Một phần của loạt bài về
Cách mạng
Loại Bất bạo động Chính trị Cộng sản Dân chủ Màu Thường trực Tư sản Vô sản Xã hội Làn sóng
Cách thức Biểu tình (phản đối) Biểu tình Bất tuân dân sự Cách mạng khủng bố Chiến tranh du kích Đình công Đảo chính Đấu tranh bất bạo động Đấu tranh giai cấp Kháng thuế Khủng bố Nổi dậy Nổi loạn Nội chiến Samizdat Tẩy chay
Nguyên nhân Bạo chúa Bất bình đẳng kinh tế Chiếm đóng quân sự Despotism Chế độ chuyên quyền Chế độ quân chủ Chủ nghĩa chuyên chế Chủ nghĩa cộng sản Chủ nghĩa gia đình trị Chủ nghĩa phát xít Chủ nghĩa thân hữu Chủ nghĩa thực dân Chủ nghĩa toàn trị Chủ nghĩa tư bản Chủ nghĩa xã hội Chủ nghĩa đế quốc Gian lận bầu cử Nghèo Nạn đói Chế độ phong kiến Phân biệt đối xử Suy thoái kinh tế Tham nhũng chính trị Thiên tai Thất nghiệp Thất nghiệp Đàn áp chính trị Độc tài
Ví dụ Đồ đá mới Thương mại Công nghiệp Anh Đại Tây Dương Mỹ Brabant Liège Pháp Haiti Serbia Hy Lạp 1820 1830 Bỉ Texas 1848 Hungary (1848) Philippines Iran lần 1 Young Turk Mexico Tân Hợi 1917–1923 Nga Đức Tây Ban Nha Guatemala Cộng sản Trung Quốc Hungary (1956) Cuba Rwanda Văn hóa Nicaragua Iran lần 2 Saur Quyền lực Nhân dân Tháng Tám Hoa cẩm chướng 1989 Nhung Romania Ca hát Bolivar Xe ủi đất Hoa hồng Cam Tulip Kyrgyzstan Mùa xuân Ả Rập Ai Cập Tunisia Yemen Euromaidan Sudan
x t s

Samizdat (tiếng Nga: самизда́т, nghĩa đen là "tự xuất bản") là một hình thức hoạt động bất đồng chính kiến trên khắp Khối xã hội chủ nghĩa phương Đông, trong đó các cá nhân sao chép các ấn phẩm tạm thời được kiểm duyệt và ngầm, thường bằng tay, và chuyển các tài liệu từ người đọc này sang người đọc khác. Việc sao chép thủ công trở nên phổ biến, do hầu hết các máy đánh chữ và thiết bị in đã được tích trữ và cần được phép truy cập mới có thể dùng. Phương thức cơ sở này nhằm trốn tránh sự kiểm duyệt chính thức của Liên Xô đầy nguy hiểm, vì những hình phạt khắc nghiệt đã được áp dụng đối với những người bị bắt quả tang sở hữu hoặc sao chép các tài liệu bị kiểm duyệt.

Về mặt từ nguyên học, samizdat bắt nguồn từ sam (tiếng Nga: сам, "tự mình") và izdat (tiếng Nga: издат, viết tắt của издательство, izdatel'stvo, "nhà xuất bản"), và do đó có nghĩa là "tự xuất bản". Tiếng Ukraina có một thuật ngữ tương tự: samvydav (самвидав), từ sam, "tự", và vydavnytstvo, "nhà xuất bản". ^[1]

Nhà thơ Nga Nikolay Glazkov đã đặt ra một phiên bản của thuật ngữ này như một cách chơi chữ vào những năm 1940 khi ông đánh máy các bản sao các bài thơ của mình và kèm theo chú thích Samsebyaizdat (Самсебяиздат, "Nhà xuất bản Tự thân") trên trang nhất. ^[2]

Tamizdat đề cập đến văn học xuất bản ở nước ngoài (там, tam, "ở đó"), thường là từ các bản thảo bị mang lậu ra nước ngoài. ^[3]

Thuật ngữ tiếng Ba Lan cho hiện tượng này được đặt ra vào khoảng năm 1980 là 'drugi obieg', hay 'mạch thứ hai' của xuất bản.^[4]

Vladimir Bukovsky từng tóm tắt rằng: "Tôi tự tay tạo ra nó, biên tập nó, kiểm duyệt nó, xuất bản nó, phân phát nó, vào tù vì nó".^[5]

Về bản chất, các bản sao chép samizdat được truyền tay qua bạn bè, ví dụ như tiểu thuyết Nghệ nhân và Margarita của Mikhail Bulgakov hay tiểu luận Quyền lực của không quyền lực của Václav Havel. Có nhiều kỹ thuật khác nhau để sao chép những văn bản cấm này, từ việc dùng giấy than, sao chép bằng tay hoặc bằng máy đánh chữ, cho đến việc in ấn bằng những máy in cỡ lớn vào buổi đêm để in sách số lượng lớn. Trước thời kỳ công khai hóa, việc in ấn này rất nguy hiểm vì những máy copy, máy in và thậm chí cả máy đánh chữ trong văn phòng đều do Cục 1 (tiền đồn của KGB) kiểm soát.