Syderyt

Syderyt
Ilustracja
Syderyt
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

węglan żelaza(II) (FeCO3)

Twardość w skali Mohsa

3,5–4,5

Przełam

muszlowy bądź nierówny[1]

Łupliwość

doskonała romboedryczna[2][1]

Pokrój kryształu

romboedryczny, skalenoedryczny, słupowy[1], izometryczny, tabliczkowy, pryzmatyczny[3]

Układ krystalograficzny

trygonalny[2]

Właściwości mechaniczne

kruchy[1]

Gęstość

3,7–4 g/cm³[2]

Właściwości optyczne
Barwa

białóżółta, żółtobrunatna, brunatna, szara

Rysa

biała, jasnożółta, żółtawa[2]

Połysk

szklisty czasami perłowy[1], matowy[2]

Współczynnik załamania

1,633–1,875 (jednoosiowy)[3]

Inne

dyspersja: silna[3] pleochroizm: brak[3] dwójłomność: 0,215–0,242 (bardzo wysoka)[3]

Syderyt – minerał z gromady węglanów, pospolity i szeroko rozpowszechniony.

Nazwa tego minerału pochodzi od gr. σίδηρος, sídērosżelazo’, gdyż głównym jego składnikiem jest ten właśnie pierwiastek. Pierwotna nazwa – sferosyderyt (J.F.L. Hausmann, 1813), skrócona została następnie do syderytu.

Właściwości

Tworzy kryształy o pokroju izometrycznym, tabliczkowym i słupkowym. Zazwyczaj przyjmuje postać romboedrów i skalenoedrów. Niekiedy występują zbliźniaczenia. Występuje też w skupieniach ziemistych, zbitych, ziarnistych, nerkowatych, kulistych. Tworzy naskorupienia i żyły. Jest izostrukturalny z kalcytem, magnezytem i rodochrozytem.

Występowanie

Jest częstym składnikiem żył kruszcowych. Powszechnie tworzy się w wodnym, beztlenowym środowisku. Krystalizuje w środowiskach redukcyjnych w niskich temperaturach. Osadza się także na szelfach kontynentalnych. Powstaje w jeziorach klimatu umiarkowanego. Występuje także w skałach osadowych[1]. Towarzyszą mu najczęściej chalkopiryt, tetraedryt, piryt, hematyt, ankeryt, kalcyt, baryt i kwarc[1].

Miejsca występowania: AustraliaBroken Hill, Nowa Południowa Walia, AustriaEisenerz, Erzberg, Karyntia, NiemcyNadrenia, Harz, Schwarzwald, Las Turyński, Wielka BrytaniaKornwalia, HiszpaniaSomorrosto, Bilbao, RosjaUral, Zabajkale, USA.

Konkrecje syderytowe w mułowcu z wyrobiska cegielni w Częstochowie

W Polsce – w rejonie Łęczycy, Częstochowy, Kłobucka (Częstochowski Obszar Rudonośny), Wielunia, w Górach Świętokrzyskich, na fliszu karpackim.

Oszlifowany syderyt z Minas Gerais

Zastosowanie

Wykorzystywany głównie jako ruda żelaza (zawiera 47,98% Fe), czasami jako kamień jubilerski.

Zobacz też

Przypisy

  1. a b c d e f g Eligiusz Szełęg: Minerały i skały Polski. Multico Oficyna Wydawnicza, 2023, s. 116. ISBN 978-83-7073-816-7.
  2. a b c d e Jan Parafiniuk: Atlas Minerałów. Multico Oficyna Wydawnicza, 2019, s. 148. ISBN 978-83-7073-845-7.
  3. a b c d e Siderite.

Bibliografia

  • J. Żaba: Ilustrowany słownik skał i minerałów. Videograf II, 2003.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.