Matthew Broderick
Matthew Broderick (2009) | |
| Data i miejsce urodzenia |
21 marca 1962 |
|---|---|
| Zawód |
aktor, reżyser, producent filmowy |
| Współmałżonek |
Sarah Jessica Parker (od 1997) |
| Lata aktywności |
od 1981 |

Matthew Broderick (ur. 21 marca 1962 w Nowym Jorku) – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy[1].
9 stycznia 2006 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6801 Hollywood Boulevard[2][3].
Życiorys
Wczesne lata
Urodził się w Nowym Jorku jako jedyny syn Patricii Broderick (z domu Biow), dramaturg, scenarzystki i reżyserki teatralnej, i Jamesa Josepha Brodericka III, aktora[4]. Jego matka była pochodzenia żydowskiego, a ojciec miał korzenie irlandzkie i angielskie[5]. Wychowywał się z dwiema siostrami – Janet i Marthą. Marzyła mu się kariera piłkarza, lecz kontuzja kolana i udział w szkolnym przedstawieniu szekspirowskim Sen nocy letniej (1977) przesądziły sprawę. W 1980 ukończył szkołę średnią Walden School na Manhattanie i znalazł się pod opieką Uty Hagen, co zagwarantowało mu wejście do Hollywood.
Kariera
Debiutował na scenie w spektaklu Na walentynkowy dzień (On Valentine’s Day, 1980) jako Brother Vaughn oraz pojawił się na Off-Broadwayu w sztuce poświęconej problemowi homoseksualizmu Harveya Fiersteina Trylogia miłosna (Torch Song Trilogy, 1981) jako David, nastoletnia drag queen Arnold Beckoff[6]. Niedługo potem był już ulubieńcem Broadwayu dzięki znakomitej kreacji Eugene’a Jerome’a w przedstawieniu Neila Simona Wspomnienia z Brighton Beach (Brighton Beach Memoirs, 1983)[7], za którą odebrał nagrodę Tony Award i Światową Nagrodę Teatralną.
Po raz pierwszy wystąpił na wielkim ekranie w komediodramacie według sztuki Neila Simona Powrót Maxa Dugana (Max Dugan Returns, 1983)[8] u boku Marshy Mason, Jasona Robardsa, Donalda Sutherlanda, Davida Morse, Toma Fridleya i Kiefera Sutherlanda. Ale sławę zawdzięcza roli nastoletniego Davida Lightmana, który włamuje się do militarnego systemu komputerowego i o mały włos nie wywołuje kolejnej wojny światowej w dramacie fantastycznonaukowym Johna Badhama Gry wojenne (WarGames, 1983), za którą był nominowany do nagrody Saturna.
W kostiumowym filmie fantasy Richarda Donnera Zaklęta w sokoła (Ladyhawke, 1984) został obsadzony w roli kieszonkowca Philippe’a Gastona, który staje się jedynym łącznikiem i powiernikiem miłości Lady Isabeau (Michelle Pfeiffer) i Etienne’a z Nawarry (Rutger Hauer). W telewizyjnej adaptacji baśni Showtime Kopciuszek (Shelley Duvall’s Faerie Tale Theatre: Cinderella, 1985) z Jennifer Beals w roli tytułowej wystąpił jako książę Henry. Tytułowa postać siedemnastolatka na wagarach w komedii Johna Hughesa Wolny dzień Ferrisa Buellera (Ferris Bueller’s Day Off, 1986) przyniósł mu nominację do Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu[9].
Za rolę Johna w telewizyjnej adaptacji sztuki Davida Mameta Życie w teatrze (A Life in the Theater, 1993) zdobył nominację do nagrody Emmy.
W 1995 został uhonorowany nagrodą Tony za występ w musicalu Jak odnieść sukces w biznesie, zanadto się nie wysilając (How to Succeed in Business Without Really Trying)[10]. W 2018 za narrację dramatu kryminalnego W proch się obrócisz (To Dust, 2018) zdobył nagrodę na Tribeca Film Festival.
Życie prywatne
5 sierpnia 1987 w Irlandii Północnej spowodował wypadek samochodowy, w którym zginęły dwie osoby, za co został ukarany grzywną w wysokości 175 dolarów.
19 maja 1997 poślubił Sarę Jessicę Parker. Mają syna Jamesa Wilke (ur. 28 października 2002 na Manhattanie) oraz bliźniaczki Marion Lorettę Elwell i Tabithę Hodge (ur. 22 czerwca 2009 w szpitalu Martins Ferry w stanie Ohio).
Filmografia
Filmy
- 1983: Powrót Maxa Dugana (Max Dugan Returns) jako Michael McPhee
- 1983: Gry wojenne (WarGames) jako David Lightman
- 1985: 'Master Harold'... and the Boys jako Master Harold
- 1985: 1918 jako brat
- 1985: Zaklęta w sokoła (Ladyhawke) jako Phillipe
- 1986: On Valentine’s Day jako Brother
- 1986: Wolny dzień Ferrisa Buellera (Ferris Bueller's Day Off) jako Ferris Bueller
- 1987: Projekt X (Project X) jako Jimmy Garrett
- 1987: Courtship jako Brother
- 1988: Biloxi Blues jako Eugene
- 1988: Trylogia miłosna (Torch Song Trilogy) jako Alan
- 1988: Ona będzie miała dziecko (She’s Having a Baby) jako epizod
- 1989: Rodzinny interes (Family Business) jako Adam
- 1989: Chwała (Glory) jako pułkownik Robert Gould Shaw
- 1990: Nowicjusz (The Freshman) jako Clark Kellogg
- 1992: Zwariowane wakacje (Out on a Limb) jako Bill Campbell
- 1993: Spotkanie, którego nie było (The Night We Never Met) jako Sam Lester
- 1993: Szalone życie (A Life in the Theater) jako John
- 1993: Apartament (The Night We Never Met) jako Sam Lester
- 1994: Pani Parker i krąg jej przyjaciół (Mrs. Parker and the Vicious Circle) jako Charles MacArthur
- 1994: Droga do Wellville (The Road to Wellville) jako William Lightbody
- 1994: Król lew (The Lion King) jako dorosły Simba (głos)
- 1995: Złodziej z Bagdadu (Arabian Knight) jako Tack (głos)
- 1996: Telemaniak (The Cable Guy) jako Steven Kovacs
- 1996: Nieskończoność (Infinity) jako Richard Feynman (także reżyseria i producent)
- 1997: Miłość jak narkotyk (Addicted to Love) jako Sam
- 1998: Godzilla jako dr Niko Tatopoulos
- 1998: Król lew 2: Czas Simby (The Lion King II: Simba's Pride) jako Simba (głos)
- 1999: Inspektor Gadżet (Inspector Gadget) jako inspektor Gadżet
- 1999: Wybory (Election) jako Jim McAllister
- 1999: Spacer po plaży (Walking to the Waterline)
- 2000: Możesz na mnie liczyć (You Can Count on Me) jako Brian Everett
- 2003: The Music Man jako profesor Harold Hill
- 2003: Dobry piesek (Good Boy!) jako Canid 3942, Hubble (głos)
- 2004: Maria i Bruce (Marie and Bruce) jako Bruce
- 2004: Ujęcie (The Last Shot) jako Steven Shats
- 2004: Żony ze Stepford (The Stepford Wives) jako Walter Eberhart
- 2004: Król lew 3: Hakuna matata (The Lion King 1 1/2) jako Simba (głos)
- 2005: Producenci (The Producers) jako Leo Bloom
- 2005: Powrót do klasy (Strangers with Candy) jako dr Roger Beekman
- 2006: Wesołych świąt
- 2007: Film o pszczołach (Bee Movie) jako Adam
- 2008: Kłopoty z Amandą (Finding Amanda) jako Taylor Mendon
- 2008: Dzielny Despero (The Tale of Despereaux) jako Despero (głos)
- 2008: Pamięć z odzysku (Diminished Capacity) jako Cooper Kennedy
- 2010: Beach Lane jako Mike Brennan
- 2010: Wonderful World jako Benjamin „Ben” Singer
- 2011: Margaret jako Andrew „Andy” Van Tassel
- 2011: Spot jako Steve (głos)
- 2011: Tower Heist: Zemsta cieciów jako Chase Fitzhugh
- 2012: Hans Christian Andersen jako Hans Christian Andersen
- 2012: Davis Baton jako Davis Baton
- 2015: Wykolejona (Trainwreck) – w roli samego siebie
- 2016: Manchester by the Sea jako Jeffrey
- 2016: Zasady nie obowiązują (Rules Don’t Apply) jako Levar Mathis
Seriale
- 1988, 1998: Saturday Night Live
- 1995: Frasier jako Mark (głos)
- 2008–2012: Rockefeller Plaza 30 (30 Rock) jako Cooter Burger
- 2009: Cyberłowcy (Cyberchase) jako Max
- 2010, 2015: Louie – w roli samego siebie
- 2012: Współczesna rodzina (Modern Family) jako Dave
- 2012–2016: Pora na przygodę! (Adventure Time) jako wojownik snów / duch lasu (głos)
- 2017: BoJack Horseman jako Joseph Sugarman
- 2018–2019: The Conners jako Peter
- 2019: Saturday Night Live jako Mike Pompeo
- 2019: Rick i Morty (Rick and Morty) jako mówiący kot (głos)
- 2019: Lepsze życie (Better Things) jako dr David Miller
- 2023: Zbrodnie po sąsiedzku (Only Murders in the Building) – w roli samego siebie
Przypisy
- ↑ Matthew Broderick. Listal. [dostęp 2017-03-20]. (ang.).
- ↑ Matthew Broderick. Walk of Fame. [dostęp 2025-09-08]. (ang.).
- ↑ Patrick Kevin Day, Hollywood Star Walk: Matthew Broderick, Actor, „Los Angeles Times”, 16 czerwca 2010 [dostęp 2025-09-08] (ang.).
- ↑ Matthew Broderick Biography (1962-). Film Reference. [dostęp 2025-09-08]. (ang.).
- ↑ Matthew Broderick What Nationality Ancestry Race. Ethnicity of Celebs. [dostęp 2025-09-08]. (ang.).
- ↑ Matthew Broderick. Internet Off-Broadway Database. [dostęp 2025-09-08]. (ang.).
- ↑ Matthew Broderick. Internet Broadway Database. [dostęp 2025-09-08]. (ang.).
- ↑ Matthew Broderick. Rotten Tomatoes. [dostęp 2025-09-08]. (ang.).
- ↑ Matthew Broderick. ČSFD.cz. [dostęp 2017-03-20]. (cz.).
- ↑ Matthew Broderick Awards. Internet Broadway Database. [dostęp 2025-09-08]. (ang.).
Bibliografia
- Portret na życzenie: Matthew Broderick. „Film”. nr 19 (2182/XLVI), s. 22, 12 maja 1991. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X.
- Kasia Noel. Portret na życzenie: Matthew Broderick. „Film”. nr 7 (2346/LIII), s. 91, lipiec 1997. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X.
Linki zewnętrzne
- Matthew Broderick w bazie IMDb (ang.)
- Matthew Broderick w bazie Notable Names Database (ang.)
- Matthew Broderick w bazie Filmweb
- Matthew Broderick w bazie Discogs.com (ang.)
- ISNI: 0000000109568901
- VIAF: 17413288
- LCCN: n90694561
- GND: 13522392X
- NDL: 00620425
- BnF: 139471703
- SUDOC: 070984573
- NLA: 41993336
- NKC: xx0034136
- BNE: XX1416412
- NTA: 073132667
- BIBSYS: 90957528
- CiNii: DA13014234
- PLWABN: 9810691053405606
- NUKAT: n2009126357
- J9U: 987007429977805171
- LNB: 000344292
- CONOR: 21479779
- KRNLK: KAC2020L0447
- LIH: LNB:Bu28;=BX
- WorldCat: E39PBJfCr9r48R3mhWy6hy7WDq
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.