Merops apiaster

Merops apiaster
Masclo adulto de Merops apiaster con una pantingana en o pico.
Denominacions populars
abellero común, abellaruelo, abellerol común / abellarol, abillarol, albiarol, picaterrero, penyarola
Estau de conservación

Seguro (IUCN)
Clasificación cientifica
Eukaryota
Animalia
Chordata
Aves
Neornithes
Neognathae
Coraciiformes
Meropidae
Merops
Merops apiaster
Descripción
Merops apiaster
LINNAEUS, 1758
Distribución cheografica
Narancha = Territorios de reproducción.
Amariello = Territorios d'invernada.
Verde = Poblacions residents.

L'abellero común[1][2][3] u abellaruelo[2] (nombre cientifico Merops apiaster (L., 1758)) ye una au coraciforme d'a familia Meropidae. En aragonés oriental tamién se conoix como abellerol común[1][4][nota 1] y en semontanés como penyarola[5]. Tamién existe a denominación de picaterrero[1].

Ye un animal que no se puede entivocar con atro, se reconoix fácil por as colors vivas de plumas que tien, por o volido rapedo y áchil que emplega pa cazar insectos en l'aire, y por o costumbre gregario pa reproducir-se, por o que unas cuantas parellas soscavan niedos en forma de cado, alteros, en as ripas de tierra u arena compacta de bels ríos y ramblas, ta os que nomás i pueden plegar volando.[6]

Descripción

L'abellero ye una au muit coloriada, de 27-28 centimetros de largaria, con a capeza y os huembros de color royisca y o peto, tripa, alas y coda azul verdoso.[6]

Tiene una faixa negra arredol d'os uellos que le va dende o pico dica os pulsos, y un collaret negro a ran de papo que desepara nitidament una taca amariella en a gorguera contra o azul verdoso de peto y tripa.

As alas son largas y rematan en punta, muit apropiadas pa volar y maniobrar con muita vida. O volido puede estar acrobatico, especialment en parada nupcial y cuan cazan l'alimento. Pueden planeyar, baixar a capucete, alzar-se bien alto u mesmo aturar-se y esbarrar-se con muita velocidat.

O pico ye largo, una miqueta firme pero curvau ta abaixo en a punta. De color escura, lo emplegan pa pizcar os insectos en pleno volido con os cuals s'alimentan. As patetas que tienen son curtas pero fuertes, y rematan con esgarrapaderas prensils de tres didos ta adebant y uno ta dezaga (anisodactilia), en as que o dido interior y o central son fusionaus dica o metatarso. Cuan no volan les fa goi posar-se en una percha, mesmo que cuan plegan de pillar una presa, que se posan pa rematar-la fotendo-le trucazos contra o palo, burciando con a capeza.

Distribución

L'abellero nidifica en zonas climaticas subtropicals y templadas d'Europa, norte d'Africa y Asia occidental, especialment en a Mediterrania occidental y oriental, Orient Meyo dica Pakistán, y as cuencas d'as mars Negra y Caspia, dica Ucraína y o Turquestán. Se'n puede trobar en as suyas arias de reproducción dende marzo dica setiembre.[6]

Pasa os meses d'hibierno en as sabanas d'Africa ecuatorial y meridional, en un nuclio de países arredol d'o Golfo de Guinea, y tamién en a faixa d'as Grans Planuras africanas que va dende Republica Democratica d'o Congo y Uganda por o norte dica Zimbabwe y Mozambique por o sud.

Habitat

Os abellers forman colonias de reproducción de densidat diversa. A sobén instalan os niedos a poca distancia os uns d'os atros, en os ripazos arenosos de bel curso d'augua. En Aragón, a proximidat d'o puesto de nidificación ye una clau pa trobar-los.

Prefieren zonas de campos ubiertos y cantimplanos con tansament árbols esparcius, a on que puedan volar y cazar sin estorbo. Tamién acuden ta as arboleras que i hai aman d'os ríos pa cazar insectos por alto d'as coronas.

Dieta

Con una paixarela en o pico.

L'abellero ye un gran cazador d'insectos voladors. Tiene anglucia con os insectos mas granizos,[6] como libelulas, langostos, pantinganas, ferfez y mesmo bel caballico de Sant Antón si se deixa pillar, anque en consume tamién muitos atros tipos.

Como o suyo nombre ilustra, tradicionalment se le asocia mas que mas con as abellas. Manimenos, y anque a incidencia sobre as abellas domesticas puede estar notoria malas que os arneros sían aman d'un puesto de nidificación, os estudios mas fiables han confirmau que a depredación sobre as abellas domesticas ye siempre testimonial.

S'ha descrito un comportamiento d'evitación en os himenopteros, que evitarían mesmo salir de l'arna cuan detectan abellers en os arredols.[7] O impacto ye minimo por depredación directa (inferior a o 2% d'insectos capturaus en a epoca de cobata d'as aus,[7] que ye cuan mas en cazan) y ye perfectament asumible por a propia demografía de l'arna,[7] manimenos.

Reproducción

Os eixemplars chóvens se distinguen por os uellos. Os adultos sexualment maduros tienen l'iris de color roya intensa, mientres que os chóvens lo tienen escuro.

Dimorfismo sexual

Parella d'abellers Merops apiaster. O masclo ye a la ezquierda, a fembra, a la dreta.

O dimorfismo sexual d'istes animals ye sotil y no guaire evident. Cal parar cuenta, y nomás se fa platero cuan as parellas son formadas y se posan la uno a canto de l'atro; alavez, se veye como a espalda d'o masclo ye de color castanyo-soro u amariello, mientres que a fembra tiene ixas colors mas discretas, con apariencia verdosa.[6]

Tamién as plumas coberteras d'as alas son diferents en la uno y l'atro sexo. Os masclos tienen as plumas coberteras secundarias de color castanya, fendo una malla bien definida sobre l'ala que ye vistable mesmo si ye volando como posau. En a fembra, as plumas son castanyas nomás en a primer metat,[6] por o que ixa mesma taca ye mas discreta y causa un efecto de laderas difuminadas contra o verde u azul verdoso cheneral de l'ala.

Niedo

Niedos en una espuenda.

O niedo ye un cado alto u baixo horizontal, con a boca en un ripazo u bella espuenda ta a on que nomás se i pueda plegar volando. Tamién s'ha visto que pueden contentar-se con bel pedaz de tierra amontinada u mesmo soscavar en o suelo si ye favorable.[6] O esforigan ellos mesmos (fembra y masclo por igual), esgarrapando con as patas y arrullando a tierra ta fuera, y no gosan aprofeitar a uebra d'unatro animal (anque cuan marchan o niedo suyo sí que gosan aprofeitar-lo atros, como os gurrions).

A la fin d'o túnel se troba una cambra redonda en a que meten de 3 dica 7 uevos que coban entre os dos pais.[6] A cobada s'esvoluta bien luego, y de camín ta 3 semanas[6] rancan a volar y abandonan o niedo. O periodo de cobadas ye de chunio dica agosto en a Peninsula.

Notas

  1. Con as variants abellarol y abillarol.

Referencias

  1. 1,0 1,1 1,2 (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
  2. 2,0 2,1 (an) VIDALLER TRICAS, Rafel: Libro de As Matas y Os Animals; Dizionario aragonés d'espezies animals y bechetals; Edicions Val d'Onsera. Zaragoza 2004. ISBN 978-84-8986-235-7.
  3. (es) Abejaruco común, consultada o 24 de setiembre de 2018.
  4. (es) ARNAL PURROY, Mª Luisa, Diccionario del habla de la Baja Ribagorza Occidental -Huesca-; Gara d'Edizions. Zaragoza, 2003. ISBN 84-8094-052-2.
  5. (es) Chesús de Mostolay: EL SOMONTANÉS Diccionario de voces y expresiones, Albama Literaria, 2022, ISBN 978-84-09-41341-6, p.542
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 6,8 (es) BLASCO ZUMETA, Javier. Guía de Aves de Aragón. PRAMES. Zaragoza, 2014. ISBN 978-84-8321-423-7
  7. 7,0 7,1 7,2 (es) La apicultura y los abejarucos son compatibles, consultada o 24 de setiembre de 2018.

Vinclos externos



Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.