Oposik
| Gracilinanus | |||
| A.L. Gardner & Creighton, 1989[1] | |||
Oposik zwinny (G. agilis) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj |
oposik | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Didelphys microtarsus J.A. Wagner, 1842 | |||
| Gatunki | |||
| |||
| Zasięg występowania | |||
Oposik[2] (Gracilinanus) – rodzaj ssaków z podrodziny dydelfów (Didelphinae) w obrębie rodziny dydelfowatych (Didelphidae).
Rozmieszczenie geograficzne
Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Południowej[3][4][5].
Morfologia
Długość ciała (bez ogona) 6,7–18,5 cm, długość ogona 7–17,7 cm; masa ciała 10–58 g[4][6].
Systematyka
Rodzaj zdefiniowali w 1989 roku amerykańscy zoolodzy Alfred L. Gardner i G. Ken Creighton w artykule zatytułowanym Nowa nazwa rodzajowa dla grupy oposików (Marsupialia: Didelphidae) Tate’a (1933), opublikowanym na łamach „Proceedings of the Biological Society of Washington”[1]. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) oposik małostopy (G. microtarsus).
Gracilinanus: łac. gracilis lub gracilus ‘smukły, cienki’; gr. νανος nanos ‘karzeł’[1].
Podział systematyczny
Do rodzaju należą następujące gatunki[7][3]:
| Grafika | Gatunek | Autor i rok opisu | Nazwa zwyczajowa[2] | Podgatunki[4][3][6] | Rozmieszczenie geograficzne[4][3][6] | Podstawowe wymiary[4][6][a] | Status IUCN[8] |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Gracilinanus emiliae | (O. Thomas, 1909) | oposik brazylijski | monotypowy | wschodnia Kolumbia, północna, wschodnia i południowo-wschodnia Wenezuela, region Gujana, północna Brazylia i północno-wschodni Paragwaj (Loreto) | DC: 7,2–8,7 cm DO: 12,8–15,1 cm MC: 10–14 g |
DD | |
| Gracilinanus agilis | (Burmeister, 1854) | oposik zwinny | monotypowy | wschodnia i południowa Brazylia oraz wschodni Paragwaj | DC: 8–12 cm DO: 10,1–15,8 cm MC: 12–41 g |
LC | |
| Gracilinanus peruanus | (Tate, 1931) | monotypowy | wschodnie Peru, północna i środkowa Brazylia oraz zachodnio-środkowa Brazylia (Rondônia i Mato Grosso); zakres wysokości: poniżej 1800 m n.p.m. | DC: 8,5–12,1 cm DO: 13–15,5 cm MC: 10–49 g |
NE | ||
| Gracilinanus aceramarcae | (Tate, 1931) | oposik andyjski | monotypowy | południowo-wschodnie Peru (Cuzco i Puno) i zachodnia Boliwia (La Paz); zakres wysokości: 1530–3350 m n.p.m. | DC: 8,3–10,3 cm DO: 11,2–14,5 cm MC: 18,5–23 g |
LC | |
| Gracilinanus microtarsus | (J.A. Wagner, 1842) | oposik małostopy | monotypowy | wschodnia i południowo-wschodnia Brazylia (środkowa Bahia do północnego Rio Grande do Sul) oraz północno-wschodnia Argentyna (Misiones); zakres wysokości: 0–1800 m n.p.m. | DC: 6,7–18,5 cm DO: 7–17,7 cm MC: 12–58 g |
LC | |
| Gracilinanus dryas | (O. Thomas, 1898) | oposik wenezuelski | monotypowy | Andy w północno-wschodniej Kolumbii (Cundinamarca) i zachodnia Wenezuela (Trujillo, Mérida i Táchira); zakres wysokości: 1300–4000 m n.p.m. | DC: 9–10 cm DO: 13–15 cm MC: około 18 g |
LC | |
| Gracilinanus marica | (O. Thomas, 1898) | oposik północny | monotypowy | północna i środkowa Kolumbia (La Guajira do Cundinamarci) oraz zachodnia i północna Wenezuela; zakres wysokości: 0–2590 m n.p.m. | DC: 9,6–11,6 cm DO: 13,1–15,1 cm MC: 24–30 g |
LC |
Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, DD – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; NE – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Uwagi
- ↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała
Przypisy
- ↑ a b c A.L. Gardner & G.K. Creighton. A new generic name for Tate’s (1933) microtarsus group of South American mouse opossums (Marsupialia: Didelphidae). „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 102, s. 4, 1989. (ang.).
- ↑ a b W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 2–3. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest (redaktorzy): Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 52–54. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
- ↑ a b c d e D. Astúa: Family Didelphidae (Opossums). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 170–173. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Gracilinanus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-10-20].
- ↑ a b c d Lynx Nature Books (A. Monadjem (przedmowa) & C.J. Burgin (wstęp)): All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 38. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-11-19]. (ang.).
- ↑ Taxonomy: Gracilinanus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-11-19]. (ang.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.