Matamata

Matamata
Chelus fimbriata[1]
(Schneider, 1783)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

gady / zauropsydy

Rząd

żółwie

Podrząd

żółwie bokoszyjne

Rodzina

matamatowate

Rodzaj

Chelus

Gatunek

matamata

Zasięg występowania
Mapa występowania
Zasięg występowania w starszym ujęciu systematycznym (wraz z Chelus orinocensis)
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Matamata[3] (Chelus fimbriata) – gatunek żółwia bokoszyjnego z rodziny matamatowatych (Chelidae).

Opis

Karapaks płaski i okrągły. Na tarczach grzbietowych występują trzy rzędy dużych pojedynczych rogowych guzów. Głowa duża, trójkątna, z mocno zwężonym końcem pyska i zakończona długim, rurkowatym wyrostkiem nad pyskiem z nozdrzami umożliwiającymi oddychanie powietrzem w trakcie zanurzenia. Szyja długa, pokryta miękką skórą z długimi frędzelkowatymi wyrostkami skórnymi po bokach[3]. Frędzle na głowie i szyi są silnie unerwione, co pozwala żółwiowi na odbieranie nawet niewielkich zmian w otoczeniu i ułatwia wykrycie ofiary[4]. Kończyny masywne, zakończone palcami spiętymi błoną pływną i mocnymi pazurami. Całe ciało jest ciemno ubarwione, a karapaks pokrywają glony, wskutek czego zlewa się z otoczeniem i przypomina stertę butwiejących liści[3].

Rozmiary

Karapaks samców do 42,8 cm długości, samic do 43,7 cm[5].

Występowanie

Północna połowa Ameryki Południowej. Vargas-Ramírez i współpracownicy (2020) zaliczyli do tego gatunku jedynie populacje zasiedlające dorzecze Amazonki i Mahury; populacje z dorzecza Orinoko, Rio Negro i Essequibo zostały przez tych autorów przeniesione do odrębnego gatunku Chelus orinocensis[6]. W tym ujęciu systematycznym matamata zamieszkuje następujące państwa: Boliwia, Brazylia, Ekwador, Gujana Francuska, Kolumbia, Peru i Surinam[7][5].

Biotop

Rzeki i ich bagniste rozlewiska[3].

Pokarm

Jedzą głównie małe ryby oraz inne organizmy wodne: żaby, kijanki[3], owady wodne i ich larwy.

Zachowanie

Na zdobycz czatuje nieruchomo na dnie pod wodą, czekając, aż ryba zbliży się na odpowiednią odległość, i wtedy jednym gwałtownym ruchem otwiera szeroki pysk, a wytworzony prąd wsysa rybę do środka[3].

Rozmnażanie

12–28 jaj składanych na plażach bądź brzegach małych zatoczek. Czas inkubacji przy temperaturze 28–30 °C wynosi ok. 200 dni.

Ochrona

Gatunek ten od 2023 roku jest objęty załącznikiem II konwencji waszyngtońskiej (CITES)[8][9] i aneksem B UE[9].

Przypisy

  1. ↑ Chelus fimbriata, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. ↑ P. Uetz & J. Hallermann, Chelus fimbriata, [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2024-02-23] (ang.).
  3. ↑ a b c d e f W. Juszczyk: Gady i płazy. Wyd. 2. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1986, s. 261, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0043-4.
  4. ↑ Obszerny artykuł o żółwiu matamata, [w:] terrarium.com.pl [online].
  5. ↑ a b Turtle Taxonomy Working Group i inni, Turtles of the World: Annotated Checklist and Atlas of Taxonomy, Synonymy, Distribution, and Conservation Status (9th Ed.), Chelonian Research Foundation & Turtle Conservancy, 2021, s. 31, DOI: 10.3854/crm.8.checklist.atlas.v9.2021, ISBN 978-0-9910368-3-7 [dostęp 2024-02-23].
  6. ↑ Mario Vargas-Ramírez, Susana Caballero, Mónica A. Morales-Betancourt, Carlos A. Lasso, Laura Amaya, José Gregorio Martínez, Maria das Neves Silva Viana, Richard C. Vogt, Izeni Pires Farias, Tomas Hrbek, Patrick D. Campbell i Uwe Fritz. Genomic analyses reveal two species of the matamata (Testudines: Chelidae: Chelus spp.) and clarify their phylogeography. „Molecular Phylogenetics and Evolution”, 2020. DOI: 10.1016/j.ympev.2020.106823. PMID: 32278863. (ang.). 
  7. ↑ R. Midtgaard, Genus Chelus, [w:] RepFocus [online] [dostęp 2024-02-23] (ang.).
  8. ↑ Krzysztof Lis, Lista gatunków, które weszły na listę CITES w 2023 roku [online], Terrarium [dostęp 2023-02-03] (pol.).
  9. ↑ a b Species+ [online], speciesplus.net [dostęp 2023-12-15].

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.