Understanding by Design, UbD (czyt. /ju-bi-di/) – podejście edukacyjne obejmujące proces planowania. Polskim tłumaczeniem tego terminu jest planowane zrozumienie. UbD stanowi jeden z przykładów odwróconego planowania, w którym odgórnie założone rezultaty bierzemy za punkt odniesienia przy projektowaniu: programu nauczania, kryteriów oceny i instrukcji dla uczniów^[1]. Model edukacyjny UbD koncentruje się na takim nauczaniu, które ma doprowadzić uczniów do zrozumienia nauczanego tematu. Orędownikami modelu UbD byli Jay McTighe and Grant Wiggins, którzy opisali go w swojej książce z roku 1998 pod tytułem Understanding by Design, opublikowanej w Association for Supervision and Curriculum Development^[2][3] „Understanding by Design” oraz „UbD” są zastrzeżonymi znakami towarowymi Stowarzyszenia „Association for Supervision and Curriculum Development” (ASCD).

Smith and Siegel postulowali w swoim artykule iż „edukacja ma na celu przekazywanie wiedzy: uczniowie są kształceni do pewnego momentu, gdy będą zdolni sami dojść do zrozumienia nauczanego przedmiotu”.^[4]

Podczas gdy uczniowie są zdolni dysponować elementarną wiedzą w konkretnym temacie, nauczyciele mogą odnosić się do ich zasobów w sposób holistyczny i kształcić uczniów poprzez przywoływanie uczniowskiej wiedzy w różnych kontekstach tematycznych na zasadzie prostego przypominania – w tym właśnie miejscu rozumienie odgrywa kluczową rolę. Celem nauczania dla rozumienia (ang. teaching for understanding) jest zaopatrzenie uczniów w narzędzia potrzebne do przekucia, tego co wiedzą i tego co będą wiedzieć pod koniec cyklu nauczania, na świadome wykorzystywanie swoich zasobów intelektualnych w realizacji twórczych pomysłów.^[5]

W świecie przepełnionym informacjami, nauczyciele są tylko w stanie wesprzeć uczniów w nauczeniu się przez nich niewielkiej liczby faktów i idei. W związku z tym tak ważne jest, aby nauczyciele zaopatrywali uczniów w narzędzia potrzebne do odszyfrowywania i rozumienia różnych idei. Przekładalność umiejętności przezywanych uczniom na rzeczywistość to kwintesencja technik postulowanych przez McTighe'a i Wigginsa. Jeśli uczeń jest w stanie przełożyć swoje umiejętności ćwiczone w klasie na nieznane wcześniej sytuacje (niezależnie czy akademickie, czy nieakademickie), można mówić u niego o prawdziwym i głębokim rozumieniu.^[4]

Nauczanie dla rozumienia wykorzystano jako bazę do rozwoju nauki czytania i pisania dla uczniów podlegających pod system TESOL (ang. Teaching English as a second or foreign language)^[6].