Urle

Zobacz też: Urle w innych znaczeniach tego słowa.
Urle
wieś
Ilustracja
Rzeka Liwiec w Urlach
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Powiat

wołomiński

Gmina

Jadów

Liczba ludności (2021)

462[2][3]

Strefa numeracyjna

25

Kod pocztowy

05-281[4]

Tablice rejestracyjne

WWL

SIMC

0673383[5]

Położenie na mapie gminy Jadów
Mapa konturowa gminy Jadów, u góry znajduje się punkt z opisem „Urle”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Urle”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Urle”
Położenie na mapie powiatu wołomińskiego
Mapa konturowa powiatu wołomińskiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Urle”
Ziemia52°31′03″N 21°37′09″E/52,517500 21,619167[1]
Multimedia w Wikimedia Commons

Urle – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Jadów[5][6]. Ma status sołectwa[7].

W latach 1930–1939 siedziba gminy Urle. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie siedleckim.

Wieś została założona w drugiej połowie XVIII w. na uroczysku Orle w Puszczy Kamienieckiej[8]. Od połowy XIX w była to popularna miejscowość letniskowa, położona nad rzeką Liwiec, w pobliżu Łochowa i Tłuszcza. Przystanek kolejowy obsługiwany obecnie przez Koleje Mazowieckie na linii kolejowej nr 6 Zielonka – Kuźnica Białostocka, powstały po otwarciu Kolei Warszawsko-Petersburskiej w 1862 r. pomagał w rozwoju tego letniska.

Urle, wieś, pow. radzymiński. Na obszarze lasów przyległych do tej wsi a stanowiących własność hr. Zamojskiego [...], pobudowano wille i domki przeznaczone na letni pobyt mieszkańców Warszawy. Kolej warsz.-petersburska, której tor przecina te lasy, urządziła tu przystanek zw. Platformą hr. Zamojskiego, odl. 45 wiorst od Warszawy. Około 4000 osób zamieszkuje tu w letnich miesiącach.

Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XV cz.2, Warszawa 1902.[9]

W XX w. powstały tu ośrodki wypoczynkowe Telewizji, Telekomunikacji, PKP.

Na terenie miejscowości powstało w 2002 roku Liceum Ogólnokształcące im. Bitwy Warszawskiej 1920 roku. Jest to jedyna w Powiecie Wołomińskim i jedna z nielicznych w Polsce koedukacyjna szkoła o charakterze wojskowym[10].

Urle leżą w otoczeniu lasów sosnowych, od wschodu ich granicą jest rzeka Liwiec. Do ciekawych miejsc we wsi należy usytuowana na skraju lasu przy ul. 1 Maja symboliczna mogiła żołnierzy francuskich zmarłych tu w 1945 roku. Obok niej znajduje się samotna mogiła Włocha Danilo Slaviero, również symboliczna. W latach 60 XX w. ich szczątki przeniesiono w bliżej nieznane miejsce (jest prawdopodobne, że po ekshumacji wróciły do ojczystych krajów). Do Urli przywieziono na początku 1945 jeńców z wyzwolonych obozów jenieckich. Byli to Francuzi, Anglicy, Jugosłowianie, Grecy. Umieszczono ich w pustych wówczas domach letniskowych w celu rekonwalescencji. Część z nich nie doczekała powrotu do domów i zmarła w Urlach[11].

W Urlach stoi kilka zabytkowych budynków drewnianych z początku XX w., kiedy to miejscowość była znanym miejscem wypoczynku.

Od nazwy miejscowości pochodzi nazwa Leśnictwa Urle należącego do Nadleśnictwa Łochów. Siedziba tego leśnictwa zlokalizowana jest w sąsiednich Borzymach.

Parafia

We wsi (a dokładnie już na terenie sąsiedniego sołectwa Borzymy przy ulicy Pięknej 8) znajduje się kościół parafialny Matki Bożej Częstochowskiej. Parafia wchodzi w skład dekanatu jadowskiego diecezji warszawsko-praskiej.

Już w końcu XIX w. hrabia Zamoyski ufundował w jednym z drewnianych domów powstającego letniska kaplicę Niepokalanego Poczęcia NMP obsługiwaną przez duchowieństwo z parafii Jadów. Od czerwca 1964 kapłan zaczął rezydować na stałe w Urlach.

W 1974 ks. Tadeusz Armijak wykorzystując pozwolenie na remont kapitalny dotychczasowej kaplicy rozpoczął budowę obecnego kościoła według przygotowanych przez siebie i parafian planów. Ponieważ został przekroczony zakres pozwolenia władze nakazały rozbiórkę postawionych murów. Dopiero wiosną 1976 uzyskano pozwolenie na dalszą budowę pod warunkiem wykonania planów. Pierwsza Msza Św. w nowej świątyni była odprawiona w uroczystość odpustową, 26 sierpnia 1977.

W 1977 został utworzony w Urlach samodzielny ośrodek duszpasterski. 9 lipca 1978 ks. Prymas Stefan Wyszyński poświęcił kościół a 15 października 1978 erygował przy nim nową parafię.

Galeria zdjęć

  • Drewniana zabudowa letniskowa
    Drewniana zabudowa letniskowa
  • Kościół parafialny w (Borzymach)
    Kościół parafialny w (Borzymach)
  • Grób Francuzów przy drodze
    Grób Francuzów przy drodze
  • Przystanek kolejowy Urle
    Przystanek kolejowy Urle
  • Dawny most kolejowy na rzece Liwiec
    Dawny most kolejowy na rzece Liwiec
  • Budowa mostu kolejowego (2015)
    Budowa mostu kolejowego (2015)
  • Nowy most kolejowy na Liwcu
    Nowy most kolejowy na Liwcu

Przypisy

  1. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 143105.
  2. ↑ Wieś Urle w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2025-04-05], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  3. ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2025-04-05].
  4. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1315 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  5. ↑ a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  6. ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  7. ↑ Strona gminy, sołectwa
  8. ↑ Tomasz Chludziński, Janusz Żmudziński "Mazowsze, mały przewodnik" Wyd. Sport i Turystyka Warszawa 1978 s. 252
  9. ↑ Urle, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 674.
  10. ↑ Liceum Ogólnokształcące im. Bitwy Warszawskiej 1920 roku. 2010-07-14. [dostęp 2010-09-27]. (pol.).
  11. ↑ Miejsce pamięci w Urlach.

Linki zewnętrzne

Gmina Jadów
Miasta
Wsie
Integralne
części wsi
  • Bale
  • Olszyny
  • Owsianka
  • Wyrobki
Inne

Herb gminy Jadów

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.