LRAD

Long Range Acoustic Device (LRAD, ang. urządzenie akustyczne dalekiego zasięgu) – zastrzeżona nazwa handlowa serii urządzeń akustycznych dalekiego zasięgu produkowanych przez amerykańską firmę Genasys, stanowiących rodzaj broni sonicznej służącej do komunikacji na duże odległości oraz do kontroli tłumu[1][2][3]. Urządzenie emituje dźwięk o natężeniu do 160 dB w skupionej wiązce o kącie 30–60°, osiągając zasięg słyszalności do 5000 m[2][4]. Na lata 2020., urządzenia LRAD są stosowane przez siły wojskowe, policyjne i ratunkowe ponad 100 państw[2].

Geneza i charakterystyka

Impulsem do opracowania LRAD był zamach na niszczyciel USS Cole w Jemenie w 2000 roku: załoga nie zdołała skutecznie ostrzec zbliżającej się łodzi konwencjonalnym megafonem[2]. Firma American Technology Corporation (obecna Genasys) wprowadziła LRAD na rynek w 2003 roku[2].

LRAD pracuje w dwóch trybach. Tryb głosowy (voice mode) służy do nadawania komunikatów i nie wywołuje bólu[5]. Tryb alarmowy (alert mode) emituje sygnał tonowy o częstotliwości 2000–4000 Hz, wywołujący silny dyskomfort i dezorientację; to jego użycie przeciwko demonstrantom powoduje, że LRAD bywa klasyfikowany jako broń soniczna[2][3].

Ryzyko zdrowotne

Modele policyjne generują 137–154 dB i mogą powodować ból, nudności, migrenę oraz trwałe uszkodzenie słuchu[3]. W sprawie Edrei v. Maguire amerykański sąd orzekł, że dźwięk LRAD stanowi użycie siły[3].

Zastosowanie

W 2005 roku załoga statku Seabourn Spirit użyła LRAD do odstraszenia piratów u wybrzeży Somalii[6]. Pierwsze udokumentowane użycie podczas protestu w USA miało miejsce na szczycie G20 w Pittsburghu w 2009 roku, gdzie profesor Karen Piper doznała trwałego uszkodzenia słuchu i otrzymała 72 tys. USD odszkodowania[7]. LRAD był następnie stosowany m.in. podczas protestów Occupy Wall Street (2011), w Ferguson (2014) i w trakcie protestów George'a Floyda (2020)[3][2].

W Polsce

Policyjne Mitsubishi L200 z zainstalowanym systemem dźwiękowym LRAD-500X.

W grudniu 2010 roku Komenda Główna Policji zakupiła sześć systemów LRAD-500X dla Oddziałów Prewencji Policji[8]. Ponieważ polskie przepisy nie dopuszczają stosowania LRAD jako broni, policja dezaktywowała tryb alarmowy[8]. Najwyższa Izba Kontroli zarzuciła policji nieprawidłowości w procedurze przetargowej[9]. Podczas pandemii COVID-19 straże miejskie kilku miast wykorzystywały LRAD do nadawania komunikatów o restrykcjach sanitarnych[10].

Przypisy

  1. ↑ LRAD – Trademark Details. [w:] Justia Trademarks [on-line]. [dostęp 2026-04-25]. (ang.).
  2. ↑ a b c d e f g Lawrence English: What's an LRAD? Explaining the 'sonic weapons' police use for crowd control and communication. [w:] The Conversation [on-line]. 2022-02-21. [dostęp 2026-04-25]. (ang.).
  3. ↑ a b c d e Erin Kidd: LRAD: The Sound of Possible Excessive Force. [w:] Richmond Journal of Law and Technology [on-line]. 2019-11-30. [dostęp 2026-04-25]. (ang.).
  4. ↑ Timothy A. Brungart, Andrew R. Barnard, Timothy E. McDevitt, David M. Jenkins i inni. Development of a long range acoustic hail and warning device for maritime applications. „Noise Control Engineering Journal”. 57 (1), s. 1–9, 2009. DOI: 10.3397/1.3021147. 
  5. ↑ Joe Schrantz. The Long Range Acoustic Device: Don't Call It a Weapon – Them's Fightin' Words. „Army Lawyer”. 2010, s. 53, 2010. 
  6. ↑ I beat pirates with a hose and sonic cannon. [w:] BBC News [on-line]. 2007-05-17. (ang.).
  7. ↑ City of Pittsburgh settles G-20 lawsuits. [w:] ACLU Pennsylvania [on-line]. 2012-11-14. [dostęp 2026-04-25]. (ang.).
  8. ↑ a b Wystąpienie Pokontrolne NIK z dnia 23 sierpnia 2012. Najwyższa Izba Kontroli, 2012.
  9. ↑ NIK o zakupie LRAD w Policji. Najwyższa Izba Kontroli, 2012.
  10. ↑ Radiowozy z głośnikami na ulicach. [w:] TVN24 [on-line]. 2020-03-22. (pol.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.