Dient

Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Sección d'un dient humán.

O (u la) dient[1][nota 1] (d'o latín < DENTE(M)) ye una pieza anatomica dura, ficata en os uesos maxilars de bels animals gnatostomatos y que tien funcions relacionatas con l'alimentación.

Partis d'un dient

Dients
Tipos de dients

A parti superior d'o dient, visible, que sobreix d'a cheniva se diz corona mientres que o cuello d'o dient ye a zona d'unión d'a corona con a radiz. Ista ancla o dient a l'alveolo dental y ye recubierta por a dentina.

  • Dient propiament dito
    • Esmalte: Cubierta de gran dureza que recubre a corona en un 94% ye feita de material inorganico, ye a parti mas dura de l'organismo
    • Dentina: Por debaixo d'o esmalte d'a corona y d'o cimento d'a radiz. Teixito mas tovo y elastico que no lo esmalte, proteche iste d'as fracturas
    • Cimento dental: Teixito osio sin d'irrigación ni niervos. En un 55% lo forma hidroxiapatita y a resta augua. Ye a parti mas externa d'a radiz dental. En o cimento se i fican os ligamentos periodontals que unen a radiz con o ueso alveolar
    • Polpa dental: Tamién dito niervo, engloba os vasos sanguinios y as terminacions niervosas.
  • Estructuras periodentals

Funcions d'os dients

  • Dichestivas: tallar, mosigar y triturar os alimentos solidos.
  • Prensils: subchectar as presas en animals u obchectos diversos ta elaborar-los en sociedaz prehistoricas u de tecnolochía simpla.
  • Participar en l'articulación de parolas en o lenguache oral.

Clasificación d'os dients

Denticions

Nino amostrando os suyos dients de leit

Cada especie animal tien o suyo propio patrón de piezas dentals y de creiximiento d'istas. Os humans tienen dos denticions, la una infantil (dita "de leit") y l'atra definitiva, con as radices solidament implantatas en as chenivas. Iste cambio de dients se debe a o creiximiento d'a cavidat bucal, que en naixer no ye prou ampla como ta acullir os dients definitivos.

Notas

  1. Tanto masculín como femenín

Referencias

  1. (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).

Vinclos externos


Partis d'o cuerpo humán
Tozuelo Boca (Labio · Luenga · Dient · Caixal) · Caixo · Cara · Cranio · Frent · Mentón · Naso · Orella · Pulso · Uello (Cella · Parpiello · Pestanya) · Variella
Cuello Fogueta · Foyeta · Garganchón
Tronco Abdomen · Ano · Cul · Esquena · Hanca · Huembro · Melico · Peito · Renera · Tórax

Aparato reproductor masculín (Escroto · Pene · Testiclo) · Aparato reproductor femenín (Clitoris · Vachina · Vulva)

Extremidaz Brazo:  Abantbrazo · Caniella · Codo · Dido (Anular · Currín · Index · Meyo · Ungla · Pulgar) · Ixalla · Man · Maniquiello
Garra:  Cuixa · Chenullo · Calcanyar · Clavillar · Piet · Seco
Piel Barba · Mostaixa · Pel · Pulseras · Zoqueta

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.