Timuri

Timuri
Bashkëshort(i/ja)Saray Mulk Khanum

Timuri ose Timurlengu (Persisht: تیمور Temūr, Çagataisht: Temur, 9 prill 1336 - 18 shkurt 1405), i njohur historikisht si Amir Timur dhe Tamerlane (Persisht: تيمور لنگ Temūr (-i) Lang, Lame "), ishte një pushtues turko-mongol që themeloi Perandorinë Timuride në dhe rreth Afganistanit të sotëm, Iranit dhe Azisë Qendrore, duke u bërë sundimtari i parë i dinastisë Timuride. Si një komandant i pamposhtur, ai konsiderohet gjerësisht si një nga udhëheqësit ushtarakë dhe taktikët më të mëdhenj në histori.[4][5] Timur konsiderohet gjithashtu një mbrojtës i madh i artit dhe arkitekturës pasi ai ndërveproi me intelektualë si Ibn Halduni dhe Hafiz-i Abru dhe mbretërimi i tij prezantoi Rilindjen Timuride.[4]: 341–342 

I lindur në konfederatën Barlas në Transoksiana (në Uzbekistanin e sotëm) më 9 prill 1336, Timur fitoi kontrollin e Hanatit Çagatai perëndimore deri në vitin 1370. Nga ajo bazë, ai udhëhoqi fushatat ushtarake në të gjithë Azinë Perëndimore, Jugore dhe Qendrore, Kaukazin dhe Rusia Jugore, duke mposhtur në këtë proces hanët e Hordhisë së Artë, Mamlukët e Egjiptit dhe Sirisë, Perandorinë Osmane në zhvillim dhe Sulltanatin e fundit të Delhit të Indisë dhe duke u shfaqur si sundimtari më i fuqishëm në botën islamike.[6] Nga këto pushtime, ai themeloi Perandorinë Timuride, por kjo perandori u copëtua menjëherë pas vdekjes së tij.

Referime

  1. ^ cite_ref-1 Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland (në anglisht). Vëll. 9. Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland. 1847. fq. 377.
  2. ^ a b Muntakhab-al Lubab, Khafi Khan Nizam-ul-Mulki, Vol I, p. 49. Printed in Lahore, 1985
  3. ^ cite_ref-3 W. M. Thackston, A Century of Princes: Sources on Timurid History and Art, (1989), p. 239
  4. ^ a b Marozzi, Justin (2004). Tamerlane: Sword of Islam, conqueror of the world (në anglisht). HarperCollins.
  5. ^ cite_ref-5 Josef W. Meri (2005). Medieval Islamic Civilization (në anglisht). Routledge. fq. 812. ISBN 9780415966900.
  6. ^ cite_ref-6 "Counterview: Taimur's actions were uniquely horrific in Indian history" (në anglisht).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.