Dubs

Dubs
Dubs (Arpitanisht)
Department
Ndërtesa e prefekturës në Besançon
Ndërtesa e prefekturës në Besançon
Flag of Dubs Dubs (Arpitanisht)
Flamuri
Coat of arms of Dubs Dubs (Arpitanisht)
Coat of arms
Vendndodhja e Dubsit në Francë
Vendndodhja e Dubsit në Francë
Koordinatat: 47°10′N 06°25′E / 47.167°N 6.417°E / 47.167; 6.417
ShtetiFranca
RajoniBourgonja-Franche-Comté
PrefekturaBesançon
NënprefekturatMontbéliard
Pontarlier
Qeverisja
 • Presidenti i Këshillit të DepartamentitChristine Bouquin[1] (DVD)
Sipërfaqja
 • Total
5,232.6 km2 (2,020.3 sq mi)
Popullsia
 (Janar 2019)
 • Total
543.974
 • Rank49
 • Dendësia10.396/km2 (26.925/sq mi)
Zona kohoreUTC+1 (CET)
 • Verë (DST)UTC+2 (CEST)
Numri i departamentit25
Qarqet3
Kantonet19
Komunat571

Doubs ( Frëngjisht: [du]  ( dëgjoni); Arpitan: Dubs ; Shqip: Dubsi ) është një departament në rajonin Burgonjë -Franche-Comté në Francën Lindore. I emërtuar sipas lumit Dubs, ai kishte një popullsi prej 543,974 në 2019-ën.[2] Prefektura e tij është Besançon dhe nënprefekturat janë Montbéliard dhe Pontarlier .

Historia

Qysh në shekullin e 13-të, banorët e dy të tretave veriore të Dubs flisnin Franc-Comtois, një dialekt i langues d'oïl . Banorët e dy të tretës jugore të Dubsit flisnin një dialekt të gjuhës arpitane . Të dyja gjuhët bashkëjetuan me frëngjishten, gjuha zyrtare e ligjit dhe tregtisë, dhe vazhduan të fliteshin shpesh në zonat rurale në shekullin e XX-të. Të dyja fliten ende sot, por jo në baza ditore.

Dubsi ishte i rëndësishëm si një portë për në Zvicër përmes kalimit në Cluse de Pontarlier. Shumë njerëz të famshëm, duke përfshirë Mirabeau, Toussaint Louverture dhe Heinrich von Kleist, u burgosën në Kështjellën e Jouxit .

Dubsi është një nga 83 departamentet origjinale të krijuara gjatë Revolucionit Francez më 4 mars 1790. Ajo u krijua nga një pjesë e ish-provincës Franche-Comté . Prefektura (kryeqyteti) është Besançoni .

Në 1793, republika e Mandeureës u aneksua nga Franca dhe u përfshi në departament. Ky distrikt u kalua midis territoreve dhe departamenteve të ndryshme në riorganizimet dhe luftërat administrative që pasuan, por u rivendos në Dubs në 1816 kur departamentit iu shtua edhe ish-principata e Montbéliardit .

Sidoqoftë, komuna Le Cerneux-Péquignot u aneksua nga Kantoni i Neuchâtelit sipas kushteve të Traktatit të Parisit të vitit 1814, dhe që atëherë mbeti territor zviceran.

Midis humbjes së Francës në Betejën e Waterloo -s dhe nëntorit 1818, Dubsi u përfshi në zonën e pushtuar nga trupat austriake .

Viktor Hygo, Gustave Courbet, Armand Peugeot, Vëllezërit Lumier dhe Frank Darabont janë ndër njerëzit e famshëm të lindur në Dubs.

Gjeografia

Dubsi është pjesë e rajonit aktual të Bourgogne-Franche-Comté dhe është i rrethuar nga departamentet franceze Jura, Haute-Saône dhe Territori i Belfortit, dhe kantonet zvicerane Vaud, Neuchâtel dhe Jura .

Departamenti dominohet nga malet Jura, të cilat ngrihen në lindje të Besançonit .

Qytetet kryesore

Komuna më e populluar është Besançoni, prefektura. Që nga viti 2019, ka 5 komuna me më shumë se 10,000 banorë:[2]

Komuna Popullsia (2019)
Besançon 117,912
Montbéliard 25806
Pontarlier 17,542
Audincourt 13,341
Valentigney 11272
Historical population
YearPop.±%
1791219,642—    
1801216,226−1.6%
1806226,04+4.5%
1821242,663+7.4%
1831265,535+9.4%
1841286,236+7.8%
1851296,679+3.6%
1861296,28−0.1%
1872291,251−1.7%
1881310,827+6.7%
1891303,081−2.5%
1901298,864−1.4%
1911299,935+0.4%
1921285,022−5.0%
1931305,5+7.2%
1936304,812−0.2%
1946298,255−2.2%
1954327,187+9.7%
1962384,881+17.6%
1968426,363+10.8%
1975471,082+10.5%
1982477,163+1.3%
1990484,77+1.6%
1999499,062+2.9%
2006516,823+3.6%
2011529,103+2.4%
2016538,549+1.8%

Ekonomia

Departamenti Dubs është në të njëjtën kohë më i gjelbërti dhe më i industrializuari në Francë. 

Është vendlindja e prodhuesit të automobilave Peugeot .

Turizmi

Kalaja e Joux dhe Besançon janë destinacione të rëndësishme turistike.

Galeri

Bibliografi

  • Hoffmann, Michael, Die französischen Konservativen in der katholischen Provinz Parteigenese und politische Kultur im Doubs (1900–1930) (Frankfurt am Main ua, Peter Lang, 2008) (Moderne Geschichte und Politik, 22).

Referime

  1. ^ cite_ref-1 "Répertoire national des élus: les conseillers départementaux". data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises (në frëngjisht). 4 maj 2022.
  2. ^ a b Populations légales 2019: 25 Doubs, INSEE

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.