Solar Orbiter
Solar Orbiter – wizja artysty | |
| Zaangażowani | |
|---|---|
| Rakieta nośna |
Atlas V 411 |
| Miejsce startu | |
| Cel misji | |
| Orbita (docelowa, początkowa) | |
| Perycentrum |
0,28 au |
| Apocentrum |
1,2 au[1] |
| Nachylenie |
24° |
| Czas trwania | |
| Początek misji |
10 lutego 2020 (04:03 UTC) |
| Wymiary | |
| Kształt | |
| Wymiary |
2,5 × 3,1 × 2,7 m |
| Masa całkowita |
1800 kg |
| Masa aparatury naukowej |
209[2] kg |
Solar Orbiter – projekt badawczy Europejskiej Agencji Kosmicznej, realizowany we współpracy z NASA, w ramach którego 10 lutego 2020 w stronę Słońca została wysłana sonda kosmiczna. Sondę na orbitę okołosłoneczną wyniosła rakieta Atlas V 411, startująca z kosmodromu Cape Canaveral Air Force Station[3].
Cele naukowe
Sonda została zaprojektowana do wykonywania obserwacji Słońca z bardzo bliskiej odległości. Solar Orbiter umożliwi badania gwiazdy i jej korony, pomiary wiatru słonecznego w prawie niezakłóconym stanie[4], magnetosferę oraz słabo widoczne z Ziemi bieguny Słońca[5].
Misja ma odpowiedzieć na pytania:
- co napędza wiatr słoneczny i skąd pochodzą koronalne pola magnetyczne?
- jak zmienność struktur w koronie słonecznej wpływa na zmienność heliosfery?
- jak rozbłyski słoneczne produkują promieniowanie korpuskularne energetycznych cząstek słonecznych?
- jak działa słoneczne dynamo i jak wpływa ono na związek pomiędzy Słońcem i jego heliosferą?[6]
Solar Orbiter będzie ściśle współpracował z wystrzeloną w 2018 przez NASA sondą Parker Solar Probe. Dzięki danym z tych dwóch misji możliwe ma być uzyskanie więcej informacji niż każda z nich dostarczyłaby osobno. Informacje te mają pomóc w wyjaśnianiu zagadnień związanych z rozwojem planet, pochodzeniem życia, działaniem Układu Słonecznego, początkiem Wszechświata. Ponadto pozwolą lepiej zrozumieć genezę wiatru słonecznego czy przewidywać okresy wzmożonej aktywności Słońca z rozbłyskami, zagrażającymi elektronice i energetyce na Ziemi[7].
Instrumenty

Solar Orbiter posiada na pokładzie 10 instrumentów pomiarowych:
- Energetic Particle Detector (EPD) – detektor cząstek energetycznych
- Extreme Ultraviolet Imager (EUI) – matryca obrazowania w głębokim ultrafiolecie
- magnetometr (MAG)
- Metis – koronograf
- Polarimetric and Helioseismic Imager (PHI) – matryca obrazowania polarymetrycznego i heliosejsmicznego
- Radio and Plasma Waves (RPW) – analizator fal radiowych i plazmowych (urządzenie do pomiarów pola elektromagnetycznego, gęstości elektronów i temperatury)
- Heliospheric Imager (SoloHI) – matryca obrazowania heliosferycznego
- Spectral Imaging of the Coronal Environment (SPICE) – aparat obrazowania spektralnego środowiska koronalnego
- X-ray Spectrometer/Telescope (STIX) – teleskop/spektroskop rentgenowski
- Solar Wind Plasma Analyser (SWA) – analizator plazmy wiatru słonecznego[2][7]
Przebieg misji

Budowa Solar Orbiter trwała około 10 lat i kosztowała 500 mln euro[7]. Początkowo start był planowany na rok 2017, ale został kilkukrotnie przełożony. Ostatecznie sonda została wyniesiona 10 lutego 2020 o 5:03 (CET). Po 3,5 latach osiągnie peryhelium, kilkukrotnie wykorzystując asystę grawitacyjną Wenus w celu opuszczenia ekliptyki[5]. Najmniejszą odległość, na jaką sonda się zbliży do Słońca (42 miliony kilometrów) będzie osiągać co 5 miesięcy[6]. Jej orbita będzie synchroniczna z obrotem Słońca, co zapewni długie obserwacje, ukazujące w czasie rzeczywistym rozwój zjawisk słonecznych[7]. Początkowo będzie prowadzić badania z szerokości ok. 24°, aby po ok. 8 latach wznieść się na szerokość przekraczającą 30° (maks. 33°). Pozwoli to po raz pierwszy zaobserwować słoneczne bieguny z takiej pozycji (z Ziemi są widoczne pod kątem maks. 7°)[6][2]. Pierwsze, testowe dane z teleskopu STIX powinny dotrzeć na Ziemię po miesiącu od startu sondy, natomiast rutynowe badania naukowe rozpoczną się w listopadzie 2021 roku[7].
Przypisy
- ↑ Solar Orbiter Summary. esa.int. [dostęp 2020-02-04]. (ang.).
- ↑ a b c Solar Orbiter factsheet. esa.int. [dostęp 2020-02-04]. (ang.).
- ↑ Anna Heiney: Solar Orbiter Embarks on Ambitious Mission to Face the Sun. nasa.gov, 2020-02-10. [dostęp 2020-02-10]. (ang.).
- ↑ Sonda Solar Orbiter podczas testów termiczno-próżniowych. esa.int, 2019-05-02. [dostęp 2020-02-08].
- ↑ a b Solar Orbiter – w poniedziałek rusza misja ESA na słoneczne bieguny. naukawpolsce.pap.pl, 2020-02-05. [dostęp 2020-02-08].
- ↑ a b c Objectives. esa.int, 2019-09-01. [dostęp 2020-02-08]. (ang.).
- ↑ a b c d e Elżbieta Kuligowska: Sonda Solar Orbiter w podróży na miejsce startu. urania.edu.pl, 2019-10-20. [dostęp 2020-02-07].
Linki zewnętrzne
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.