VOR

VOR-i është një sistem i navigimit ajror i cili e emiton një sinjal elektrik prej një sinjalizuesi në toke. Sinjali, i cili kapët nga aeroplani, e jep këndin e aeroplanit në relacion me veriun magnetikë. Sistemi VOR (ang. VHF omnidirectional range) e bënë të mundshme ndjekjen e rrugëve që kalojnë në mënyrë rrezore përreth stacionit VOR. Informacioni që i prezantohet pilotit është në formën e një gjilpëre në aparatin OBS (ang. Omni Bearing Selector), e cila tregon ndryshimin (apo përputhjen) nga rruga e zgjedhur.
Metoda e Punës
Stacioni në tokë përdore një kanal 50 kHz i cili i caktohet në brezin frekuencor VHF (108-118 MHz). VOR është nën mëshirën e pengesave në atmosferë si jonosfera apo retë. Valët VHF udhëtojnë pa u lakuar, që mundëson matjen e këndit, por edhe efektiviteti i tyre është i limituar në mes 25–130 milje detare (46–240 km).
Stacioni tokësor emiton sinjale në polarizim horizontal me modulim si vijon:
- Sinjal të vazhdushëm referimi për fazën - frekuenca 30 Hz;
- Sinjal të ndryshueshëm nëpërmjet komutacionit – frekuenca 30 Hz;
- Sinjal identifikimi – frekuenca 1.020 Hz; përbëhet nga dy apo tri shkronja të transmetuara çdo 5 sekonda në kodin Mors.;
- Informacione me zë në ndonjë rast – frekuenca 300-3.000 Hz.
Me kombinimin e fazave të sinjalit të parë dhe të dytë, arrihet gjetja e këndit në krahasim me polin magnetik. Instumenti OBS pastaj emiton një frekuencë të njëjt me këndin që e ka zgjedhë piloti i cili krahasohet me këndin e marrë prej stacionit VOR dhe tregohet ndryshimi nëpërmjet gjilpërës.
VOR/D përdorë efektin Dopler. Sinjali transmetohet nga 48 antena të vendosura në rreth me rreze 6.8 m, sinjalet e të cilave komutohen në një ekuivalencë prej 30 rrotullimesh në sekondë. Shpesh stacionet VOR dyzohen me stacione DME (Distance Measuring Equipment; pajisje për matjen e distancës) e cila ja mundëson pilotit të përcaktoj jo vetëm këndin në krahasim me stacionin e zgjedhur, por edhe distancën direkt (të pjerrët) që e ndanë nga stacioni VOR-DME, duke dhënë kështu një pozitë mjaft të saktë të avionit në hapësirë. Nëse nuk ka DME, atëherë është e nevojshme kapja e sinjaleve nga dy stacione për të gjetur vendodhjen.
Shiko edhe
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.