Pinus cembroides
| Systematyka[1][2][3] | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Podkrólestwo | |
| Nadgromada | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Nadklasa | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
P. cembroides |
| Nazwa systematyczna | |
| Pinus cembroides Zucc. Abh. Math.-Phys. Cl. Königl. Bayer. Akad. Wiss. 1: 392. 1832 | |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |
| Zasięg | |
Pinus cembroides Zucc. – gatunek drzewa iglastego z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Występuje w USA (południowo-wschodnia Arizona, południowo-zachodni Nowy Meksyk, zachodni Teksas) i w Meksyku (w większości stanów na północ od 20° szerokości geograficznej północnej).
Morfologia
- Pokrój
- Drzewo lub krzew o zaokrąglonej koronie.
- Pień
- Osiąga 15 m wysokości, 30 cm średnicy. Kora czerwono-brązowa do ciemnobrązowej.
- Liście
- Igły zebrane po 3 na krótkopędach, rzadziej po 2 lub 4. Osiągają 2–6 cm długości, 0,6–0,9 mm grubości.
- Szyszki
- Szyszki męskie elipsoidalne, żółte, długości do 10 mm. Szyszki żeńskie symetryczne, jajowate przed otwarciem, szerokojajowate do prawie kulistych po otwarciu, bladożółte do jasnobrązowych. Nasiona brązowe, jajowate, o długości (7)12–15(20) mm, bez skrzydełek, o grubej łupinie nasiennej.
Biologia i ekologia
Drzewo wiatropylne. Szyszki nasienne dojrzewają 2 lata, następnie otwierają się uwalniając nasiona i opadają wkrótce potem. Jedna wiązka przewodząca w liściu. Igły pozostają na drzewie przez 3–4 lata.
Występuje w górach, na średnich wysokościach, głównie 1600–2400 m n.p.m.[5].
Jest gospodarzem rośliny pasożytniczej Arceuthobium divaricatum (pasożyt pędowy). Zainfekowane są populacje na północny zasięgu, w górach Davis, w hrabstwie Jeff Davis, w zachodnim Teksasie[6].
Systematyka
Pozycja gatunku w obrębie rodzaju Pinus[7]:
- podrodzaj Strobus
- sekcja Parrya
- podsekcja Cembroides
- gatunek P. cembroides
- podsekcja Cembroides
- sekcja Parrya
Podział tego taksonu jest ciągle dyskutowany. Gatunek ma spory zasięg i jest zmienny morfologicznie, co doprowadziło do wyróżnienia szeregu podgatunków i odmian, z których niektóre podniesione zostały do rangi odrębnych gatunków:
- Pinus discolor D. K. Bailey & Hawksw.[8][9][5]
- Pinus johannis Robert-Passini[10][11]
- Pinus orizabensis (D.K. Bailey) Bailey & Hawksw.[5]
- Pinus remota (Little) D.K. Bailey & Hawksw.[10]

Pozostałe taksony niższego rzędu:
- Pinus cembroides subsp. cembroides var. cembroides (syn. P. llaveana Schiede ex Schlectendahl, P. osteosperma Engelmann)
- Pinus cembroides subsp. lagunae (Robert-Passini) D.K. Bailey (syn. P. cembroides var. lagunae Robert-Passini, P. lagunae (R-P.) Passini) – podgatunek występujący w Meksyku (Kalifornia Dolna Południowa: Sierra de la Laguna), na wysokości 1200–2000 m n.p.m., czasem klasyfikowany w randze gatunku Pinus lagunae (R-P.) Passini 1987.
Zagrożenia
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody przyznała temu gatunkowi (włączając do niego P. johannis) kategorię zagrożenia LR/lc (lower risk/least concern) w skali całego świata, uznając za gatunek najmniejszej troski, nie spełniający kryteriów gatunków zagrożonych[4]. Klasyfikacja ta została utrzymana w kolejnych latach jako LC (least concern)[4]. Podgatunek P. c. subsp. lagunae (Robert-Passini) D.K. Bailey został uznany za narażony na wyginięcie i otrzymał kategorię VU (vulnerable)[12].
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-26] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Pinales : Pinaceae, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-02-28] (ang.).
- ↑ M.J.M. Christenhusz i inni, A new classification and linear sequence of extant gymnosperms, „Phytotaxa”, 19 (1), 2011, s. 55–70, DOI: 10.11646/phytotaxa.19.1.3 (ang.).
- ↑ a b c A. Farjon, Pinus cembroides, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species, DOI: 10.2305/IUCN.UK.2013-1.RLTS.T42350A2974560.en [dostęp 2017-06-20] (ang.).
- ↑ a b c Christopher J. Earle: Pinus cembroides. [w:] The Gymnosperm Database [on-line]. [dostęp 2009-08-09]. (ang.).
- ↑ F.G. Hawksworth, D. Wiens. Dwarf mistletoes: Biology, pathology and systematics. „Agriculture Handbook”. 709, 1996. Washington, DC: U.S.D.A. Forest Service. [dostęp 2009-08-08].
- ↑ Christopher J. Earle: Pinus. [w:] The Gymnosperm Database [on-line]. [dostęp 2009-08-07]. (ang.).
- ↑ Jesse P. Perry: The pines of Mexico and Central America. Portland: Timber Press, 1991.
- ↑ R.A. Price, A. Liston, S.H. Strauss: Phylogeny and systematics of Pinus. W: D.M. Richardson: Ecology and Biogeography of Pinus. Cambridge University Press, 1998, s. 49-68. ISBN 0-521-55176-5.
- ↑ a b A. Farjon, B.T. Styles: Pinus (Pinaceae). Flora Neotropica Monograph 75. Nowy Jork: The New York Botanical Garden, 1997.
- ↑ M-F. Passini. Synonymie entre Pinus discolor et Pinus johannis. „Acta Botanica Gallica”. 141, s. 387-388, 1994.
- ↑ A. Farjon, Pinus cembroides subsp. lagunae, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species, DOI: 10.2305/IUCN.UK.2013-1.RLTS.T34185A2849785.en [dostęp 2017-06-20] (ang.).
- EoL: 1061733
- Flora of North America: 233500925
- GBIF: 5285172
- iNaturalist: 57903
- IPNI: 262850-1
- ITIS: 183321
- NCBI: 71627
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-2563151
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:262850-1
- Tela Botanica: 119756
- identyfikator Tropicos: 24900181
- USDA PLANTS: PICE
- IRMNG: 10584587
- CoL: 4J24K
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.