Stamnos

Attycki czerwonofigurowy stamnos z pokrywką (470-460 p.n.e.)
Scena toalety kobiet przy stamnosie (z attyckiego stamnosu, 440-430 p.n.e.)

Stamnos (stgr. στάμνος, lm stamnoi) – pękate, amforowate naczynie zasobowe o krótkiej szyi, szerokim wylewie i dwóch poziomych imadłach przy korpusie w górnej części brzuśca.

Służyło głównie do przechowywania wina, oliwy i przypuszczalnie innych płynów, lecz zapewne też do ich mieszania. Powstało w okresie archaicznym prawdopodobnie w Lakonii lub w Etrurii. W Atenach pojawiło się ok. 530 p.n.e. i w znacznej części było wytwarzane na eksport.

Jako jedyne naczynie do wina stamnos często wyposażano w nakrycie (pokrywkę). Podobnie jak kantaros, odgrywał rolę w kulcie Dionizosa, ponieważ sceny malarstwa wazowego wskazują, iż korzystano z niego w obrzędach dionizyjskich. Z kontekstu przedstawień wynika, że przypuszczalnie mógł służyć jako naczynie (stągiew) na wino nierozcieńczone[1].

W innym znaczeniu terminu tego używano dla określenia otwartego zbiornika służącego do obmywania, w rodzaju współczesnej umywalki. Odnoszono go do krągłej, dużej i głębokiej misy osadzonej na rozszerzonym u dołu słupku zakończonym głowicą jońską. W scenach ceramiki czerwonofigurowej często ukazywano ją w czynnościach higienicznych w łazience domowej albo w palestrze. Stamnos ten niekiedy wyrabiany z terakoty, najczęściej jednak wyciosywany był z bloku kamienia. Napełniano go ręcznie wodą przynoszoną w hydrii, a zimą podgrzewaną wcześniej w miednicy[2].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ John Boardman: Athenian red figure vases. The classical period. London: Thames & Hudson, 1989, s. 239.
  2. ↑ Robert Flacelière: Życie codzienne w Grecji za czasów Peryklesa. Warszawa: PIW, 1985, s. 131-132.

Bibliografia

  • Maria L. Bernhard: Greckie malarstwo wazowe. Wrocław: Ossolineum, 1966, seria: Historia kultury materialnej starożytnej Grecji nr 2, s. 17
  • Der Neue Pauly. T. 11. Stuttgart: J.B. Metzler, 2001, kol. 916–917
Ceramika starożytnej Grecji
Naczynia na wino
Naczynia na wodę
Naczynia do mieszania
Do gotowania
Zastawa stołowa
Na wonności, substancje oleiste; weselne
Ceramika rytualna
Przechowywanie i inne
Inne
Techniki
Malarstwo wazowe
Attycka amfora szyjowa
Attycka amfora szyjowa

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.