Guzik

Ten artykuł dotyczy elementu ubioru. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Guziki

Guzik – element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra czy spodni. Najczęściej w kształcie koła, wykonany z plastiku, metalu lub z innych tworzyw.

Guziki zaczęto przyszywać do ubrań w XIII wieku. Alternatywą dla guzików są napy, rzepy i spinki.

Słowem guzik określa się też różnego typu przyciski.

Historia

Guziki i im podobne przedmioty wykorzystywane jako biżuteria znano już w czasach cywilizacji doliny Indusu (około 2800–2600 p.n.e.)[1], jak również w epoce brązu w Chinach (2000–1500 p.n.e.) oraz w starożytnym Rzymie.

Cywilizacja doliny Indusu używała guzików wykonanych z muszelek w celach dekoracyjnych, przybierały one kształty geometryczne i posiadały dziurki, dzięki czemu mogły zostać przyczepiane do odzieży[2]. Ian McNeil (1990) utrzymuje, że: W rzeczywistości, pierwotnie guziki spełniały funkcję raczej ornamentalną niźli utrzymującą odzież. Najstarsze znane guziki znaleziono w Mohendżo-Daro w dolinie Indusu, wykonane są z muszelek i liczą ponad 5000 lat[3]. Guziki służące do utrzymywania odzieży po raz pierwszy notuje się w Niemczech w XIII wieku[4]. Niedługo potem zostały szeroko rozpowszechnione w całej średniowiecznej Europie.

Pierwsza wzmianka w literaturze pochodzi z XII wieku z poematu La Chanson de Roland, gdzie guziki określono jako małe rzeczy bez wartości. W kolejnych wiekach, stały się cenionymi elementami dekoracyjnymi peleryn i szat możnych oraz królów. Do powszechnego użytku guziki weszły w połowie XVI wieku. Złote lata guzika to lata 1830–1850[5]. Wówczas producenci brytyjscy i zagraniczni prześcigiwali się w wymyślaniu coraz to wykwintniejszych wzorów, podnoszeniu jakości oraz precyzji wykonania. Wzory były bardzo dobrze narysowane, a matryce pierwszorzędnie wykonane. Często guziki, typu Omega lub dwuwarstwowe typu Sanders, dodatkowo cyzelowano. W roku 1840 rozpoczęła się masowa produkcja guzików szklanych.

Kolekcjonerstwo

Kolekcjonowanie różnego rodzaju guzików określamy słowem filobutonistyka.

Przypisy

  1. ↑ Khan, Omar (1999). „Fired steatite button”. The Indus Civilization. San Francisco, USA: harrapa.com.https://archive.ph/20130103121723/http://www.harappa.com/indus2/128.html Retrieved 11 March 2010.
  2. ↑ Hesse, Rayner W. & Hesse (Jr.), Rayner W. (2007). Jewelrymaking Through History: An Encyclopedia. Greenwood Publishing Group. 35. ISBN 0-313-33507-9.
  3. ↑ McNeil, Ian (1990). An encyclopaedia of the history of technology. Taylor & Francis. 852. ISBN 0-415-01306-2.
  4. ↑ Lynn White: „The Act of Invention: Causes, Contexts, Continuities and Consequences”, Technology and Culture, Vol. 3, No. 4 (Autumn, 1962), pp. 486-500 (497f. & 500).
  5. ↑ Ocalić od zapomnienia... guziki http://guzik.ocalicodzapomnienia.eu/o-guziku.php.

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.