Morfeusz

Ten artykuł dotyczy postaci mitologicznej. Zobacz też: Morfeusz (Matrix).
Morfeusz
Μορφεύς
bóg marzeń sennych
Ilustracja
Pierre-Narcisse Guérin: Morfeusz i Iris
Występowanie

mitologia grecka

Teren kultu

starożytna Grecja

Rodzina
Ojciec

Hypnos

Rodzeństwo

Ikelos (Fobetor),
Fantasos

Hasło w Wikisłowniku
Teofila Certowicz, Morfeusz, 1889, Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego

Morfeusz (gr. Μορφεύς, Morpheus, od morphe – kształt, postać, forma; łac. Morpheus) – w mitologii greckiej bóg i uosobienie marzeń sennych. Jego ojcem był bóg snów Hypnos, a stryjem Tanatos, braćmi zaś Ikelos oraz Fantasos[1][2]. Postać Morfeusza pojawia się w „Metamorfozach” Owidiusza, gdzie odgrywa kluczową rolę w historii Alkione i Ceiksa. Miał zdolność przybierania wyglądu dowolnej ludzkiej formy i naśladowania typowych dla niej gestów i słów[3]. Wyobrażano go sobie jako uskrzydloną postać o wielkich i szybkich skrzydłach, dzięki którym mógł się bezszelestnie przemieszczać na duże odległości[4].

Występuje w „Metamorfozach” Owidiusza jako jedno z tysiąca dzieci Hypnosa[5][6]:

Z tylu snów, co jaskinię wokoło zaległy,
Bóg wybrał Morfeusza; on nad wszystkich biegły,
W chodzie, w udaniu twarzy, w przejęciu postaci
Żaden Morfeuszowi nie wyrówna z braci.
On i ubiór i słowa zręcznie dobrać umie.
Tylko w ludzi się zmienia.
[...] i tylko przeznacza
Morfeja na Junony rozkazów tłumacza.
Skinął i na wezgłowie gdy twarz złoży gnuśnie,
W miękie wpada drżymanie, nim rozkosznie uśnie.
Morfeusz spełnia rozkaz i skrzydły lekkiemi
Mimo cienie przebiega do hemońskiej ziemi,
Bierze postać Ceiksa, bez szaty, zmieniony,
Blady staje przy łożu biednej Alcyony;
Z brody i włosów woda strugą dużą ciekła.
Stojąc nad łożem, mara zapłakana rzekła: [...]
Mówił głosem Ceiksa; westchnienia, łzy, jęki,
Udał nawet Morfeusz poruszenia ręki.
Wzdycha, wyciąga we śnie dłonie Alcyona,
Zamiast ciała cień tylko przyciska do łona.
[...] Przelękła własnym krzykiem i męża obrazem,
Ocknęła się, podnosi i patrzy w tę stronę,
Gdzie się jej pokazało widmo ulubione.

Owidiusz, Metamorfozy, XI

Przypisy

  1. ↑ Morpheus, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2021-05-07] (ang.).
  2. ↑ Kopaliński 1987 ↓, s. 712.
  3. ↑ Morfeusz, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-05-07].
  4. ↑ Grimal 2008 ↓, s. 240.
  5. ↑ Owidiusz, Metamorfozy, t. XI, 635 [dostęp 2021-05-07] (łac.).
  6. ↑ Owidiusz, Przemiany, Bruno Kiciński, Kazimierz Morawski, Warszawa: Gebethner i Wolff, 1933, 181 i n. [dostęp 2021-05-07].

Bibliografia

  • Władysław Kopaliński: Słownik mitów i tradycji kultury. Wyd. drugie. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1987. ISBN 83-06-00861-8.
  • Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Ossolineum, 2008. ISBN 978-83-04-04673-3.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.