Merilënd
Maryland | |
|---|---|
| Shteti i Maryland | |
| Nickname(s): "Old Line State", "Free State", "Little America", "America in Miniature"[1] | |
| Mottoes: | |
| Anthem: S'ka ("Maryland, My Maryland" shfuqizohet më 2021) | |
.svg) Harta e Shteteve të Bashkuara me Maryland të theksuar | |
| Vendi | Shtetet e Bashkuara |
| Para shtetësisë | Provinca e Maryland |
| U pranua në Bashkim | 28 prill 1788 (7-të) |
| Kryeqyteti | Annapolis |
| Qyteti më i madh | Baltimore |
| Metroja më e madhe dhe zonat urbane |
|
| Qeverisja | |
| • Guvernatori | Larry Hogan (R) |
| • Guvernatori toger | Boyd Rutherford (R) |
| Legjislatura | Asambleja e Përgjithshme |
| • Dhoma e sipërme | Senati |
| • Dhoma e ulët | Dhoma e Delegatëve |
| Gjyqësori | Gjykata e Apelit në Maryland |
| Senatorët amerikan |
|
| Delegacioni i Dhomës së Përfaqësuesve të SHBA |
|
| Sipërfaqja | |
• Total | 12,407 sq mi (32,133 km2) |
| • Land | 9,774 sq mi (25,314 km2) |
| • Water | 2,633 sq mi (6,819 km2) 21% |
| • Rank | 42-të |
| Dimensions | |
| • Length | 119 mi (192 km) |
| • Width | 196 mi (315 km) |
| Lartësia | 360 ft (110 m) |
| Highest elevation | 3,360 ft (1,024 m) |
| Lowest elevation | 0 ft (0 m) |
| Popullsia (2020[5]) | |
• Total | 6.177.224 |
| • Rank | 18-t |
| • Dendësia | 632/sq mi (244/km2) |
| • Rank | 5-të |
| • Të ardhurat mesatare shtëpiake | $87.063 |
| • Të ardhurat vendi | 1-rë |
| Emërtimi i banorëve | Marylander |
| Gjuha | |
| • Gjuha zyrtare | S'ka (Anglisht, de facto) |
| Zona kohore | UTC−05:00 (Lindore) |
| • Verë (DST) | UTC−04:00 (EDT) |
| Shkurtesa USPS | MD |
| Kodi ISO 3166 | US-MD |
| Shkurtesa tradicionale | Md. |
| Gjerësia gjeografike | 37° 53′ N to 39° 43′ N |
| Gjatësia gjeografike | 75° 03′ W to 79° 29′ W |
| Faqja zyrtare | www |
.svg)
Maryland (shqiptohet: Merilënd) është një nga 50 shtetet e Shteteve të Bashkuara, që ndodhet bregun e Oqeanit Atlantik. Ai kufizohet nga Virxhinia, Virxhinia Perëndimore, dhe Washington D.C. në jug dhe në perëndim, nga Pensilvania në veri dhe nga Delaware në lindje. Qyteti më i madh i shtetit është Baltimore, dhe kryeqyteti i tij është Annapolis. Shteti e ka marrë emrin nga mbretëresha angleze Henrietta Maria, atëherë e njohur në Angli si Mary.[6][7]
Merilëndi është një nga Trembëdhjetë Kolonitë themeluese të Shteteve të Bashkuara. Ai njihet si vendlindja e lirisë fetare në Amerikë, kur u formua nga George Calvert në fillim të shekullit të 17-të si një strehë për katolikët e persekutuar në Angli[8] Ndryshe nga pelegrinët dhe puritanët, të cilët refuzuan katolicizmin në vendbanimet e tyre, Lord Baltimore parashikoi një koloni ku njerëzit e sekteve të ndryshme fetare do të bashkëjetonin nën parimin e tolerancës.[8] Prandaj, në vitin 1649 Asambleja e Përgjithshme e Maryland miratoi një Akt Lidhur me Fenë, i cili e sanksionoi këtë parim duke penalizuar këdo që "qortonte" një bashkatdhetar të Maryland bazuar në përkatësinë fetare.[9] Megjithatë, grindjet fetare ishin të zakonshme në vitet e hershme dhe katolikët mbetën një pakicë, megjithëse në numër më të madh se në çdo koloni tjetër angleze.
Vendbanimet e hershme të Maryland dhe qendrat e popullsisë u grumbulluan rreth lumenjve dhe rrugëve të tjera ujore që derdhen në Gjirin Chesapeake. Ekonomia e saj ishte kryesisht e bazuar në plantacione dhe e përqendruar kryesisht në kultivimin e duhanit. Nevoja e Britanisë së Madhe për fuqi punëtore të lirë çoi në një zgjerim të shpejtë të shërbëtorëve të detyruar, punës penale dhe skllevërve afrikanë. Në vitin 1760, kufijtë aktualë të Maryland u formuan pas zgjidhjes së një mosmarrëveshjeje të gjatë kufitare me Pensilvaninë. Maryland ishte një pjesëmarrës aktiv në ngjarjet që çuan në Revolucionin Amerikan, dhe deri më 1776, delegatët e saj nënshkruan Deklaratën e Pavarësisë. Shumë nga qytetarët e saj më pas luajtën role kyçe politike dhe ushtarake në luftë. Në vitin 1790, shteti cedoi tokën për themelimin e kryeqytetit amerikan të Washington, D.C.
Edhe pse atëherë një shtet skllevër, Maryland mbeti në Bashkim gjatë Luftës Civile Amerikane, vendndodhja e saj strategjike i dha asaj një rol të rëndësishëm në konflikt. Pas Luftës Civile, Maryland mori pjesë në Revolucionin Industrial, i nxitur nga portet e saj detare, rrjetet hekurudhore dhe imigrimi masiv nga Evropa. Që nga vitet 1940, popullsia e shtetit është rritur me shpejtësi, në rreth gjashtë milionë banorë, dhe është ndër shtetet më të dendura të populluara të SHBA-së.
Gjeografia
Demografia
Ekonomia
Kultura
Referime
- ^ cite_ref-1 "Maryland Facts" (në anglisht). Maryland Office of Tourism. Marrë më 2 qershor 2009.
- ^ cite_ref-2 "Senate Bill 88" (PDF) (në anglisht). Arkivuar nga origjinali (PDF) më 29 shtator 2017.
- ^ cite_ref-3 "Great Seal of Maryland (reverse)" (në anglisht). Maryland State Archives. Marrë më 4 mars 2014.
- ^ a b "Elevations and Distances in the United States" (në anglisht). Shërbimi Gjeologjik i Shteteve të Bashkuara. 2001. Arkivuar nga origjinali më 15 tetor 2011. Marrë më 21 tetor 2011.
- ^ cite_ref-QuickFacts_2020_Census_5-0 "QuickFacts: Maryland" (në anglisht). Zyra e Regjistrimit të Shteteve të Bashkuara. Marrë më 3 prill 2022.
- ^ cite_ref-6 "Maryland's Name". Catholic History of Maryland (në anglisht). Simon & Schuster. Arkivuar nga origjinali më 8 mars 2006. Marrë më 20 korrik 2012.
- ^ cite_ref-7 "Why Is It Named Maryland?". Ghosts of Baltimore (në anglisht). 19 maj 2015. Arkivuar nga origjinali më 20 shkurt 2018. Marrë më 19 shkurt 2018.
- ^ a b Andrews, Matthew Page (1929). History of Maryland: Province and State (në anglisht). Garden City, New York: Doubleday, Doran & Company, Inc. fq. 3–5.
- ^ cite_ref-9 "Avalon Project—Maryland Toleration Act; September 21, 1649". avalon.law.yale.edu (në anglisht). Marrë më 3 maj 2018.
|
Ky artikull me tematikë në lidhje me gjeografinë e Shteteve të Bashkuara të Amerikës është një faqe cung. Ju mund të ndihmoni Wikipedia-n duke e përmirësuar atë. |
Ellëbema • Ëllaska • Ërizouna • Arkënsoë • Kollëradou • Kënetikët • Dellëueë • Florida • Xhorxhia • Havai • Aidaho • Illinois • Indiana • Ajoua • Kalifornia • Kanzas • Kentaki • Luiziana • Mein • Merilënd • Masaçusec • Miçigen • Minesota • Misisipi • Mizuri • Montena • Nebraska • Nevada • Nju Hëmpshër • Nju Xhersi • Nju Meksiko • Nju Jork • Karolina e Veriut • Dakota e Veriut • Ohaio • Oklahoma • Oregon • Pensilvania • Rod Ajlënd • Karolina e Veriut • Karolina e Jugut • Tenesi • Teksas • Jutah • Vermont • Virxhinia • Uashington • Virxhinia Perëndimore • Uiskonsin • Uajoming. |  | |
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.