Seniorat
Seniorat – stosowana w średniowieczu zasada, określająca porządek obejmowania tronu, ustanawiana często po podziale kraju między synów władcy i wskazująca, że po jego śmierci władzę zwierzchnią każdorazowo sprawował najstarszy męski przedstawiciel rodu (senior).
Księstwo Polskie
W Księstwo Polskie została ona sformułowana w ustawie sukcesyjnej Bolesława Krzywoustego, określającej zasady sprawowania władzy w państwie po jego śmierci i miała ona zawsze należeć do najstarszego z Piastów – seniora. Jego dzielnicę nazywano wielkoksiążęcą albo senioralną. Miała ona przechodzić we władanie najstarszego potomka dynastii, jako podstawa jego władzy nad całością państwa, więc również nad dzielnicami innych książąt. Senior miał prawo wypowiadania i prowadzenia wojen, reprezentowania państwa na zewnątrz i zawierania traktatów, mianowania dostojników kościelnych i świeckich (arcybiskupów, biskupów, kasztelanów) oraz posiadał zwierzchność sądową. Oprócz tego utrzymywał w innych dzielnicach własne załogi. Dzielnica senioralna miała zostawać zawsze nienaruszona, natomiast dziedziczne mogły podlegać dalszym podziałom. Pierwszym seniorem został Władysław II Wygnaniec.
Zasadę tę złamano w 1180 r. na zjeździe w Łęczycy, gdy w zamian za nadanie przywileju dla duchowieństwa princepsem został obwołany najmłodszy syn Bolesława III Krzywoustego – Kazimierz II Sprawiedliwy.
Ruś Kijowska
Na Rusi Kijowskiej zasadę nazywaną tam lestwicznym prawem wprowadzono w 1054 r., po śmierci Jarosława I Mądrego. Według niej w podzielonym na dzielnice państwie władzę zwierzchnią obejmował najstarszy Rurykowicz, otrzymując przy tym dzielnicę kijowską. Po jego śmierci, seniorem stawał się następny w kolejności starszeństwa przedstawiciel dynastii, który obejmował też dzielnicę swego poprzednika, a swoją przekazywał jeszcze młodszemu dziedzicowi, ten z kolei następnemu i tak dalej. Zasadę tę obalono w 1097 r. podczas zjazdu w Lubeczu.
Zobacz też
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.