Grozny
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Republika | |||||
| Data założenia |
1818 | ||||
| Prawa miejskie |
1869 | ||||
| Mer | |||||
| Powierzchnia |
324,16 km² | ||||
| Populacja (2021) |
| ||||
| • liczba ludności |
324 602[1] | ||||
| • gęstość |
1001,36 os./km² | ||||
| Nr kierunkowy |
+7 8712 | ||||
| Kod pocztowy |
364000-364099 | ||||
| Tablice rejestracyjne |
95 | ||||
Położenie na mapie Czeczenii | |||||
Położenie na mapie Rosji | |||||
| Strona internetowa | |||||
Grozny (ros. Гро́зный, Groznyj; czecz. Соьлжа-ГӀала, Sölƶa-Ġala) – Stolica Czeczenii. W 2010 roku miasto liczyło ok. 270 tys. mieszkańców (wobec ok. 400 tys. na początku lat 90. XX wieku).
Czeczeńcy używają też nazwy Dżochar-Gala (czecz. Джохар-ГӀала / Dƶoxar-Ġala), na cześć Dżochara Dudajewa.
Historia
Miasto zostało założone przez Rosjan w 1818 roku jako placówka wojskowa podczas wojny kaukaskiej. Pierwotnie było zamieszkane przez ludność słowiańską (Kozaków), jednak władze ZSRR, zwalczające Kozaków, zachęcały Czeczenów do osiedlania się w mieście. W 1944 roku muzułmańscy mieszkańcy miasta zostali wysiedleni do Azji Środkowej, w 1957 zezwolono im na powrót. W 1960 liczba Czeczenów mieszkających w Groznym przekroczyła liczbę Rosjan. Obecnie Czeczeni stanowią ponad 95% mieszkańców miasta.
W latach 90., podczas wojen mających na celu zajęcie Czeczenii i włączenie w skład Federacji Rosyjskiej (I i II wojna czeczeńska), Grozny został znacznie zniszczony w wyniku działań wojsk rosyjskich. Status stolicy republiki został przyznany 18 kwietnia 2001 roku. Uroczyste otwarcie nowych budynków władz miasta (tzw. Biały Dom) miało miejsce 5 dni później. Zostały one częściowo zniszczone w zamachu bombowym 27 grudnia 2002 roku. W 2003 roku ONZ nazwała Grozny najbardziej zniszczonym miastem na Ziemi[2].
W pierwszych latach po II wojnie czeczeńskiej Grozny nie był spokojnym miastem. Często miały tam miejsce zamachy terrorystyczne i porachunki mafijne. W jednym z zamachów zginął w 2004 roku prezydent Czeczenii Achmad Kadyrow. Po wojnie nastąpiła rekonstrukcja miasta po stratach wojennych dzięki dotacjom rosyjskim. W 2005 r. ostatecznie zakończono renowację głównej arterii miasta – Prospektu Pobiedy (obecnie Prospekt Putina) w centrum Groznego. W 2011 r. ukończono budowę nowoczesnego kompleksu biznesowo-mieszkalnego Grozny City.
W 1892 roku w Groznym urodził się Stefan Narębski – polski architekt, a w 1980 Mamed Chalidow – polski zawodnik mieszanych sztuk walki pochodzenia czeczeńskiego.
Demografia
Skład narodowościowy i etniczny w latach 1897 i 2010 na podstawie oficjalnych danych rosyjskich:
- 1897[3]
- 2010
- Czeczeni: 254 558 (93,73%)
- Rosjanie: 8961 (3,30%)
- Kumycy: 1376 (0,51%)
- Ingusze: 992 (0,37%)
- Awarowie: 710 (0,26%)
- Tabasaranowie: 608 (0,22%)
- Lezgini: 365 (0,13%)
- Kazachowie: 310 (0,11%)
Religia
- Meczet Achmada Kadyrowa Serce Czeczenii wzniesiony w 2008 r., jeden z największych w Europie;
- Cerkiew pw. św. Michała Archanioła z 1892 r., zniszczona podczas wojen czeczeńskich, zrekonstruowana w 2009 r.
Sport
- Achmat Grozny – klub piłkarski
- WK Grozny – klub siatkarski
- Rodzinne miasto Juliji Jefimowej
Galeria
-
Blok w Groznym (2006)
-
Pałac prezydencki w Groznym w 1995 roku
Foto: Michaił Jewstafjew -
Grozny w 2011 roku
Foto: Adam Smit -
Zniszczone bloki mieszkalne w Groznym, 2006 rok
Miasta partnerskie
Kraków, Polska[4]
Warszawa, Polska[5]
Odessa, Ukraina
Boston, USA
Stambuł, Turcja
Toronto, Kanada
Ardahan, Turcja
Sivas, Turcja
Przypisy
- ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2021 года [online], rosstat.gov.ru [dostęp 2021-12-07] [zarchiwizowane z adresu 2021-05-02] (ros.).
- ↑ BBC NEWS | Programmes | From Our Own Correspondent | Scars remain amid Chechen revival [online], news.bbc.co.uk [dostęp 2017-11-23].
- ↑ Демоскоп Weekly – Приложение. Справочник статистических показателей [online], demoscope.ru [dostęp 2017-11-23].
- ↑ 16 kwietnia 1997 r. – jednostronnie, porozumienie nigdy nie parafowane przez władze Groznego.
- ↑ 1997 r.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.