Sketchnoting

Notatka graficzna obrazująca elementy sketchnotingu

Sketchnoting (z ang. sketch – szkic i noting – notować), inaczej notowanie graficzne lub wizualne; mnemotechnika, metoda ułatwiająca zapamiętywanie informacji[1][2] polegająca na tworzeniu wizualnych notatek[3]; forma wspomagająca proces zapamiętywania dzięki przenoszeniu uzyskanych informacji do postaci graficznej[4], ręcznie wykonywanych prostych rysunków[5][6].

Charakterystyka

Sketchnoting definiują trzy terminy: słowa, obrazy, kształty[7]. Proste ikony wykorzystywane w sketchnotingu opierają się głównie na trzech kształtach: koła, trójkąta i prostokąta. Sporządzenie notatki wizualnej nie wymaga posiadania szczególnych umiejętności plastycznych[3], a rysowania ikon można nauczyć się z ogólnodostępnych tutoriali czy specjalnych książek[8].

Pojedynczy produkt sketchnotingu to sketchnotka (ang. sketchnote) wykonana ręcznie na papierze lub digitalnie (przy użyciu tabletu graficznego)[9]. Charakterystyczny dla niej jest mały format (A3, A4, A5), podręczny, zeszytowy[7].

Historia terminu

Twórcą terminu myślenie wizualne jest dr Robert Horn, autor książki „Visual Language”[10]. Zauważył on, że połączenie tekstu i rysunku zdecydowanie ułatwia proces komunikowania się, a także lepiej organizuje nasze myśli nielinearnie i przestrzennie[11][12]. Termin sketchnoting pojawił się w 2006 roku, a za jego autora uznaje się projektanta Michaela Rohde’a[13]. Jego zdaniem tradycyjne notowanie bywa stresujące, ponieważ nie pozwala na uchwycenie każdego szczegółu. Postanowił połączyć standardowy sposób notowania z prostymi rysunkami, aby powstały notatki łatwiej zapadające w pamięć. Okazało się, że ta metoda pomaga lepiej skupić się na danym temacie, a dzięki ilustracjom i atrakcyjnej formie graficznej więcej zapamiętać. Rohde nazwał swoje notatki sketchnotes (polski odpowiednik: sketchnotki), ponieważ jego technika łączyła słowa i szkice/rysunki. Nazwa ta utrwaliła się i jest używana przez propagatorów myślenia wizualnego[13].

Michael Rohde jest autorem dwóch książek na temat notatek graficznych:

  • 2012 – The Sketchnote Handbook[14],
  • 2014 – The Sketchnote Workbook[15].

Elementy notatki wizualnej

według Agaty Baj

Agata Baj wyróżnia następujące elementy notatek graficznych[16][17]:

według Gabrieli Borowczyk

Gabriela Borowczyk wskazuje na następujące elementy notatki wizualnej[18]:

  • liternictwo – czytelna synteza i zapis treści,
  • pola tekstowe – grupowanie i porządkowanie treści (nagłówki, śródnagłówki i teksty uzupełniające),
  • kolory i cienie – grupowanie treści, wyróżnienia, kod kolorystyczny,
  • ikony – proste, dosłowne lub metaforyczne,
  • łączniki – wskazanie kierunku, procesu, wynikania, powiązania treści,
  • separatory – oddzielenie treści, ułatwiające ich odczytywanie.

Hierarchizacja treści

Gabriela Borowczyk wyróżnia dwa zakresy hierarchizacji treści w sketchnotce[18]:

Hierarchizacja typograficzna

  • wyspy wyrazowe,
  • nagłówki i śródnagłówki,
  • różna wielkość i krój pisma,
  • pogrubienia.

Hierarchizacja wizualna

  • pola tekstowe,
  • ikonki/ metafory/ wizualizacje,
  • separatory i łączniki,
  • wyróżnienie kolorem i kod kolorystyczny.

Zastosowanie sketchnotingu

Notowanie graficzne znajduje zastosowanie w marketingu[9], jest metodą chętnie stosowaną przez trenerów, facylitatorów graficznych[19] podczas szkoleń. Szczególnie istotną rolę pełni w szeroko pojętej edukacji, pomaga zwłaszcza w procesie uczenia się wzrokowcom i kinestetykom. Entuzjaści sketchnotingu uważają wręcz, że jest to metoda dla każdego[20].

Sketchnoting jest wykorzystywany także w wielkoformatowym zapisie graficznym (ang. graphic recording) np. podczas konferencji, seminariów, spotkań[1][21].

Przypisy

  1. ↑ a b Natalia Mikołajek, Notatki wizualne: jak je tworzyć i wykorzystywać na co dzień, Warszawa: MT Biznes, 2020, s. 12, ISBN 978-83-8087-909-6, OCLC 1225221604 [dostęp 2024-03-17].
  2. ↑ Gabriela Borowczyk i inni, Myślenie wizualne – skuteczność i obszary zastosowań, Magda Matysiak, Mateusz Kałamarz, Katarzyna Modrzejewska (red.), Warszawa: Politechnika Warszawska, 2018, s. 34, ISBN 978-83-951174-2-8 (pol.).
  3. ↑ a b Joanna Celusta, Sketchnoting: jak prezentować swoje myśli za pomocą prostych rysunków i grafik, Gliwice: Onepress, 2024, s. 16, ISBN 978-83-8322-502-9 [dostęp 2024-03-17].
  4. ↑ Maja Starakiewicz, Obraz jako argument w humanistyce, „Zagadnienia Rodzajów Literackich” (T. 60, z. 3), Łódzkie Towarzystwo Naukowe, 2017, s. 67–81 (pol.).
  5. ↑ Agnieszka Jachymek, Sketchnoting: kompletnie inny sposób notowania, Wydanie I, Kraków: Znak Emotikon, 2022, ISBN 978-83-240-7684-0 [dostęp 2024-03-16].
  6. ↑ Karolina Jóźwik, Szymon Zwoliński, Myślenie wizualne w biznesie: ty też potrafisz rysować, Warszawa: MT Biznes, 2016, ISBN 978-83-8087-072-7 [dostęp 2024-03-16].
  7. ↑ a b Sketchnoting – co to jest?. [dostęp 2024-03-16].
  8. ↑ Sylwia Oszczyk, Poradnik myślenia wizualnego. Sketchnotki w edukacji, WiR, 17 marca 2024, s. 15, ISBN 978-83-66804-41-8 [dostęp 2024-03-17].
  9. ↑ a b Gabriela Borowczyk, Narysujesz – zapamiętasz!, „Marketing w Praktyce” (12), 2016, s. 76–79, ISSN 1425-8315 (pol.).
  10. ↑ Frank Nuessel, Robert E. Horn Visual Language: Global Communication for the 21st Century, „Language Problems and Language Planning”, 23 (3), 1999, s. 299–301, ISSN 0272-2690 [dostęp 2024-03-20].
  11. ↑ Przez Michał Walasek, Sketchnoting – narysuj sobie notatkę [online], W NAUCE [dostęp 2024-03-20] (pol.).
  12. ↑ Robert Horn, Visual Language: Global Communication for the 21st Century, Bainbridge Island: MarcoVU, 1998, s. 141–150, ISBN 978-90-481-6279-6 (ang.).
  13. ↑ a b Sketchnotes: A Guide to Visual Note-Taking | JetPens [online], www.jetpens.com [dostęp 2024-03-17].
  14. ↑ Mike Rohde, The Sketchnote Handbook: The Illustrated Guide to Visual Note Taking, Peachpit Press, 2012, ISBN 978-0-321-85789-7 [dostęp 2024-03-16].
  15. ↑ Mike Rohde, The Sketchnote Workbook: Advanced techniques for taking visual notes you can use anywhere, Peachpit Press, 22 sierpnia 2014, ISBN 978-0-13-383171-9 [dostęp 2024-03-16].
  16. ↑ Sketchnoting: użyteczne elementy. [dostęp 2024-03-16].
  17. ↑ Agata Baj, Myślografia, Stargard: eduBAJ, 2020, s. 99–128, ISBN 987-83-947850--3-1 (pol.).
  18. ↑ a b Sketchnoting (sketchnote) – Gabriela Borowczyk [online], 18 maja 2021 [dostęp 2024-03-16] (pol.).
  19. ↑ Szkolenie z facylitacji, facylitacja graficzna – Gabriela Borowczyk [online], 18 maja 2021 [dostęp 2024-03-20] (pol.).
  20. ↑ Sketchnoting – co to jest, dla kogo, kiedy się przydaje? [online], 2 maja 2014 [dostęp 2024-03-20] (pol.).
  21. ↑ Agata Jakuszko, Słownik pojęć, czyli co znaczy sketchnoting? [online], Draw The Words, 12 marca 2016 [dostęp 2024-03-20] (pol.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.