Marek Chmaj

Marek Chmaj
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

13 lipca 1969
Przemyśl

Profesor nauk prawnych
Specjalność: prawo konstytucyjne, prawo administracyjne
Alma Mater

Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie

Doktorat

1994 – nauki o polityce
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie

Habilitacja

2001 – prawo
Uniwersytet w Białymstoku

Profesura

2009

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal XXV-lecia Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Marek Chmaj (ur. 13 lipca 1969 w Przemyślu[1]) – polski prawnik i politolog, profesor nauk prawnych, radca prawny, specjalista w zakresie prawa konstytucyjnego oraz prawa administracyjnego, w latach 2019–2023 zastępca przewodniczącego Trybunału Stanu.

Życiorys

Ukończył Zespół Szkół Elektronicznych i Telekomunikacyjnych w Przemyślu. Był członkiem Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej[2]. Studiował na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej, na którym ukończył studia magisterskie w zakresie nauk politycznych (1993) i prawa (1994). W 1994 został doktorem nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce na podstawie rozprawy pt. Sejm X kadencji w transformacji systemu politycznego, którą obronił na Wydziale Politologii UMCS. Był stypendystą programu Research Support Scheme (1997–1998) oraz Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (1999). W 2001 na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Białymstoku uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk prawnych w oparciu o pracę zatytułowaną Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1991–1997 (I i II kadencja). Studium prawnoustrojowe. 11 lutego 2009, mając 39 lat, otrzymał tytuł naukowy profesora nauk prawnych, stając się jednym z najmłodszych profesorów tytularnych w Polsce[3].

Jest autorem lub współautorem ponad 40 książek[4], dwustu publikacji naukowych oraz ponad stu opinii prawnych opracowywanych na zlecenie Sejmu, Senatu, Kancelarii Prezydenta RP i ministerstw.

Jako nauczyciel akademicki był m.in. dziekanem Wydziału Administracji Wyższej Szkoły Gospodarowania Nieruchomościami w Warszawie, kierownikiem Katedry Prawa Konstytucyjnego na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie i kierownikiem Katedry Prawa Administracyjnego w Wyższej Szkole Handlu i Prawa im. Ryszarda Łazarskiego w Warszawie. Został również kierownikiem Katedry Prawa Publicznego i Praw Człowieka na Wydziale Prawa Uniwersytetu SWPS w Warszawie i profesorem zwyczajnym tej uczelni.

Wykładał również na uniwersytetach w Castellón de la Plana, Bari, Rydze, Bańskiej Bystrzycy, Barcelos i Sewilli.

Pod jego kierunkiem stopień naukowy doktora uzyskali Marcin Dąbrowski[5], Arkadiusz Myrcha[6] i Piotr Zientarski[7].

Uzyskał uprawnienia radcy prawnego, został członkiem Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie, arbitrem działającego przy tej izbie sądu polubownego oraz wspólnikiem zarządzającym w kancelarii prawnej „Chmaj i Wspólnicy”.

21 listopada 2019 Sejm IX kadencji z rekomendacji Koalicji Obywatelskiej powołał go na zastępcę przewodniczącego Trybunału Stanu[8] (funkcję tę pełnił do 2023). Został przewodniczącym Zespołu Doradców ds. kontroli konstytucyjności prawa przy marszałku Senatu X kadencji, a także członkiem Komitetu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk[7].

W październiku 2023, wkrótce przed wyborami parlamentarnymi, stacja telewizyjna TVP Info opublikowała nagranie, zawierające rozmowę Marka Chmaja z prezesem NIK Marianem Banasiem, dotyczącą zapobieżenia powyborczej koalicji Konfederacji (z ramienia której kandydował syn prezesa NIK) z PiS[9][10][11].

Odznaczenia i wyróżnienia

W 2015 odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (za wybitne zasługi w pracy naukowo-dydaktycznej w dziedzinie nauk prawnych, za osiągnięcia w kształtowaniu zasad demokratycznego państwa prawa)[12]. W 2016 otrzymał medal Labor Omnia Vincit przyznawany przez Towarzystwa im. Hipolita Cegielskiego, w 2017 został wyróżniony Medalem XXV-lecia Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów[13].

Publikacje książkowe

  • Państwo, ustrój, samorząd terytorialny, Lublin 1997.
  • Ustroje państwowe, Kraków 2000.
  • Wprowadzenie do teorii polityki, Lublin 2001.
  • Teoria partii politycznych, Lublin 2001.
  • Konstytucyjne wolności i prawa w Polsce. T. 1, Zasady ogólne, Kraków 2002.
  • Wolności i prawa polityczne, Kraków 2002.
  • Prawo administracyjne materialne, Warszawa 2003.
  • Prawo administracyjne: część ogólna, Warszawa 2004.
  • Rządy koalicyjne w III RP, Olsztyn 2006.
  • Wolności i prawa człowieka w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2006.
  • Finansowanie polityki w Polsce na tle europejskim, Toruń 2008.
  • Wolność zrzeszania się w Polsce, Warszawa 2008.
  • Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2010.
  • O demokracji w polskich partiach politycznych, Warszawa 2011.
  • System wyborczy w Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2011.
  • Administracja rządowa w Polsce, Warszawa 2012.
  • Status prawny rady gminy, Warszawa 2012.
  • Wolności i prawa człowieka w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2016.
  • Zasada tajności głosowania w kodeksie wyborczym, Toruń 2018.
  • Komentarz do Konstytucji RP. Art. 30, 31, 32, 33, Warszawa 2019.
  • Komentarz do Konstytucji RP. Art. 11, 13, Warszawa 2019.
  • Komentarz do Konstytucji RP. Art. 95, 96, Warszawa 2020.
  • Komentarz do Konstytucji RP. Art. 97, 98, Warszawa 2020.
  • Komentarz do Konstytucji RP. Art. 225, 226, Warszawa 2020.
  • Komentarz do Konstytucji RP. Art. 102, 103, 104, Warszawa 2020.
  • Komentarz do Konstytucji RP. Art. 105, 106, 107, 108, Warszawa 2020.
  • Komentarz do Konstytucji RP. Art. 109, 110, 111, Warszawa 2020.
  • Komentarz do Konstytucji RP. Art. 61, 62, Warszawa 2020.
  • Komentarz do Konstytucji RP. Art. 112, 113, 114, Warszawa 2021.
  • Komentarz do Konstytucji RP. Art. 115, 118, 119, Warszawa 2022
  • Komentarz do Konstytucji RP. Art. 2, Warszawa 2022.
  • Komentarz do Konstytucji RP. Art. 120, 121, 122, 123, 124, Warszawa 2022.
  • Komentarz do Konstytucji RP. Art. 12, 58, Warszawa 2022.
  • Komentarz do Konstytucji RP. Art. 59, 60, Warszawa 2022.
  • Komentarz do Konstytucji RP. Art. 99, 100, 101, Warszawa 2022.
  • Prawo wyborcze w Polsce, Warszawa 2023.
  • Komentarz do Konstytucji RP. Art. 131, 132, 133, Warszawa 2023.
  • Konstytucyjne wolności i prawa w Polsce, Warszawa 2023.
  • Komentarz do Konstytucji RP. Art. 38, 39, Warszawa 2025.
  • Komentarz do Konstytucji RP. Art. 144, Warszawa 2025.

Przypisy

  1. ↑ Druk nr 23: Lista kandydatów na zastępców przewodniczącego i członków Trybunału Stanu [online], sejm.gov.pl, 19 listopada 2019 [dostęp 2019-11-21].
  2. ↑ GPC o przeszłości Marka Chmaja [online], dorzeczy.pl, 20 września 2018 [dostęp 2018-09-21].
  3. ↑ Magda Mieśnik, Zasłynął obroną Jacka Rostowskiego i... czerwonym ferrari. Kim jest Marek Chmaj [online], wp.pl, 20 lipca 2018 [dostęp 2018-07-21].
  4. ↑ Publikacje [online], chmaj.pl [dostęp 2017-08-25].
  5. ↑ Autoreferat [online], wpia.uwm.edu.pl, 2018 [dostęp 2020-02-27].
  6. ↑ Arkadiusz Włodawski, Poseł doktorem. Arkadiusz Myrcha obronił się na SWPS [online], tylkotorun.pl, 19 kwietnia 2023 [dostęp 2023-12-28].
  7. ↑ a b Prof. dr hab. Marek Jacek Chmaj, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2025-03-23].
  8. ↑ Sejm powołał nowych członków Trybunału Stanu [online], onet.pl, 21 listopada 2019 [dostęp 2019-11-21].
  9. ↑ Ujawniamy taśmy Banasia. Nagrania urzędników NIK obciążają Donalda Tuska, tvp.info, 13 października 2023 [zarchiwizowane 2023-10-13].
  10. ↑ Adam Zygiel, TVP publikuje taśmy Banasia. „Koszyk prezentów na październik” [online], wp.pl, 13 października 2023 [dostęp 2023-10-13].
  11. ↑ Na finiszu kampanii TVP Info publikuje „taśmy” Banasia. Nagrana rozmowa prezesa NIK [online], rp.pl, 13 października 2023 [dostęp 2023-10-13].
  12. ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 kwietnia 2015 r. o nadaniu orderów (M.P. z 2015 r. poz. 510 (ISAP)).
  13. ↑ I Kongres Przewodniczących Zarządów Terenowych [online], nszzp.pl, 3 maja 2017 [dostęp 2017-08-25].

Bibliografia

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.