Duna

Materiali prej rëre që grumbullohet nga era, formon disa kodra me pamje te ndryshme te cilat njihen me emrin "duna". Dunat kane madhësi te ndryshme. Madhësia e tyre mund te jete nga disa metra deri në disa dhjetëra metra e me tepër. Gjatësia e tyre, gjithashtu mund te arrije dhe kilometra te tera. Dunat mund te formohen edhe gjate brigjeve detare dhe në plazhet me rëre. Te tilla duna ka gjate bregdetit tone te Adriatikut, si në plazhet e Divjakës, Semanit, Shëngjinit, në Narte etj. Lartësia e tyre ehte rreth 0,5 metra dhe shume rralle mund te jene me te larta. Edhe gjatësia e tyre është e vogël, deri në disa metra. Duna, nen veprimin e erës, lëviz ngadalë. Nen veprimin e forcës se erës lëvizja e grimcave te thata te rërës bën që e gjithë "kodra" (duna) pas një fare kohe te zhvendoset dhe te përparoje në drejtimin ku fryn era. Zhvendosja e dunave, në shume raste shkakton dëme shume te mëdha ose edhe katastrofike. Ato, duke lëvizur, mbulojnë sperfaqet e mbjella, rrugët, shtëpitë dhe qendrat e banimit. Për te ndalur ketë lëvizje te rërës, njerëzit kane mbjelle pyje te tera, pasi drurët, duke u rritur, e ngjeshin dhe e mbajnë në vend rerën dhe kështu e kufizojnë veprimtarinë e erës.
Kur era arrin një fuqi të caktuar , ajo mund të bart thërmija me madhësi të ndryshme.Më të mëdhatë prej tyre do të bien në tokë në momentin që do të zvoglohet fuqia e erës , ndërsa më të imëtat do të vazhdojë ti bartë era ,derisa fuqia e saj të zvogëlohet dukshëm . Në këtë mënyrë vjen deri te shtresimi i materialeve të prodhuara dhe të bartura erozioni eolian. Thërrmijat më të lehta në fund grumbullohen në shtresim të mëdha , ndaj të cilave vepron era dhe formohen dunat. Këto janë grumbullime të rërës së imët , zakonisht në formë gjysmëhëne , me një pjerrësi të vogël në anën prej nga fryen era , si edhe e rrëpirët në anën tjetër të dunës.maja e një dune gërryhet nën veprimin e erës dhe materiali grumbullohet në anën e përparme kështu që duna mundë të zhvendoset nëse nuk ka ndonjë pengesë. Dunat janë male me rërë që formohen nga era përreth ndonjë pengese
Dunat Pranëbregdetare
Edhe në brigjet e shumë deteve , në zonat e plazheve formohen duna . Procesi i formimit të tyre është i njëjtë me atë të shkretëtirave. Erërat e përhershme që fryejnë në këto zona , kontribojnë në shumë raste të formohen hapësira të mëdha të dunave lëvizëse , të cilat mund të mbulojnë vegjetacionin , por kur ato mbeten në një vend të caktuar , vegjetacioni sërish rritet.[1]
Shiko edhe këtë
- ^ cite_ref-1 Atlas themelor i gjeografisë fizike , Botimet Shkollore Albas , ISBN : 9989-108-37-4 , faqe 81
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.