Koala

Koala
Phascolarctos
de Blainville, 1816[1]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – koala australijski (P. cinereus)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

kręgowce

Gromada

ssaki

Nadrząd

torbacze

Rząd

dwuprzodozębowce

Podrząd

wombatokształtne

Rodzina

koalowate

Rodzaj

koala

Typ nomenklatoryczny

Lipurus cinereus Goldfuss, 1817

Synonimy
Gatunki

4 gatunki (w tym 3 wymarłe) – zobacz opis w tekście

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku

Koala[12] (Phascolarctos) – rodzaj ssaka z rodziny koalowatych (Phascolarctidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje jeden żyjący współcześnie gatunek występujący w Australii[13][14][15]. Koala jest endemitem[16].

Morfologia

Długość ciała samic 65–73 cm, samców 67–82 cm; masa ciała samców samic 4,1–11 kg, 4,2–14,9 kg[14][17].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1816 roku francuski zoolog Henri Marie Ducrotay de Blainville na łamach Bulletin des Sciences, par la Société Philomáthique de Paris[1]. Blainville nie wskazał gatunku typowego; w ramach późniejszego oznaczenia w 1817 roku Blainville na typ nomanklatyryczny wyznaczył koalę australijskiego (P. cinereus)[15].

Etymologia

  • Phascolarctos (Phascolaretus, Phascolarctus): gr. φασκωλoς phaskōlos „skórzany worek, torba”; αρκτος arktos „niedźwiedź”[18].
  • Lipurus (Liscurus): gr. λειπω leipō „porzucić, pozostawić”; ουρα oura „ogon”[19]. Gatunek typowy: Lipurus cinereus Goldfuss, 1817.
  • Morodactylus: gr. μωρος mōros „przytępiony, ociężały”; δακτυλος daktulos „palec”[20]. Gatunek typowy: Lipurus cinereus Goldfuss, 1817.
  • Koala i Kola: aborygeńska nazwa gula lub gulawany dla koali[21]. Gatunek typowy: Lipurus cinereus Goldfuss, 1817.
  • Draximenus: etymologia nieznana, Lay nie podał znaczenia nazwy rodzajowej[22].
  • Cundokoala: rodzima nazwa z półwyspu Jork cundo „grzmot”; ang. koala „koala”[11]. Gatunek typowy: †Cundokoala yorkensis Pledge, 1992.

Podział systematyczny

Do rodzaju należy jeden występujący współcześnie gatunek[23][13][12]:

Opisano również gatunki wymarłe:

Zobacz też

Uwagi

  1. ↑ a b Niepoprawna późniejsza pisownia Phascolarctos de Blainville, 1816.
  2. ↑ Niepoprawna późniejsza pisownia Lipurus Goldfuss, 1817.

Przypisy

  1. ↑ a b H.M.D. de Blainville. Prodrome d’une nouvelle distribution systématique du règne animal. „Bulletin des Sciences, par la Société Philomáthique de Paris”. Année 1816, s. 108 (116), 1816. Paris. (fr.). 
  2. ↑ G.A. Goldfuss: Lipurus cinereus. W: J.Ch.D. Schreber: Die Säugthiere in Abbildungen nach der Natur, mit Beschreibungen. Erlangen: Expedition des Schreber’schen säugthier- und des Esper’schen Schmetterlingswerkes, 1817, s. ryc. clv Aa, Ab. (niem.).
  3. ↑ G.A. Goldfuss: Handbuch der Zoologie. Cz. 2. Nürnburg: Johann Leonhard Schrag, 1820, s. 445. (niem.).
  4. ↑ H.R. Schinz: Das Thierreich, eingetheilt nach dem Bau der Thiere als Grundlage ihrer Naturgeschichte und der vergleichenden Anatomie von den Herrn Ritter von Cuvier. Cz. 1: Säugethiere und Vögel. Stuttgart und Tübingen: in der J.G. Cotta’schen Buchhandlung, 1821, s. 265. (niem.).
  5. ↑ J.E. Gray. On the Natural Arrangment of Vertebrose Animals. „The London Medical Repository”. 15, s. 309, 1821. (ang.). 
  6. ↑ Nowa nazwa dla Lipurus Goldfuss, 1817.
  7. ↑ G.T. Lay: Zoology. W: T. Curtis (red.): A London Encyclopaedia, Or Universal Dictionary of Science, Art, Literature and Practical Mechanics: Comprising a Popular View of the Present State of Knowledge : Illustrated by Numerous Engravings, a General Atlas, and Appropriate Diagrams. Cz. 22. London: Thomas Tegg, 1829, s. 744. (ang.).
  8. ↑ J.E. Gray. An Outline of an Attempt at the Disposition of Mammalia into Tribes and Families, with a List of the Genera apparently appertaining to each Tribe. „Annals of Philosophy”. New Series. 10, s. 340, 1825. (ang.). 
  9. ↑ H. McMurtie: Cuvier’s animal kingdom: arranged according to its organization. London: Orr and Smith, 1834, s. 78. (ang.).
  10. ↑ R. Owen. Outlines of a Classification of the Marsupialia. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 7, s. 19, 1839. (ang.). 
  11. ↑ a b c N.S. Pledge. The Curramulka local fauna: a new Late Tertiary fossil assemblage from Yorke Peninsula, South Australia. „The Beagle”. 9 (1), s. 120, 1992. (ang.). 
  12. ↑ a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 10. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  13. ↑ a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 74. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
  14. ↑ a b S. Jackson: Family Phascolarctidae (Koala). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 416. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.).
  15. ↑ a b D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Phascolarctos. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-10-24].
  16. ↑ Ciekawostki - Centrum Edukacji Przyrodniczej - Uniwersytet Jagielloński [online], cep.uj.edu.pl [dostęp 2024-10-11].
  17. ↑ Class Mammalia. W: Lynx Nature Books (A. Monadjem (przedmowa) & C.J. Burgin (wstęp)): All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 52. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  18. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 529.
  19. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 379.
  20. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 432.
  21. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 358.
  22. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 244.
  23. ↑ N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, C. Parker, S. Liphardt, I. Rochon & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.11) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2023-08-01]. (ang.).
  24. ↑ N.S. Pledge: Phoscolarctos maris, A new species of koala (Marsupialia: Phascolarctidae) from the Early Pliocene of South Australia. W: M. Archer (red.): Possums and Opossums: Studies in Evolution. Chipping Norton: Surrey Beatty & Sons, 1987, s. 327–330. ISBN 978-0-949324-05-4. (ang.).
  25. ↑ A. Bartholomai. A new fossil koala from Queensland and a reassessment of the taxonomie position of the problematical species, Koalemus ingens De Vis. „Memoirs of the Queensland Museum”. 15 (2), s. 66, 1968. (ang.). 

Bibliografia

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.