Modest Musorgski

Модест Мусоргский

Modest Musorgski (1870)
Data i miejsce urodzenia	21 marca 1839 Kariewo
Pochodzenie	rosyjskie
Data i miejsce śmierci	28 marca 1881 Sankt Petersburg
Zawód	kompozytor
Multimedia w Wikimedia Commons

Modest Pietrowicz Musorgski (ros. Модест Петрович Мусоргский [mɐˈdɛst pʲɪˈtrovʲɪtɕ ˈmusərkskʲɪj], ur. 9 marca^?/21 marca 1839 w Kariewie w guberni pskowskiej, zm. 16 marca^?/28 marca 1881 w Sankt Petersburgu) – rosyjski kompozytor.

Pochodził z bogatej rodziny Musorgskich, porzucił karierę oficera, aby zająć się muzyką. Musorgski grał na fortepianie i po krótkiej nauce rozpoczął komponowanie, chociaż nigdy nie uzyskał formalnego wykształcenia muzycznego. Związany z grupą znaną jako Potężna Gromadka, której celem było poszukiwanie nowych środków wyrazu muzyki rosyjskiej, odrzucających ślepe kopiowanie wzorców zachodnich i czerpania inspiracji z muzyki ludowej^[1].

W duchu ideologii pokolenia radykalnej inteligencji rosyjskiej lat 60. XIX wieku Musorgski opowiadał się za odrzuceniem sentymentalizmu, klasycystycznych form sztuki i melodramatu, przyjęciem zasady realizmu, uznania, że każde zjawisko w świecie warte jest swojego artystycznego przedstawienia^[1]. W szczególności pojmował muzykę jako środek kontaktu artysty z ludem, możliwość wejścia we wspólnotę z nim^[1]. Jak pisze Billington

W celu stworzenia rosyjskiej muzyki narodowej Musorgski zwrócił się ku teatrowi muzycznemu i ostatnie trzynaście lat życia poświęcił przede wszystkim na tworzenie dwóch oper opartych fabularnie na wydarzeniach z historii Rosji – Borysa Godunowa i Chowańszczyzny^[1].

Do jego najsłynniejszych dzieł należą:

• Obrazki z wystawy – cykl miniatur fortepianowych
• Bez słońca – cykl pieśni
• Pieśni i tańce śmierci – cykl pieśni
• W Izbie dziecięcej – cykl pieśni
• Borys Godunow – opera
• Chowańszczyzna – opera
• Świt nad rzeką Moskwą – wstęp do opery Chowańszczyzna
• Noc na Łysej Górze – poemat symfoniczny

W 1971 zespół Emerson, Lake and Palmer, wykonujący rocka symfonicznego i progresywnego, stworzył album muzyczny Pictures at an Exhibition (Obrazki z wystawy)^[2]. Album ten jest luźną adaptacją cyklu miniatur fortepianowych Musorgskiego i fragmentów poematu symfonicznego Noc na Łysej Górze. Innym zespołem muzyki popularnej adaptującym utwory Musorgskiego był Mekong Delta, zespół z Niemiec, grający progresywny thrash metal. Ponadto japoński muzyk Isao Tomita, kompozytor i wykonawca muzyki elektronicznej, nagrał swoją wersję Obrazków z wystawy (Pictures at an Exhibition) w 1975 roku^[3]. Także zespół Tangerine Dream wykorzystał Obrazki z wystawy na swojej płycie Turn of the Tides z 1994 roku. Zespół Beastie Boys na płycie Hello Nasty z 1998 r. zapożyczył główny motyw z Nocy na Łysej Górze do teledysku Intergalactic.

• Emerson, Lake and Palmer

• Modest Mussorgsky w bazie AllMusic (ang.)
• Modest Musorgski – twórczość tego autora dostępna w bibliotece cyfrowej International Music Score Library Project
• Twórczość Modesta Musorgskiego w zbiorach Biblioteki Narodowej na portalu Polona