Jan Stern
| Imię i nazwisko |
Jan Sztern, lub Jan Stern |
|---|---|
| Data urodzenia |
15 października 1867 |
| Data i miejsce śmierci |
9 marca 1949, |
| Instrumenty | |
| Typ głosu | |
| Gatunki |
opera, muzyka ludowa, pieśni kościelne i patriotyczne |
| Zawód | |
| Aktywność |
1892–lata 20. XX wieku, 1936 |
| Powiązania |
Franciszek Leski, Marian Domosławski, Maria Woroniecka-Stern |
| Zespoły | |
| Zespół objazdowy Łucjana Kościeleckiego w Rydze i Mitawie, Zespół solistów Warszawskich Teatrów Rządowych, Chór Opery Warszawskiej | |
Jan Stern, również Jan Sztern (ur. 15 października 1867 w Grójcu, zm. 9 marca 1949 tamże) – polski śpiewak, pieśniarz, w latach 10. i 20. tenor Opery Warszawskiej[1].
Kariera sceniczna
Od roku 1892 należał do objazdowego zespołu operowego Łucjana Kościeleckiego w Rydze i Mitawie[1]. Od roku 1896 natomiast należał do chóru Opery Warszawskich Teatrów Rządowych. W 1907 zasilił skład Opery Warszawskiej, w której wkrótce zaczął śpiewać pierwszoplanowe i drugoplanowe partie tenorowe[1].
W roku 1925 obchodził jubileusz trzydziestolecia działalności artystycznej, niedługo potem znacznie wycofał się ze sceny[2].
13 września 1936 roku z okazji 400. rocznicy urodzin ks. Piotra Skargi wykonał w kościele św. Mikołaja w Grójcu partię solową z utworu Stanisława Moniuszki "Msza Piotrowińska".
Pod koniec lat 30. XX wieku w wywiadzie prasowym ujawnił, że w czasach zaborów rosyjskich na terenie Polski zabronione były utwory patriotyczne, takie jak Mazurek Dąbrowskiego, "Boże, coś Polskę", czy "Z dymem pożarów". Chcąc jednak rejestrować jednak owe utwory musiał ubiegać się o wyjazd do Londynu i Paryża, gdzie w tajemnicy je nagrywał. Po ich zarejestrowaniu z trudem przywożono matryce do Polski, gdzie tłoczono płyty z tymi nagraniami pod fałszywymi tytułami, chcąc zataić ich faktyczną zawartość muzyczną przed rosyjskimi celnikami[3].
Po wojnie śpiewał w chórze kościelnym w kościele św. Mikołaja w Grójcu.
Repertuar
W swoim repertuarze posiadał głównie utwory z nurtu muzyki ludowej, a także pieśni kościelne i patriotyczne. Rzadko rejestrował również operę. Jedno z nagrań arii w wykonaniu Szterna ukazało się na wałku wytwórni Edison Goldguss Walze ok. 1906 roku[3].
Nagrania płytowe
Uchodzi za jednego z pierwszych artystów, których śpiew w języku polskim został utrwalony na płytach gramofonowych i wałkach. Pierwsze nagrania Szterna datuje się na przełom lat 1901/1902, kiedy to zarejestrował serię 7 nagrań dla wytwórni E. Berliner's Gramophone[4]. Wśród zarejestrowanych utworów znalazła się kompozycja Karola Kurpińskiego "Gdy człek w taniec polski stanie", którą Sztern nagrał dla ok. 7 różnych wytwórni. Wersja Szterna jest zarówno najstarszą udokumentowaną, jak i jedyną dokonaną przed II Wojną Światową[5]. Był ponadto właścicielem wytwórni Janus Record, w której również nagrywał swoje płyty[3].
W roku 1906 dokonał nagrań na wałki Edison Goldguss Walze, nagrywając utwory w Berlinie[5].
Po roku 1907 dokonał niezliczonej ilości rejestracji na polonijne płyty firmy Columbia, z serii E. Wśród jego wykonań znalazł się m.in utwór Stanisława Moniuszki "Pieśń wieczorna"[6]. Nagrywał ponadto dla wielu innych wytwórni, m.in Syrena Record, Victor, Zonophone, Janus Record, Stella Koncert Record, Beka, Homokord, Kalliope Record, Corona Record, czy International Concert Record. Dokonał również nagrań na płyty patefonowe Pathé[3].
W latach swojej kariery nagrał także duety z Marią Woroniecką-Sztern (prywatnie żoną artysty), Marianem Domosławskim i Franciszkiem Leskim[3].
Życie prywatne
W 1897 ożenił się z Marią Sztern (z domu Woroniecką, zm. 1930[7]), także śpiewaczką operową.
Od urodzenia do śmierci mieszkał w Grójcu.
Przypisy
- ↑ a b c Stern, Jan – Osoby – Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki [online], Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki [dostęp 2026-01-21].
- ↑ Jan Stern [online], Discogs [dostęp 2026-01-21] (ang.).
- ↑ a b c d e Jan Sztern - Stare melodie [online], Stare Melodie - przecudny zgrzyt ze starych płyt [dostęp 2026-08-01].
- ↑ Informacja pochodzi z katalogu wytwórni na rok 1902, który dostępny jest w języku rosyjskim pod następującym linkiem: https://www.russian-records.com/data/media/89/Grammophone_and_Phonograph_1902_01.pdf
- ↑ a b Polonez rycerski : polonez - Stare Melodie [online], Stare Melodie - przecudny zgrzyt ze starych płyt [dostęp 2026-08-01].
- ↑ Pieśń wieczorna : pieśń - Stare Melodie [online], Stare Melodie - przecudny zgrzyt ze starych płyt [dostęp 2026-08-01].
- ↑ Maria Woroniecka (Stern) ~1878–1930 - Nekrologia Minakowskiej [online], wielcy.pl [dostęp 2026-08-01].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.