Roy Jacobsen

Roy Jacobsen
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

26 grudnia 1954
Oslo

Data śmierci

18 października 2025

Narodowość

norweska

Dziedzina sztuki

literatura

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Sokoła (Islandia)
Multimedia w Wikimedia Commons

Roy Jacobsen (ur. 26 grudnia 1954 w Oslo, zm. 18 października 2025[1]) – norweski prozaik.

Życiorys

Dorastał w Grorud, wówczas przedmieściu Oslo. W latach 1979–1986 mieszkał w Sollfjellsjøen (rodzinnej miejscowości swojej matki) w regionie Nordland. Obydwa te miejsca często pojawiały się w jego twórczości. Debiutował w 1982 r. zbiorem opowiadań Fangeliv (Więzienne życie), za który otrzymał nagrodę im. Tarjei Vesaasa.

W 1991 r. opublikował powieść Seierherrene (Zdobywcy) nominowaną do Nagrody literackiej Rady Nordyckiej. Na przykładzie dwóch pokoleń norweskiej rodziny Jacobsen pokazuje całkowitą zmianę warunków i stylu życia w swoim kraju. W ciągu kilku dziesięcioleci XX wieku tradycyjne norweskie społeczeństwo złożone z rolników, robotników i nielicznej klasy średniej przekształciło się w nowoczesne, postindustrialne społeczeństwo dobrobytu. Do tych pokoleniowych doświadczeń Jacobsen powraca m.in. w powieści Vidundenbarn (wyd. pol. Cudowne dzieci, 2012). Większość jej akcji toczy się we wczesnych latach 60. XX w. Wówczas to w życie Finna, ucznia szkoły podstawowej i jego rozwiedzionej matki (mieszkańców blokowiska w Oslo), wkracza siedmioletnia przyrodnia siostra chłopca. Ich losy to opowiedziana z perspektywy wielu lat historia dorastania, w której tęsknota za minionym czasem przeplata się z ironią, a wspomnienia chwil beztroskich z doświadczeniem brutalności świata.

W Polsce opublikowano również thriller Det nye vannet Nowa woda (wyd. pol. 1998), powieść psychologiczno-sensacyjną Izmael (wyd. pol. 1998) oraz teksty Jacobsena w: Norwegia: Przewodnik nieturystyczny (Warszawa 2011) i Antologii współczesnej prozy norweskiej (Izabelin 1996).

Był także autorem biografii Trygve Bratteliego, w latach 70 XX w. dwukrotnego premiera Norwegii.

Twórczość

  • Fangeliv – opowiadania (1982)
  • Hjertetrøbel – powieść (1984)
  • Tommy – powieść (1985)
  • Det nye vannet – powieść (1987), wyd. pol. Nowa woda, przeł. I. Zimnicka, Izabelin 1998
  • Virgo – powieść (1987)
  • Det kan komme noen – opowiadania (1989)
  • Ursula – książka dla dzieci (1990)
  • Seierherrene – powieść (1991)
  • Fata morgana – powieść (1992)
  • Den høyre armen – opowiadania (1994)
  • Trygve Bratteli: En fortellig – biografia (1995)
  • Ismael – powieść (1998), wyd. pol. Izmael, przeł. I. Zimnicka, Izabelin 1998
  • Grenser – powieść (1999)
  • Fugler og soldater – opowiadania (2001)
  • Det nye vannet – opowiadania (2003)
  • Frost – powieść (2005)
  • Hoggerne – powieść (2005)
  • Marions slør – powieść (2007)
  • Vidunderbarn – powieść (2009), wyd. pol. Cudowne dzieci, przeł. A. Topaczewska, Kraków 2012
  • Anger – powieść (2011)
  • Niewidzialni – powieść, pol. przekład Iwona Zimnicka, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2018[2]
  • Białe morze – powieść, pol. przekład Iwona Zimnicka, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2019[3]
  • Oczy z Rigela – powieść, pol. przekład Iwona Zimnicka, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2020[4]
  • Tylko matka – powieść, pol. przekład Iwona Zimnicka, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2021
  • Niegodni – powieść, pol. przekład Iwona Zimnicka, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2024

Inne (wydane w Polsce)

  • Antologia współczesnej prozy norweskiej, Marciniakówna A. (red.), Izabelin 1996
  • Lód, w: Norwegia: Przewodnik nieturystyczny, pr. zbiorowa, Warszawa 2012

Odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ Forfatter Roy Jacobsen er død. nrk.no. [dostęp 2025-10-18]. (norw.).
  2. ↑ "Niewidzialni" Roya Jacobsena. Nominowana do Międzynarodowego Bookera subtelna powieść o życiu na maleńkiej wyspie. wyborcza.pl. [dostęp 2020-12-11].
  3. ↑ "Białe morze" Roya Jacobsena. Przed okrucieństwem wojny nie da się uciec. W kilka miesięcy można przeżyć całe życie. wyborcza.pl. [dostęp 2020-12-11].
  4. ↑ Norweski pisarz Roy Jacobsen: Jeńcy wojenni z Rosji, z Polski zbudowali nasz kraj. wyborcza.pl. [dostęp 2020-12-11].
  5. ↑ Orðuhafaskrá [online], Forseti.is [dostęp 2025-01-09] (isl.).

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.