Maria Chrostek
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Zawód, zajęcie |
wycinankarka, pisankarka, twórczyni plastyki obrzędowej |
| Narodowość |
polska |
| Odznaczenia | |

Maria Chrostek (ur. 26 listopada 1935 w Tatarach) – wycinankarka, pisankarka i twórczyni plastyki obrzędowej z Puszczy Zielonej, laureatka Nagrody im. Oskara Kolberga.
Życiorys
Jest córką Stefanii z Mrozków i Stanisława Konopków[1][2]. Pochodzi z rodziny o silnych tradycjach w zakresie twórczości ludowej[3]. W młodości pomagała rodzicom w gospodarstwie. Po zamążpójściu (1955) pracowała w gospodarstwie rolnym. Urodziła dwie córki i syna Kazimierza[1].
Jest wycinankarką. Pierwsze wycinanki wykonywała pod okiem matki[3]. Uczyła się też pod okiem ciotki Czesławy Konopkówny[4]. Jako pełnoletnia rozpoczęła współpracę ze Spółdzielnią Rękodzieła Ludowego i Artystycznego „Kurpianka” w Kadzidle. Wycina „gwiazdy”, „leluje” i ptaki[3]. Przekazała umiejętności córkom Wiesławie Bogdańskiej oraz Janinie Jaksinie[4].
Wykonuje tradycyjne palmy wielkanocne, bukiety z bibuły, zabawki choinkowe, pisanki oraz kierce z grochu, fasoli i słomy oraz pająki z piórek. Piecze pieczywo obrzędowe – byśki i nowe latka[4]. Do 1964 chałupniczo tkała[3].
Od lat bierze udział w regionalnych, wojewódzkich i ogólnopolskich konkursach. Kulturę kurpiowską prezentowała i popularyzowała m.in. w Szwajcarii, Danii i Francji. Brała udział w Cepeliadach w Warszawie, Płocku, Krakowie i Gdańsku. Współpracuje z instytucjami kultury, placówkami oświatowymi i organizacjami pozarządowymi. Uczestniczy w warsztatach etnograficznych i pokazach. Współtworzyła Izbę Kurpiowską w Kadzidle, przekazując do niej swoje prace[3].
Jej prace można znaleźć w następujących placówkach: Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce, Muzeum Północno-Mazowieckie w Łomży, Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie, Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu, Muzeum Mazowieckie w Płocku, Muzeum Narodowe w Poznaniu, Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie, Muzeum Częstochowskie w Częstochowie, Izba Regionalna w Chudku, Wzorcownia Kurpiowska „Bursztynek” przy Centrum Kultury Kurpiowskiej w Kadzidle, Zagroda Kurpiowska w Kadzidle. Są również dostępne w galeriach sztuki ludowej, niektóre znajduje się w zbiorach prywatnych kolekcjonerów[3].
Nagrody i odznaczenia
- 1983 – dyplom za twórcze kontynuowanie folkloru i jego popularyzację przyznany na XVII Festiwalu Folklorystycznym w Kazimierzu Dolnym
- 1984 – Nagroda Muzeum Okręgowego w Ostrołęce za pracę twórczą i społeczną
- 1986, 1997 – Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” nadana przez Ministerstwo Kultury i Sztuki
- 1997 – Odznaka „Za Zasługi Dla Województwa Ostrołęckiego”
- 2003 – Doroczna Nagroda Starosty Ostrołęckiego[5]
- 2008 – Nagroda Wójta Gminy Kadzidło
- 2010 – Medal Pamiątkowy Marszałka Województwa Mazowieckiego „Pro Mazovia”[6]
- 2011 – Nagroda Prezesa Związku Kurpiów „Kurpik 2010” w kategorii Twórczość ludowa[7]
- 2011 – Talar Kurpiowski
- 2013 – Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej” nadana przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
- 2014 – Medal „Zasłużony dla CEPELII”, Dyplom Honorowy za zasługi dla zachowania dorobku kultury polskiej przyznany z okazji jubileuszu 65-lecia Cepelii.
- 2016 – Nagroda im. Oskara Kolberga[3].
Przypisy
- ↑ a b Stanisław Pajka, Słownik biograficzny Kurpiowszczyzny XX–XXI wieku. Część druga, Ostrołęka: Związek Kurpiów, 2016, ISBN 978-83-940655-7-7 [dostęp 2022-03-29].
- ↑ Elżbieta Miszczyńska, Andżelika Bilska, Slavis Wiewiór Jerzy i Wiewiór Michał., Wycinanki niezaplanowane... : V Konkurs Sztuki Ludowej = Unplanned cut-outs... : 5th Folk Art Contest, Częstochowa: Muzeum Częstochowskie, 2012, ISBN 978-83-60128-18-3, OCLC 823616682 [dostęp 2022-07-12].
- ↑ a b c d e f g Katarzyna Mróz, Maria Chrostek – laureat Nagrody Kolberga 2016 [online], www.nagrodakolberg.pl [dostęp 2022-03-28].
- ↑ a b c Maria Chrostek | Mazowiecki Szlak Tradycji [online], www.mazowieckiszlaktradycji.com [dostęp 2022-03-31].
- ↑ Nagrody Starosty Ostrołęckiego [online].
- ↑ Redakcja, Wycinankarki nagrodzone (zdjęcia) [online], Tygodnik Ostrołęcki, 17 lutego 2010 [dostęp 2022-03-31] (pol.).
- ↑ Dotychczasowi laureaci Kurpików (z lat 2001 - 2019) [online], www.zwiazekkurpiow.pl [dostęp 2022-03-31].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.