Lipidogram

Lipidogram – badanie lipidów w osoczu krwi dostarczające informacji na temat stężenia poziomu całkowitego cholesterolu (TC), triglicerydów oraz stężenia frakcji lipoprotein wysokiej gęstości (HDL) i niskiej gęstości (LDL)[1]. Standardowo oznaczane są trzy pierwsze parametry, natomiast stężenie LDL jest obliczane przy użyciu wzoru Friedewalda[1][2].

Wykonanie badania

Tradycyjnie badanie wykonuje się na czczo (12–14 godzin przerwy w jedzeniu)[3], natomiast zgodnie z aktualnymi (2016)wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Miażdżycowego oraz European Federation of Clinical Chemistry and Laboratory Medicine (EFLM)[4] jest zalecane jedynie w przypadku stwierdzenia poziomu trójglicerydów powyżej 400 mg/ml (5 mmol/l) i w takim przypadku również konieczne jest oznaczenie poziomu LDL metodą bezpośrednią, gdyż wartość obliczona jest niemiarodajna[4][3]. Natomiast zgodnie z wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego] (ESC) i Europejskiego Towarzystwa Miażdżycowego (EAS) badanie powinno być wykonywane na czczo u pacjentów z cukrzycą, ciężkimi hiperlipidemiami oraz hipertrójglicerydemią[2].

Zakres norm

Nazwa parametru Skrót
nazwy
Dolny zakres normy[5] Górny zakres normy
na czczo[3]
Górny zakres normy
po jedzeniu[3]
mmol/l mg/ml mmol/l mg/ml mmol/l mg/ml
cholesterol całkowity TC 3,36 129 < 5,00 < 190 < 5,00 < 190
lipoproteina wysokiej gęstości HDL 0,99 39 1,42 55 1,42 55
lipoproteina niskiej gęstości LDL 1,8 70 < 3,00 < 115 < 3,00 < 115
trójglicerydy TG 0,55 40 < 1,70 < 145 < 2,00 < 175

Interpretacja wyników

Zgodnie z aktualnymi zaleceniami (2016) Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) i Europejskiego Towarzystwa Miażdżycowego (EAS) stężenie cholesterolu całkowitego (TC) służy do określenia ryzyka sercowo-naczyniowego za pomocą skali SCORE oraz do obliczania stężenia lipoprotein niskiej gęstości (LDL), natomiast podstawowym parametrem jest stężenie lipoprotein niskiej gęstości (LDL)[2][6]. Stężenia lipoproteiny wysokiej gęstości (HDL) powyżej 40 mg/ml (1,0 mmol/l) u mężczyzn, oraz 48 mg/ml (1,2 mmol/l) u kobiet oraz trójglicerydów poniżej 150 mg/ml (1,7 mmol/l) jest związane z niższym ryzykiem chorób układu sercowo-naczyniowego[2][6].

W aktualnych wytycznych wprowadzono nowy obliczany parametr lipidogramu, którym jest stężenie cholesterolu nie-HDL, uzyskiwany poprzez odjęcie stężenia lipoproteiny wysokiej gęstości od stężenia całkowitego cholesterolu (nie-HDL = TC- HDL) i został on określony jako drugorzędowy po cholesterolu LDL cel terapeutyczny[2][6].

Docelowe stężenia frakcji cholesterolu w surowicy krwi w zależności od ryzyka sercowo naczyniowego[2].
Ryzyko incydentu sercowo-naczyniowego
bardzo duże duże umiarkowane niskie
LDL < 70 mg/ml
< 1,8 mmol/l
< 100 mg/ml
< 2,6 mmol/l
< 115 mg/ml
< 3,0 mmol/l
< 115 mg/ml
< 3,0 mmol/l
nie-HDL < 100 mg/ml
< 2,6 mmol/l
< 130 mg/ml
< 3,4 mmol/l
< 145 mg/ml
< 3,8 mmol/l
< 145 mg/ml
< 3,8 mmol/l

Przypisy

  1. a b Adam Antczak, Michał Myśliwiec, Piotr Pruszczyk: Wielka Interna. Wyd. 1. T. 2 cześć 1: Kardiologia z elementami angiologii Piotr Pruszczyk, Tomasz Hryniewiecki, Jarosław Drożdż (red.). Warszawa: Medical Tribune Polska, 2009 - 2011, s. 446-447. ISBN 978-83-60135-68-6.
  2. a b c d e f publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Grupa Robocza Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) i Europejskiego Towarzystwa Miażdżycowego (EAS) do spraw leczenia zaburzeń lipidowych. Wytyczne ESC/EAS dotyczące leczenia zaburzeń lipidowych w 2016 roku. „Kardiologia Polska”. 11 (74), 2016. DOI: 10.5603/KP.2016.0157. 
  3. a b c d Interna Szczeklika 2018. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2018, s. 25-27. ISBN 978-83-7430-547-1.
  4. a b European Atherosclerosis Society (EAS) and the European Federation of Clinical Chemistry and Laboratory Medicine (EFLM) joint consensus initiative.. Fasting is not routinely required for determination of a lipid profile: clinical and laboratory implications including flagging at desirable concentration cut-points-a joint consensus statement from the European Atherosclerosis Society and European Federation of Clinical Chemistry and Laboratory Medicine.. „European Heart Journal”. 37 (25), s. 1944-1958, 2016. DOI: 10.1093/eurheartj/ehw152. (ang.). 
  5. H.P. Wolff, T.R. Weihrauch, Franciszek Kokot (red. pol.): Terapia internistyczna. Wrocław: Urban&Partner, 1996, s. 1135-1139. ISBN 83-85842-11-X.
  6. a b c Grażyna Sygitowicz, Krzysztof J. Filipiak, Dariusz Sitkiewicz. Czy nie-HDL cholesterol lepiej niż cholesterol frakcji LDL odzwierciedla ryzyko sercowo-naczyniowe?. „Folia Cardiologica”. 13 (5), s. 435-441, 2018. DOI: 10.5603/FC.a2018.0090. 

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.