Messier 69

Gromada kulista M69 – zdjęcie wykonane przez Kosmiczny Teleskop Hubble’a
Odkrywca	Charles Messier
Data odkrycia	31 sierpnia 1780
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór	Strzelec
Typ	kulista, klasa V
Rektascensja	18h 31m 23,10s[1]
Deklinacja	–32° 20′ 53,1″[1]
Odległość	29,7 tys. ly (9,1 kpc)
Jasność obserwowana	7,6 m
Rozmiar kątowy	9,8'
Charakterystyka fizyczna
Wymiary	Ø 85 ly
Alternatywne oznaczenia
NGC 6637, GCl 96, C 1828-323, CD-32 14224, CPD-32 5409, GCRV 10969, HD 170534
Konstelacja Strzelca
Multimedia w Wikimedia Commons

Messier 69 (również M69, NGC 6637) – gromada kulista znajdująca się w gwiazdozbiorze Strzelca. Przy sprzyjających warunkach można ją obserwować przy użyciu lornetki 7x50 lub 10x50.

Charles Messier dodał ją do swojego katalogu po obserwacjach z 31 sierpnia 1780, podczas których szukał obiektu odkrytego przez Lacaille’a w 1751-1752 roku (Lac I.11). Tej samej nocy zaobserwował również M70.

Messier szukał Lac I.11 już w 1764 roku. Uważał, że w roku 1780 udało mu się go odnaleźć, jednak najprawdopodobniej się mylił. Wskazuje się na to trzy dowody:

• M69 ma niższą jasność obserwowaną niż inne obiekty Lacaille’a i prawdopodobnie nie mogła być zaobserwowana przy użyciu dostępnego mu teleskopu 0,5-calowego.
• Pozycja wyznaczona przez Lacaille’a różni się od wyliczeń Messiera o około 1,2 stopnia.
• Na pozycji wskazanej przez Lacaille’a znajduje się grupa trzech gwiazd o jasnościach 8,3, 7,8 i 8,7^m, które obserwowane przez skromną aparaturę mogły wyglądać jak obiekt mgławicowy.

W New General Catalogue obiekt Lac I.11 został skatalogowany pod numerem NGC 6634.

M69, podobnie jak M70, jest jedną z najmniejszych i najsłabszych gromad kulistych pośród obiektów Messiera. Na zdjęciach o długich czasach naświetlania jej średnica wynosi około 7,1'. Bardzo długie naświetlanie ukazuje nieco większe wymiary – 9,8', co odpowiada około 85 latom świetlnym. Jądro gromady jest ponad dwukrotnie mniejsze – 3'. M69 znajduje się blisko centrum Galaktyki – w odległości 6,2 tys. lat świetlnych. Koncentracja gwiazd jest średnia (klasa V). Połowa masy gromady znajduje się w promieniu 7,2 roku świetlnego od jej centrum.

Typ widmowy M69 określa się jako G2 lub G3. Jest jedną z najbogatszych w metale gromad kulistych. Zawartość pierwiastków cięższych od helu jest jednak mniejsza niż w Słońcu. Wskazuje to, że gromada uformowała się dużo wcześniej.

Messier 69 znajduje się w odległości około 29,7 tys. lat świetlnych od Ziemi, podobnie jak M70 (29,4 tys. ly). Odległość między nimi szacuje się na około 1800 lat świetlnych.

M69 jest uboga w gwiazdy zmienne. Do tej pory odkryto ich 8. Dwie z nich sklasyfikowano jako mirydy o okresie pulsacji ok. 200 dni.

• Lista gromad kulistych Drogi Mlecznej
• Katalog Messiera
• Lista obiektów NGC

• Messier 69 w SEDS.org (ang.)

• Messier 69 w NASA/IPAC Extragalactic Database (ang.)