Kaluga

Kaluga (Rusisht: Калуга) është qyteti i pestë më i madh në Rusi me popullsi të 337,058 (2021).[1] Kaluga është një qytet dhe qendra administrative e Oblastit Kaluga. Qëndron në lumin Oka. Qyteti është qendra ekonomike, transporti dhe kulturore e Rusisë. Ndodhet 150 kilometra në lindje të Moskës. Banori më i famshëm i Kalugës, pionieri i udhëtimeve hapësinore Konstantin Tsiolkovsky, punoi atje si mësues shkolle nga viti 1892 deri në vitin 1935. Muzeu Shtetëror i Historisë së Kozmonautikës Tsiolkovsky në Kaluga i është kushtuar arritjeve të tij teorike dhe zbatimit të tyre praktik për kërkimin modern të hapësirës, prandaj edhe motoja në stemën e qytetit: "Djepi i Eksplorimit të Hapësirës".
Historia
Kaluga, e themeluar në mesin e shekullit të 14-të si një fortesë kufitare në kufijtë jugperëndimorë të Dukatit të Madh të Moskës, shfaqet për herë të parë në të dhënat historike në kronikat e shekullit të 14-të si Koluga; emri vjen nga rusishtja e vjetër kaluga që do të thotë "kënetë, moçal".[2] Gjatë periudhës së bastisjeve tatare, ajo ishte skaji perëndimor i vijës mbrojtëse të bregut Oka. Qëndrimi i Madh në lumin Ugra u luftua vetëm në perëndim. Në Mesjetë, Kaluga ishte një vendbanim i vogël në pronësi të Princave Vorotynsky. Shtëpia stërgjyshore e këtyre princave ndodhet në jugperëndim të qytetit modern.
Më 19 janar 1777, teatri i dramës Kaluga hapi sezonin e tij të parë teatral, i themeluar me pjesëmarrjen e drejtpërdrejtë të Guvernatorit të Përgjithshëm Mikhail Krechetnikov.[3]
Kaluga është e lidhur me Moskën me një linjë hekurudhore dhe me rrugën e lashtë, Rruga Kaluga (tani pjesërisht brenda Moskës (si Autostrada e Vjetër Kaluga), pjesërisht rruga A101).[4] Kjo rrugë i ofroi Napoleonit rrugën e tij të preferuar të arratisjes nga kurthi i Moskës në vjeshtën e vitit 1812. Por Gjenerali Kutuzov i zmbrapsi përparimet e Napoleonit në këtë drejtim dhe e detyroi ushtrinë franceze në tërheqje të hynte në Rrugën e Vjetër të Smolenskut, e cila më parë ishte shkatërruar nga francezët gjatë pushtimit të Rusisë.[citim i nevojshëm]
Në disa raste gjatë Perandorisë Ruse, Kaluga ishte rezidenca e të dëbuarve dhe të burgosurve politikë, si kani i fundit i Krimesë, Şahin Giray (1786), sulltani kirgiz Arigazi-Abdul-Aziz (1828), princesha gjeorgjiane Thecla (1834–1835) dhe udhëheqësi avar, Imam Shamil (1859–1868).[5]
Demografia
- Popullsia: 337,058 (2021).
Klima
Dimri zgjat nga fundi i nëntorit deri në fund të marsit. Temperaturat mesatare arrijnë nga +19 °C në korrik deri në −9 °C në janar.
Binjakëzimet
Suhl, Gjermania
Kharkiv, Ukraina
Graz, Austria
Bitola, Republika e Maqedonisë
Niš, Serbia
Clearwater, SHBA
Madrid, Spanja
Helsinki, Finlanda
Minsk, Bjellorusia
Referime
- ^ cite_ref-2021Census_1-0 Stampa:Ru-pop-ref
- ^ cite_ref-2 E.M. Pospelov, Geograficheskie nazvaniya mira (Moscow: Russkie slovari, 1998), p. 181.
- ^ cite_ref-3 Ассонов В. И. (1911) [Извѣстія Калужской Ученой Архивной Комиссіи. Выпускъ XXI]. "К истории театра в Калуге". Известия Калужской Ученой Архивной Комиссии. Выпуск XXI. Калуга: Типография Е. Г. Архангельской. fq. 56–69.
{{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ^ cite_ref-:1_4-0 Сергей Алтухов (2011-09-13). "Товарные знаки — тоже искусство". Marrë më 2018-12-06.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ^ cite_ref-:0_5-0 "Историки указали на стереотипность мнений про пленение Шамиля". Кавказский узел. 8 shtator 2018. Arkivuar nga origjinali më 2023-02-13. Marrë më 2023-02-13.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!)
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.