Walidrogi

Schulenburg

wieś
Główna ulica we wsi
Państwo	Polska
Województwo	opolskie
Powiat	opolski
Gmina	Tarnów Opolski
Wysokość	151–187 m n.p.m.
Liczba ludności (2021)	303[2]
Strefa numeracyjna	77
Kod pocztowy	46-050[3]
Tablice rejestracyjne	OPO
SIMC	0504048
Położenie na mapie gminy Tarnów Opolski Walidrogi
Położenie na mapie Polski Walidrogi
Położenie na mapie województwa opolskiego Walidrogi
Położenie na mapie powiatu opolskiego Walidrogi
50°36′17″N 18°04′31″E/50,604722 18,075278[1]
Multimedia w Wikimedia Commons

Walidrogi (dodatkowa nazwa w j. niem. Schulenburg) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Tarnów Opolski.

Od 1950 miejscowość administracyjnie należy do województwa opolskiego.

Wieś założono w 1773 r. w okresie intensywnej kolonizacji pruskiej na Śląsku^[4]. Nazwę Schulenburg utworzono od nazwiska ówczesnego ministra von Schulenburg. W XIX w. nazwa brzmiała Wieli drugy; jak wskazuje zapis były to pierwotnie Wielidrogi, tj. wielkie drogi, bo osada leżała nad starym traktem, obecnie szosą Opole – Strzelce Opolskie.

Budową osiedla kierował lustrator lasów Burich. Nowe domy budowano w roku założenia wsi, budowę stodół ukończono dopiero w 1778 r. Na miejsce w 1774r. przybyli pierwsi koloniści z Karniowa, Czech, Moraw i Norymbergii, wśród nich – kowal. W tym samym roku parafia Tarnów Opolski została powiększona o miejscowość Walidrogi, dzięki przekształceniu niegdyś ewangelickiego kościoła w Kościół Katolicki św. Krzysztofa^[5][6].

Od końca XVIII w. wieś posiadała pieczęć gminną, na której wizerunku przedstawiono szałas^[7].

W 1783 r. 20 budynków zamieszkiwało 112 mieszkańców, a liczba ta stopniowo ulegała zwiększeniu. W 1824 r. powstała katolicka szkoła. W roku 1930 zanotowano, że istniał warsztat kołodziejski, fabryka cementu, gotowalnia piwa, warsztat mechaniczno-naprawczy, restauracja, sklep z wyrobami tytoniowymi i napojami^[8][9].

Liczba stałych mieszkańców Walidróg (stan na 31.12.2023 r.) liczy około 267 mieszkańców^[10]. Miejscowość objęta jest statusem dwujęzyczności (polsko-niemieckiej). Przy wjazdach do wsi stoją dwujęzyczne tablice z nazwą Walidrogi/Schulenburg, podkreślające historyczne dziedzictwo niemieckie tej miejscowości^[11].

W miejscowości znajduje się kościół filialny pw. św. Krzysztofa, pierwotnie wybudowany jako kaplica ewangelicka na początku XX wieku^[5]. Do innych obiektów należą dawny zajazd „Myśliwska”^[12], oraz pomnik poległych w I i II wojnie światowej^[13]. Część historycznej zabudowy kolonijnej z XVIII i XIX wieku zachowała się w formie domów murowanych, stodół i kuźni – część z nich objęta jest gminną ewidencją zabytków^[14].

W Walidrogach działała świetlica wiejska będąca filią Gminnego Ośrodka Kultury, przy której funkcjonował zespół tańca ludowego WAL-NAK. Został założony w 1992 roku przez Waltraudę i Oswalda Sallów oraz Krystynę Passon, odpowiedzialną za oprawę muzyczną. Pierwszy występ zespołu odbył się we wrześniu 1996 roku podczas dożynek w Walidrogach. W sierpniu 1997 roku WAL-NAK zdobył pierwsze miejsce na Gminnym Przeglądzie Zespołów Mniejszości Niemieckiej w Raszowej.

W maju 2014 roku działalność zespołu została czasowo zawieszona. We wrześniu tego samego roku wznowiono próby pod nowym kierownictwem – grupę poprowadziły Elisabeth Fikus i Zuzanna Wallach^[15].

W Walidrogach działają przedsiębiorstwa o charakterze lokalnym i międzynarodowym. Siedzibę ma tu firma Cartel Foods, producent produktów spożywczych dla gastronomii, właścicieli marek Holly Powder (panierki i marynaty do kurczaka), Lykke (mieszanki do lodów włoskich, amerykańskich, granit i gofrów), oraz Home Made Drinks (koncentraty do napojów). Firma prowadzi działalność eksportową i rozwija sieć franczyzową Chilli Mili; jej produkty obecne są na rynkach europejskich i pozaeuropejskich^[16].

W miejscowości funkcjonuje również firma Trak Drew, zajmująca się obróbką drewna i produkcją elementów stolarskich (tarcica, deski, komponenty dla przemysłu meblowego i budowlanego)^[17].