Pablo Picasso

Pablo Picasso (1962)
Imię i nazwisko	Pablo Diego José Francisco de Paula Juan Nepomuceno María de los Remedios Cipriano de la Santísima Trinidad Ruiz y Picasso[a][1]
Data i miejsce urodzenia	25 października 1881 Malaga
Data i miejsce śmierci	8 kwietnia 1973 Mougins
Narodowość	hiszpańska
Dziedzina sztuki	malarstwo
Epoka	modernizm
Ważne dzieła
Guernica Panny z Awinionu Portret Gertrudy Stein Dziewczyna przed lustrem
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Pablo Ruiz Picasso (ur. 25 października 1881 w Maladze, zm. 8 kwietnia 1973 w Mougins) – hiszpański malarz, rzeźbiarz, rysownik, grafik, ceramik oraz poeta^[2], uznawany za jednego z najwybitniejszych artystów XX wieku. Wraz z Georges’em Brakiem twórca nurtu malarstwa zwanego kubizmem.

Talent Picassa został odkryty przez jego ojca, znakomitego rysownika. Od najmłodszych lat Pablo ujawniał uzdolnienia malarskie i plastyczne. Najpierw kształcił się w Hiszpanii, później w Paryżu (w latach 1901–1902), gdzie znaczne oddziaływanie na jego twórczość miało zetknięcie się z postimpresjonistami (m.in. Henrim de Toulouse-Lautrekiem, który miał duży wpływ na jego dorobek twórczy sprzed 1901 roku). Prace Picassa z lat 1901–1904 określa się jako okres błękitny. Były to dzieła utrzymane w kolorycie melancholijnym, ukazujące tematykę i postacie osób biednych (Życie, Stary gitarzysta, Dwie siostry, Prasowaczka). Jego pracownia mieściła się przy ulicy La Boètie. Od 1904 roku mieszkał w Bateau-Lavoir przy ulicy Ravignan 13^[3].

Po tym okresie twórczość Picassa weszła w okres różowy, między innymi sceny z życia cyrkowców (Dziewczyna na kuli, Kuglarze, Toaleta, Rodzina arlekina).

W trakcie okresu różowego, na twórczość Picassa miało wpływ opium. Wiadomo, że od mniej więcej 1904 roku Picasso zażywał opium^[4].

W 1905 roku, Picasso poznał Gertrude Stein^[5]. Brał udział w przyjęciach mających miejsce w domu Stein, gdzie spotkał pisarzy takich jak James Joyce, Ernest Hemingway i F. Scott Fitzgerald^[6].

Od 1907 roku Picasso pod wpływem Paula Cézanne’a oraz schematycznej sztuki iberyjskiej i afrykańskiej rozpoczął twórcze eksperymenty z geometryzacją i uproszczeniem formy, które dały początek kubizmowi (Panny z Awinionu, Portret Gertrudy Stein). W dalszym okresie po współpracy z Georges’em Brakiem skrystalizowały się zasady kubizmu analitycznego, hermetycznego i syntetycznego.

Za manifest kubizmu uważana była premiera utworu scenicznego Parady do libretta Jeana Cocteau, do którego muzykę napisał Erik Satie, a scenografię zaprojektował Picasso. Wystawiony został w 1917 roku przez Balety Rosyjskie Siergieja Diagilewa.

Następne lata charakteryzowały ciągłe poszukiwania twórcze. Gdy wybuchła wojna domowa w Hiszpanii, opowiedział się po stronie republikańskiej, a w 1937 roku na zamówienie republikańskiego rządu Hiszpanii za 200 tys. peset namalował słynną Guernicę, obraz wystawiony w Pawilonie Hiszpanii na Wystawie Światowej w Paryżu. Okres II wojny światowej spędził w Paryżu.

W 1946 roku wyjechał na Lazurowe Wybrzeże. W 1948 roku zamieszkał w Vallauris.

W 1948 roku Picasso przyjechał do Polski, wziął udział w Światowym Kongresie Intelektualistów w Obronie Pokoju we Wrocławiu, gdzie w hotelu Monopol stworzył Gołąbka Pokoju. Odwiedził też Warszawę, gdzie podarował Muzeum Narodowemu swoją kolekcję ceramiki, rysunków i barwnych druków. Narysował wówczas w stolicy Polski rysunek Syrenki, który przetrwał do 1953 roku^[7].

Sygnatariusz apelu sztokholmskiego w 1950 roku^[8]. W tym samym roku otrzymał Międzynarodową Leninowską Nagrodę Pokoju (zwaną wówczas Nagrodą Stalinowską)^[9]. W latach 40. malował obrazy antywojenne (Masakra w Korei, Wojna, Pokój). Okres twórczości powojennej Picassa jest bardzo bogaty, różnorodny i niepoddający się klasyfikacji. Na tle sztuki XX wieku osobowość twórcza Picassa miała olbrzymi wpływ na każdą dziedzinę współczesnej plastyki.

Zmarł w Mougins we Francji na niewydolność płuc i serca. Miał 91 lat. Przed śmiercią obudził się ze snu o 11:30, jednak nie mógł wstać z łóżka. Zmarł o 11:40, zanim lekarz zdążył przybyć^[10]. Został pochowany na terenie Château de Vauvenargues w Vauvenargues^[11].

W 2010 roku odnaleziono 271 nieznanych dzieł Picassa (kolaże, akwarela, gwasze, litografie, zeszyty i rysunki) pochodzących z lat 1900–1932^[12].

Picasso ożenił się dwukrotnie i miewał liczne romanse^[13]. Miał czwórkę dzieci^[14]:

• syna o imieniu Paul (z Olgą Chochłową)
• córkę Mayę (z Marią Theresą Walter)
• syna Claude’a i córkę Palomę (z Françoise Gilot)

Pierwszą żoną Picassa była Olga Chochłowa(inne języki), tancerka zespołu baletowego Ballets Russes Diagilewa, ożenił się z nią w 1918 roku^[15]. Formalnie byli małżeństwem do 1955 roku^[14].

W 1927 roku^[14] wszedł w związek z Marią Theresą Walter. Picasso podszedł do niej i powiedział: „Masz interesującą twarz. Chciałbym namalować twój portret. Jestem Picasso”. Walter nie znała jego nazwiska, ale była zachwycona komplementem^[16]. Popełniła samobójstwo poprzez powieszenie^[15] w 1977 roku^[17].

Po relacji z Marią Walter, w 1936 roku artysta związał się z Dorą Maar. Poznali się po raz pierwszy w kawiarni. Picasso zainteresował się nią, kiedy ujrzał jak Maar wbija nóż w blat stołu, pomiędzy swe palce^[13]. Według relacji Picasso czerpał satysfakcję z poniżania jej i doprowadzania jej do płaczu^[15].

Po związku z Dorą Maar, malarz związał się z Françoise Gilot. Twierdziła ona, że Picasso bywał okrutny^[18] i znęcał się nad nią psychicznie i fizycznie (np. zgasił jej na twarzy papierosa^[19]).

Drugą żoną i ostatnią partnerką Picassa była Jacqueline Roque^[13]. 15 października 1986 roku odebrała sobie życie, strzelając do siebie z pistoletu^[20].

Picasso przejawiał poglądy mizoginistyczne^[21]. W jednym z jego najbardziej znanych cytatów stwierdził, że dla niego kobiety dzielą się na dwie kategorie: „boginie i wycieraczki”^[22].

Choć został ochrzczony jako katolik, był ateistą^[23]. W 1944 wstąpił do Francuskiej Partii Komunistycznej i był zaangażowany w ruchy lewicowe i pokojowe.

Był nałogowym palaczem papierosów^[24], choć według źródeł nie zaciągał się dymem^[25]. Biograf John Richardson stwierdził, że nałogami Picassa były „praca, seks i tytoń”^[26]. Picasso pracował w odosobnieniu, po dziesięć godzin dziennie^[27].

W maju 2004 roku dom aukcyjny Sotheby’s sprzedał obraz Chłopiec z fajką (1905) za 126,4 mln dolarów (cena wylicytowana, bez kosztów domu aukcyjnego: 104,2 mln dolarów)^[28]. W maju 2010 roku sprzedano obraz Akt, zielone liście i popiersie (1932) za 112 mln dolarów (cena wylicytowana: 106,5 mln dolarów)^[29]. W maju 2006 roku dom aukcyjny Sotheby’s sprzedał obraz Dora Maar z kotem (1941) za 107,9 mln dolarów (cena wylicytowana: 95,2 mln dolarów), a w roku 2015 obraz Przepiękny dom za 164,4 mln dolarów. Za autoportret artysty Yo, Picasso zapłacono 47,85 miliona dolarów^[30] – co jest jedną z niższych cen, jaką zapłacono za obraz artysty. Nie bez powodu więc twórczość Pablo Picasso jest umieszczana co roku w zestawieniach dzieł sztuki o największej wartości.

Postać Picassa pojawia się w:

• filmie Modigliani, pasja tworzenia^[31].
• filmie O północy w Paryżu^[32].
• filmie Picasso – twórca i niszczyciel (sportretował go Anthony Hopkins)^[33].
• drugim sezonie serialu Geniusz (sportretował go Antonio Banderas)^[34].

• AldenA. Whitman AldenA., Picasso: Protean and Prodigious, the Greatest Single Force in 70 Years of Art, nytimes.com, 9 kwietnia 1973 [dostęp 2014-04-17] [zarchiwizowane z adresu 2014-04-17]  (ang.).

• Portret: bądź jak monsieur Picasso – swobodny i nagihomesugar.pl
• Pablo Picasso – życie i twórczość. fineart24.
• Siedem muz głównych. O kobietach w życiu i sztuce Picassa. Niezła Sztuka.