Lusons

Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Lusons  (†)
Lusones
Periodo
Rechions actuals
Provincia de Zaragoza (Aragón)
Provincia de Guadalachara (Castiella-La Mancha)
Idiomas
Celtibero
Pueblos relacionaus
Atros pueblos celtibers como belos u titos
Mapa

   Lusons en Celtiberia

Os lusons (en latín lusones, en griego Λούσωνες) estioron un antigo pueblo celtibero, localizau en l'alto Tajuña, a o nord-este de Guadalachara, y seguntes Estrabón en as fuents de l'Ebro y o Tacho.

Se creye que a ciudat de Lutia yera a suya capital, estando as suyas ciudaz mas importants:

  • Bursau: Citada por Claudio Ptolomeu. Cude en bronce entre o II-I a. C.
  • Turiasu: ye a ciudat mas important obtenindo estatuto municipal con Augusto. Tien una ceca important, cude primero en bronce con leyenda celtiberica dende II-I a. C., dimpué en latín y a o final a moneda imperial.
  • Caravis: a l'ueste de Caesaraugusta. Emite en bronce d'o II-I a. C. Tien una cantidat important de ceramica celtiberica. Presenta restas d'incendios, desapareixe en as guerras celtibericas.

Economía

Por estar asentaus en a mesma zona que os titos y belos, a suya economía poseye as mesmas caracteristicas. Se basaba en l'agricultura, encara que tamién s'adedicaban a la ganadería y desarrolloron una industria metalurchica con o mineral de fierro d'as menas de Moncayo, amás de disponer de chicotas cantidaz d'oro en o río Xalón. Plinio o Viello apondera as armas fabricadas aquí. De producción d'archent cuasi no bi ha noticias.

Cautivaban hordio, cerials y oliveras. En a ganadería se da a cría de tocins, crabas y uellas. Como ye rica a ganadería, se da una industria textil prospera, fabrican o sagum, emplegau como vestiu y tamién como tributo.

A suya ceramica ye caracterizada por temas decorativos a bandas con cerclos y semicerclos.

Relichión

Cuasi no bi ha información, por lo que tenemos que fer una gollada a la epigrafía. No ye fácil conoixer a función de cada divinidat, ya que puet haber distintos nombres pa una mesma. Mos trobaremos belunas que son pancelticas.

Divinidaz:

  • Mercurio: relacionada con una divinidat gala, será o conductor d'as almas.
  • Matres: divinidaz femeninas relacionadas con a maternidat, a fecundidat y o luto d'a guerra. O suyos epitetos son puestos de ríos, nombres de tribus u localidaz.
  • Epona: divinidat panceltica relacionada con a fertilidat, as auguas y os funerals.
  • Sucello: divinidat infernal gala, s'ha visto por a ceramica indichena. Cuerpo antropomorfo a vegadas acompanyau d'animals.

Bibliografía

  • (es) Historia de España, dirigida por M. Pidal, Ed. Espasa Calpe, Madrid, 1960-1982, Tomo I, vol. II y III. Tomo II, vol. I y II
  • (es) Protohistoria de la Península Ibérica, Barcelona, 2001.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.