Rzymianami i Hunami. Ochrzczony król Hunów wróciwszy do swoich, spotkał się z bratem, opowiedział mu o przyjaźni i hojności cesarza oraz o tym, że i sam się ochrzcił. Kazał pozbierać bałwany, które czcili Hunowie, a ponieważ były ze srebra i złota, przetopił je i wymienił w Bosporos na bizantyjskie pieniądze. Rozgniewani kapłani Hunów zmówili się z jego bratem i zabiwszy go, jego brata, zwanego Muageris, obrali królem, a ponieważ Rzymianie mieli do niego pretensje, ruszyli na Bosporos i wymordowali wojsko oraz trybuna Dalmatiosa. Dowiedziawszy się o tym, cesarz wysłał przeciwko nim wielkie wojska. Usłyszawszy to, Hunowie wynieśli się i ślad po nich zaginął. W Bosporos zapanował pokój i Rzymianie panowali nadal"[5].

Przypisy

  1. Za księcia Protobułgarów uważa Groda S. Waklinow (Kultura starobułgarska, s. 46)
  2. a b D. M. Lang: Bułgarzy. s. 37.
  3. S. Waklinow: Kultura starobułgarska.
    1. S. 284.
    2. a b c S. 46.
  4. Zdaniem Langa przyczyną przewrotu była religijna gorliwość Groda, który po nawróceniu nakazał stopić bałwany i użyć ich zgodnie z przeznaczeniem kruszcu, z którego zostały wykonane. S. Waklinow uważa, że przyczyną rozruchów był ucisk podatkowy.
  5. A. Nawrocki: Szamanizm i Węgrzy. s. 73.

Bibliografia

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.