1919
Ten artykuł od 2021-04 wymaga zweryfikowania podanych informacji.
Rządzący państwami w 1919
Wydarzenia w Polsce
Styczeń
- 2 stycznia:
- powstańcy wielkopolscy zdobyli Nowy Tomyśl.
- polscy żandarmi podczas procedury wydalania z kraju zamordowali 4 z 5 członków misji Rosyjskiego Czerwonego Krzyża, przybyłej do Warszawy 20 grudnia 1918 roku w celu wynegocjowania repatriacji jeńców rosyjskich z czasu I wojny światowej. Piąty z członków misji przeżył udając martwego.
- 4 stycznia – powstańcy wielkopolscy zaatakowali bez powodzenia oddziały niemieckie w Zbąszyniu.
- 4–5 stycznia – zamach stanu zorganizowany przez środowiska endeckie, w tym pułkownika Mariana Żegoty-Januszajtisa z zamiarem obalenia rządu Jędrzeja Moraczewskiego.
- 5/6 stycznia – bitwa o Ławicę: w nocy powstańcy wielkopolscy zdobyli lotnisko Ławica.
- 8 stycznia – Naczelna Rada Ludowa objęła władzę na terenach odbitych Niemcom podczas powstania wielkopolskiego.
- 9 stycznia – powstańcy wielkopolscy dokonali nalotu bombowego na lotnisko we Frankfurcie nad Odrą.
- 11 stycznia – Tymczasowy Naczelnik Państwa Józef Piłsudski wydał dekret o obowiązkowym ubezpieczeniu pracowników na wypadek choroby. Był to pierwszy polski akt prawny dotyczący ubezpieczenia na wypadek choroby.
- 12 stycznia – zajęcie przez Ukraińców Żółkwi, Dublan i Kulikowa i odcięcie przez nich Lwowa od polskiej Grupy Operacyjnej „Bug” gen. Jana Romera w rejonie Rawy Ruskiej.
- 13 stycznia:
- pod naciskiem mocarstw zachodnich polskie oddziały zostały wycofane ze Spisza i Orawy. Czechosłowacja zgodziła się w zamian przepuścić przez swoje terytorium tranzyt broni dla Polski.
- władze niemieckie wprowadziły stan oblężenia dla Górnego Śląska, który został odwołany 1 maja 1919 roku.
- 15 stycznia – Polska została zaproszona przez zwycięskie państwa Ententy do udziału w konferencji pokojowej.
- 16 stycznia – powstał rząd Ignacego Jana Paderewskiego. Ignacy Jan Paderewski pełnił funkcję prezesa Rady Ministrów i równocześnie był ministrem spraw zagranicznych.
- 18 stycznia – założono Polski Czerwony Krzyż.
- 21 stycznia – Józef Piłsudski wydał rozkaz specjalny o nadaniu weteranom powstania styczniowego uprawnień żołnierzy Wojska Polskiego.
- 23 stycznia – na rozkaz premiera K. Kramářa i prezydenta T. Masaryka 16 tys. żołnierzy czeskich najechało na Śląsk Cieszyński; rozpoczęła się wojna polsko-czechosłowacka.
- 26 stycznia:
- odbyły się wybory do Sejmu Ustawodawczego.
- wojska czeskie, korzystając z zaangażowania Polski w walki na wschodzie, zajęły ziemie Śląska Cieszyńskiego aż za Wisłę.
- 28 stycznia – bitwa pod Skoczowem z wojskami czeskimi. Zakończyła się 30 stycznia powodzeniem strony polskiej, ponieważ została zatrzymana ofensywa wojsk czeskich (czechosłowacko-polskie konflikty graniczne).
- 29 stycznia – Roman Dmowski – przewodniczący Polskiego Komitetu Narodowego – przedstawił na konferencji w Paryżu polskie postulaty odnośnie do granicy polskiej po I wojnie światowej.
Luty
- 1 lutego – w związku z konfliktem polsko-czeskim w krakowskiej elektrowni odbył się wiec pracowników. Domagano się na nim usunięcia z pracy wszystkich Czechów zatrudnionych w mieście, a zwłaszcza w krakowskich tramwajach.
- 3 lutego – podpisanie polsko-czeskiego układu o tymczasowej granicy na Śląsku Cieszyńskim.
- 4 lutego:
- Wołomin otrzymał prawa miejskie na mocy dekretu Naczelnika RP Marszałka Józefa Piłsudskiego.
- wojska polskie zdobyły Kowel.
- 5 lutego – papież Benedykt XV utworzył Ordynariat Polowy Wojska Polskiego.
- 7 lutego:
- podpisano dekret o powszechnym obowiązku służby wojskowej i o obowiązku szkolnym, powołano do życia Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej.
- powołano Najwyższą Izbę Kontroli.
- 8 lutego – dekretem Tymczasowego Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego została utworzona Pocztowa Kasa Oszczędności (obecnie PKO BP SA).
- 10 lutego – w Warszawie zainaugurował obrady Sejm Ustawodawczy. Kadencja trwała do 27 listopada 1922 r.
- 13–16 lutego – zwycięstwo polskie w bitwie pod Berezą Kartuską.
- 14 lutego:
- wojna polsko-bolszewicka: starcie polskiego oddziału kapitana Mienickiego z oddziałem bolszewickim należącym do Frontu Zachodniego w Berezie Kartuskiej. Przeprowadzony o 7 rano polski atak na Berezę Kartuską Norman Davies w książce Biały Orzeł, Czerwona Gwiazda uznaje za początek wojny polsko-bolszewickiej 1919–1920.
- pierwszym marszałkiem Sejmu wybrano Wojciecha Trąmpczyńskiego, działacza endeckiego z Wielkopolski.
- 16 lutego – przerwanie działań zbrojnych w Wielkopolsce (powstanie wielkopolskie) – rozejm w Trewirze.
- 19 lutego – opuszczony przez Niemców Białystok został zajęty przez Wojsko Polskie i przyłączony do Rzeczypospolitej.
- 20 lutego:
- Sejm Ustawodawczy uchwalił Małą Konstytucję.
- Józef Piłsudski został zatwierdzony przez Sejm Ustawodawczy jako Głowa państwa z tytułem Naczelnika Państwa. Piłsudski złożył swą władzę 14 grudnia 1922 roku na ręce wybranego przez Zgromadzenie Narodowe, na mocy konstytucji marcowej, Prezydenta RP, Gabriela Narutowicza.
- 21 lutego – założono klub sportowy Szombierki Bytom.
- 25 lutego:
- polsko-czechosłowacki konflikt graniczny: wojsko polskie wkroczyło do Cieszyna.
- Wielka Brytania uznała niepodległość Polski.
Marzec
- 3 marca – utworzono Kurię Biskupią Wojsk Polskich.
- 9 marca – ochotnicza kompania powstańców wielkopolskich wyruszyła do Małopolski, aby wziąć udział w walkach z Ukraińcami.
- 14 marca:
- utworzono Instytut Wojskowo-Techniczny.
- wojna polsko-bolszewicka: w Nieświeżu wybuchło powstanie antybolszewickie.
- 15 marca – w Warszawie podpisany został układ o rozejmie polsko-niemieckim w sprawie Wielkopolski.
- 19 marca – bolszewicy zdławili 5-dniowe zbrojne wystąpienie polskiej ludności Nieświeża.
- 20 marca – stanowisko szefa Sekcji Marynarki przy Ministerstwie Spraw Wojskowych objął gen. ppor. mar. Kazimierz Porębski.
- 27 marca – Aleksy Rżewski został rządowym komisarzem miasta Łodzi.
- 30 marca – wojna polsko-ukraińska: rozkazem Naczelnego Wodza Józefa Piłsudskiego utworzony został Front Wołyński dowodzony przez generała Aleksandra Karnickiego.
Kwiecień
- 1 kwietnia:
- powołano Główny Urząd Miar.
- założono I Liceum Ogólnokształcące im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.
- w poznańskim Ogrodzie Botanicznym (dziś Park Wilsona) otwarto Palmiarnię.
- 2 kwietnia – założono Polskie Towarzystwo Matematyczne.
- 4 kwietnia:
- został założony Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
- w Warszawie otwarto kabaret Qui Pro Quo.
- 5 kwietnia – wojna polsko-bolszewicka: wojsko polskie dokonało w zdobytym Pińsku masakry 35 Żydów, oskarżanych o popieranie bolszewików.
- 8 kwietnia – założono Akademię Górniczo-Hutniczą w Krakowie.
- 10 kwietnia – okupowane przez Niemców od września 1915 roku Grodno zostało przejęte przez polskie władze administracyjne.
- 11 kwietnia – utworzono Główny Urząd Zaopatrywania Armii (GUZA).
- 12 kwietnia – w Łucku rozpoczęto zjazd ziemian, podczas którego powstał Związek Ziemian Wołynia. Zajęto się sprawą polskiego stanu posiadania na Rusi.
- 16 kwietnia:
- wojna polsko-bolszewicka: rozpoczęła się ofensywa wojsk polskich.
- początek operacji sprowadzania do Polski armii generała Józefa Hallera.
- w Warszawie odbył się zjazd Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej; jego przewodniczącym wybrano Stanisława Dubois.
- 17 kwietnia:
- wojna polsko-bolszewicka: polskie wojska zdobyły Lidę.
- Jarogniew Drwęski objął stanowisko pierwszego po zaborach prezydenta Poznania.
- 18 kwietnia:
- wojna polsko-bolszewicka: wojska polskie zdobyły Nowogródek.
- założono Muzeum Narodowe w Poznaniu.
- 19 kwietnia – wojna polsko-bolszewicka: oddziały polskie odbiły Wilno.
- 20 kwietnia – do kraju przybył pierwszy pociąg z żołnierzami Armii Hallera.
- 22 kwietnia – Józef Piłsudski skierował odezwę do mieszkańców byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego.
- 23 kwietnia – wojna polsko-bolszewicka: w trwającym od zajęcia Wilna w dniu 19 kwietnia pogromie zginęło około 50 Żydów, oskarżanych o sprzyjanie bolszewikom i strzelanie do wkraczających oddziałów polskich.
- 23–26 kwietnia:
- nadzwyczajny XVI Zjazd Polskiej Partii Socjalistycznej zaboru pruskiego.
- XV Kongres Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej Galicji i Śląska Cieszyńskiego.
- XVI Zjazd Polskiej Partii Socjalistycznej w Krakowie.
- 26 kwietnia – na mocy dekretów Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego utworzono Straż Więzienną w Polsce.
- 27–28 kwietnia – kongres zjednoczeniowy Polskiej Partii Socjalistycznej, Polskiej Partii Socjal-Demokratycznej Galicji i Śląska Cieszyńskiego oraz Polskiej Partii Socjalistycznej zaboru pruskiego. Nowa partia przyjęła nazwę Polska Partia Socjalistyczna. Kongres został uznany za XVI Zjazd Polskiej Partii Socjalistycznej.
- 29 kwietnia – uchwałą Sejmu dzień 3 maja został ogłoszony świętem narodowym.
- 30 kwietnia:
- Sokółka została przyłączona do Polski.
- w łódzkiej synagodze Julian Tuwim poślubił Stefanię Marchew.
Maj
- 1 maja – Polska została członkiem Światowego Związku Pocztowego (UPU).
- 2 maja:
- Sekcja Marynarki przy Ministerstwie Spraw Wojskowych została przekształcona w Departament dla Spraw Morskich.
- Hugh S. Gibson został ambasadorem Stanów Zjednoczonych w Polsce.
- 3 maja – odbyły się pierwsze uroczyste obchody święta narodowego (rocznica uchwalenia w dniu 3 maja 1791 r. konstytucji).
- 7 maja – w Poznaniu otwarto Wszechnicę Piastowską, obecny Uniwersytet im. Adama Mickiewicza.
- 10 maja – do Białegostoku przyłączono 13 okolicznych wsi.
- 11 maja – zjazd spółdzielni robotniczych w Warszawie powołał Związek Robotniczych Stowarzyszeń Spółdzielczych.
- 12 maja – w Warszawie powstała Francuska Szkoła Pilotów.
- 21 maja – rozpoczęła działalność Oficerska Szkoła Aeronautyczna.
- 22 maja – wojna polsko-ukraińska: wojska ukraińskie zakończyły oblężenie Lwowa i wycofały się wobec ofensywy Wojska Polskiego.
- 29 maja – w Poznaniu zbudowano pociąg pancerny „Danuta”.
Czerwiec
- 13 czerwca:
- założono Centralną Bibliotekę Wojskową w Warszawie.
- do Polski przybyła amerykańska misja rządowa mająca na celu zbadanie traktowania Żydów w Polsce.
- 15 czerwca – utworzenie Wojennej Szkoły Sztabu Generalnego w Warszawie.
Lipiec
- 10 lipca – uchwała Sejmu w sprawie zasad reformy rolnej. Ustalono limity wielkości gospodarstw prywatnych, dla Polski centralnej 180 ha, dla Kresów 400 ha.
- 13 lipca:
- w bitwie pod Jazłowcem 14. Pułk Ułanów 4. Dywizji Strzelców Polskich odniósł zwycięstwo nad wojskami Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej.
- założono klub sportowy Wawel Kraków.
- 14 lipca – na Rynku Głównym w Krakowie odbył się przegląd wojsk z okazji święta narodowego Francji (zburzenie Bastylii – 14 lipca 1789). Obecni byli biskup Adam Sapieha, gen. Józef Haller i francuscy oficerowie służący w jego armii.
- 17 lipca – wojsko polskie wyparło ze Zbrucza armię ukraińską, kończąc w ten sposób wojnę polsko-ukraińską.
- 20 lipca:
- pierwszy w odrodzonej Polsce nuncjusz apostolski Achilles Ratti przedstawił Naczelnikowi Państwa w Belwederze listy uwierzytelniające.
- zawarto rozejm pomiędzy dowództwem Wojska Polskiego i oddziałami Semena Petlury.
- 24 lipca – Sejm uchwalił ustawę o organizacji Policji Państwowej i o bezpieczeństwie państwa. W rocznicę tego wydarzenia obchodzone jest Święto Policji (Dzień Policjanta).
- 27 lipca – po drobnych potyczkach z oddziałami litewskimi wojska polskie wkroczyły do Augustowa. Miasto zajęła grupa gen. Falewicza.
- 31 lipca – Sejm RP ratyfikował traktat wersalski.
Sierpień
- 1 sierpnia – Sejm RP uchwalił ustawę o godłach i barwach Rzeczypospolitej Polskiej oraz o orderze Virtuti Militari.
- 8 sierpnia – wojska polskie zajęły Mińsk.
- 14 sierpnia:
- wybuchł strajk 140 tys. robotników na terytorium dzisiejszego GOP na Górnym Śląsku, poprzedzający wybuch zbrojnego powstania.
- założono klub piłkarski Ruch Radzionków.
- 15 sierpnia – w Mysłowicach w Myslowitzgrube strażnicy graniczni Rzeszy Niemieckiej spacyfikowali (Masakra w Mysłowicach) bunt pracowniczy górników, ich żon i dzieci, co zostało wykorzystane jako pretekst do wybuchu I powstania śląskiego.
- 16–17 sierpnia – wybuchło I powstanie śląskie.
- 18 sierpnia:
- I powstanie śląskie: zwycięska dla Polaków bitwa pod Godowem.
- wybuch strajku powszechnego w Zagłębiu Dąbrowskim.
- 23 sierpnia – wybuchło powstanie sejneńskie, zorganizowane przez Polską Organizację Wojskową przeciwko administracji litewskiej.
- 24 sierpnia – zakończenie I powstania śląskiego.
- 28 sierpnia – zakończyło się powstanie sejneńskie; wojska litewskie zostały wyparte z Suwalszczyzny.
- 29 sierpnia – wojna polsko-bolszewicka: wojska polskie zdobyły Bobrujsk.
Wrzesień
- 1 września:
- Polska podpisała zawieszenie broni z Ukrainą.
- naczelnik państwa Józef Piłsudski ratyfikował traktat wersalski.
- 9 września – Departament do Spraw Morskich zatwierdził pierwszy program rozwoju polskiej floty wojennej. W jej skład miały wejść: krążownik o pojemności 3000 BRT, 4 kontrtorpedowce po 800 BRT, 2 okręty podwodne (500 i 200 BRT), 6 trawlerów po 100 BRT i kilkanaście mniejszych jednostek.
Październik
- 9 października – w Mikaszewiczach rozpoczęły się rokowania polsko-bolszewickie.
- 11 października:
- dokonano uroczystego otwarcia Uniwersytetu Wileńskiego.
- w Krakowie założono pierwszy związek sportowy w niepodległej Polsce – Polski Związek Lekkiej Atletyki.
- 12 października – w Krakowie powstał Polski Komitet Olimpijski.
- 20 października – Naczelnik Państwa Józef Piłsudski dokonał uroczystego otwarcia Akademii Górniczej w Krakowie, obecnej Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica.
- 28 października – w warszawskiej katedrze św. Jana odbyła się uroczystość przyjęcia sakry biskupiej przez nuncjusza Achille Rattiego, późniejszego papieża Piusa XI.
- 30 października – powstał Aeroklub Polski w Poznaniu.
Listopad
- 2 listopada – polski statek uzbrojony „Różycki” poddaje się niemieckiej Weichselschutzflotille.
- 5 listopada – powstał AZS Poznań.
- 9 listopada – założono Towarzystwo Żeglugowe „Sarmacja”.
- 19 listopada – Józef Piłsudski został honorowym obywatelem miasta Białegostoku.
- 21 listopada – Rada Najwyższa na konferencji pokojowej przyznała Polsce Galicję Wschodnią.
- 22 listopada – uchwałą Rządu RP Uniwersytetowi Lwowskiemu nadano imię jego założyciela – króla Jana Kazimierza.
- 24 listopada – otwarcie teatru Reduta w Warszawie.
- 30 listopada – gen. Józef Haller wydał odezwę do żołnierzy Frontu Pomorskiego.
- Powstanie Polskiej Akademii Umiejętności.
Grudzień
- 8 grudnia:
- Rada Ambasadorów państw Ententy ustaliła w Paryżu linię Curzona jako wschodnią granicę Polski.
- potyczka polsko-czechosłowacka pod Kieżmarkiem.
- 9 grudnia:
- ustąpił rząd Ignacego Jana Paderewskiego.
- decyzja mocarstw zachodnich o podziale byłych flot państw zaborczych (Polsce przyznano 6 małych, rozbrojonych poniemieckich torpedowców o łącznej wyporności 2300 t)
- 13 grudnia – powstał rząd Leopolda Skulskiego.
- 17 grudnia – decyzją ministra wyznań religijnych i oświecenia publicznego, Ksawerego Praussa, powołano Tymczasową Państwową Komisję Ochrony Przyrody.
- 20 grudnia – powstanie Polskiego Związku Piłki Nożnej.
- 26 grudnia – założono Polski Związek Narciarski.
Wydarzenia na świecie
Styczeń
- 1 stycznia:
- powstała Komunistyczna Partia Niemiec.
- u szkockich wybrzeży zatonął jacht brytyjskiej admiralicji „HMS Iolaire” z 280 osobami na pokładzie, co najmniej 205 osób zginęło.
- Edsel Ford zastąpił swego ojca – Henry’ego Forda, na stanowisku prezydenta Ford Motor Company.
- 3 stycznia – w Londynie, dwa tygodnie przed rozpoczęciem konferencji pokojowej w Paryżu, emir Fajsal I (syn króla Hidżazu) i Chaim Weizman (przedstawiciel Światowej Organizacji Syjonistycznej) podpisali umowę dotyczącą rozstrzygnięcia sporów na Bliskim Wschodzie, powstałych po zakończeniu I wojny światowej. Było to krótkotrwałe porozumienie arabsko-żydowskie w zakresie ustanowienia ojczyzny dla narodu żydowskiego w Palestynie i rozwoju narodu arabskiego na Bliskim Wschodzie.
- 5 stycznia:
- w Niemczech w Monachium Anton Drexler założył DAP (niem. Deutsche Arbeiterpartei, czyli Niemiecka Partia Robotników), później przemianowaną na NSDAP.
- w Berlinie Związek Spartakusa inicjował próbę rozpętania rewolucji komunistycznej w Niemczech. Powstanie komunistyczne trwało do 13 stycznia.
- Armia Czerwona zdobyła Mińsk; upadek Białoruskiej Republiki Ludowej.
- 6 stycznia – w Niemczech rozpoczęto formowanie Freikorpsów.
- 7 stycznia – wojna estońsko-bolszewicka: doszło do walk pomiędzy Armią Czerwoną a siłami estońskimi.
- 9 stycznia – Friedrich Ebert wprowadzał do akcji oddziały „Freikorps”.
- 10–12 stycznia – oddziały „Freikorps” atakowały sympatyków „Związku Spartakusa” w Berlinie.
- 11 stycznia:
- Rumunia anektowała Siedmiogród.
- w niemieckim porcie Cuxhaven Rada Robotnicza i Żołnierska ogłosiły powstanie Socjalistycznej Republiki Cuxhaven.
- 13 stycznia – Rada Robotnicza w Berlinie podejmowała decyzje o zakończeniu strajku generalnego. Próba rozpętania rewolucji przez członków Komunistycznej Partii Niemiec zakończyła się niepowodzeniem.
- 14 stycznia – Szarlotta została wielką księżną Luksemburga.
- 15 stycznia:
- Róża Luksemburg i Karl Liebknecht zostali zamordowani.
- w Bostonie doszło do katastrofy przemysłowej w destylarni alkoholu, wyciek melasy pozbawił życia 21 osób i zranił 150 osób.
- założono tunezyjski klub piłkarski Espérance Sportive de Tunis.
- 16 stycznia:
- początek walk polsko-rosyjskich.
- została ratyfikowana wprowadzająca prohibicję 18. poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych.
- 17 stycznia – wojna estońsko-bolszewicka: wojska estońskie zdobyły Narwę.
- 18 stycznia:
- w Paryżu rozpoczęła się konferencja pokojowa po I wojnie światowej. Przewodniczył jej premier Francji Georges Clemenceau. Konferencja zakończyła się 21 stycznia 1920 roku.
- powstało przedsiębiorstwo produkujące luksusowe oraz duże sportowe samochody Bentley Motors Limited.
- 19 stycznia – odbyły się wybory do Zgromadzenia Narodowego w Niemczech.
- 21 stycznia:
- odbyło się pierwsze posiedzenie parlamentu Irlandii w Dublinie. Od tego wydarzenia datuje się powstanie niepodległej Republiki Irlandii.
- powstanie w Chuście Centralnej Rady Ukraińskiej.
- 22 stycznia – w Kijowie ogłoszony został Akt Zjednoczenia Ukraińskiej i Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej; rocznica tego wydarzenia jest na Ukrainie obchodzona jako Dzień Jedności Ukrainy.
- 23 stycznia–1 lutego – powstanie ludności pochodzenia ukraińskiego w Chocimiu, stłumione przez władze rumuńskie.
- 24 stycznia – została ogłoszona Estońska Deklaracja Niepodległości.
- 28 stycznia – założono Uniwersytet Masaryka w Brnie.
- 29 stycznia:
- Stany Zjednoczone uznały niepodległość Polski i nawiązały stosunki dyplomatyczne z Polską.
- przewodniczący Polskiego Komitetu Narodowego Roman Dmowski przedstawił na konferencji w Paryżu polskie postulaty odnośnie do granicy polskiej po I wojnie światowej.
- 31 stycznia:
- szkocka policja i brytyjska armia pacyfikowały próbę powstania robotniczego w Glasgow.
- wojna estońsko-bolszewicka: zwycięstwo Estończyków w bitwie pod Paju.
- Styczeń – wojna estońsko-bolszewicka: wojska estońskie pod wodzą Johana Laidonera, wspierane przez ochotników z Finlandii, Szwecji i Danii, przeszły do kontrofensywy, wyrzucając Armię Czerwoną z terytorium Estonii.
Luty
- 1 lutego – w Paryżu został podpisany układ polsko-czeski o tymczasowym podziale Śląska Cieszyńskiego.
- 3 lutego – Armia Czerwona okupowała Ukrainę.
- 6 lutego – powstała Republika Weimarska.
- 11 lutego – Friedrich Ebert (SPD), został wybrany prezydentem Niemiec.
- 13 lutego – Philipp Scheidemann został kanclerzem Niemiec.
- 14 lutego – prezydent USA Woodrow Wilson przedstawił projekt Ligi Narodów.
- 21 lutego – w Monachium został zastrzelony premier Bawarii Kurt Eisner.
- 25 lutego – Oregon jako pierwszy stan w USA wprowadza podatek, 1 cent na galon paliwa (0,26 ¢/L), stosowanego do napędu samochodów.
- 26 lutego – Kongres Stanów Zjednoczonych wydał akt prawny powołujący do życia na terenie części Wielkiego Kanionu Kolorado – Park Narodowy Wielkiego Kanionu.
- 27 lutego – została utworzona Litewsko-Białoruska Socjalistyczna Republika Rad.
Marzec
- 1 marca:
- w Korei policja i wojsko japońskie pacyfikowały masowe demonstracje przeciw okupacji japońskiej – w zamieszkach zginęło około 7 tys. osób.
- gen. Hans von Seeckt (Szef Niemieckiego Sztabu Generalnego) opracował i przedstawił Zgromadzeniu Narodowemu memoriał ws. sił zbrojnych.
- 2 marca – rozpoczął się kongres założycielski III Międzynarodówki (Kominternu).
- 4 marca – w Rosji gen. Kołczak rozpoczął ofensywę przeciwko Armii Czerwonej.
- 6 marca:
- podczas kongresu w Moskwie utworzono Komintern.
- niemieckie Zgromadzenie Narodowe uchwaliło ustawę o tzw. Reichswerze prowizorycznej.
- 9 marca – w Egipcie wybuchło powstanie przeciw okupacji brytyjskiej, zdławione przez siły brytyjskie następnego miesiąca – zginęło około 800 osób.
- 10 marca – uchwalono konstytucję Ukrainy radzieckiej.
- 15 marca – w Paryżu została założona organizacja weteranów armii amerykańskiej walczących w pierwszej wojnie światowej (ang. American Legion).
- 16 marca – Walter Gropius reaktywował i zjednoczył w Weimarze szkołę budownictwa Bauhaus.
- 19 marca – niemiecki astronom Karl Reinmuth odkrył planetoidę (911) Agamemnon.
- 21 marca – Béla Kun założył Węgierską Republikę Rad – krótkotrwały twór polityczny, który istniał na Węgrzech do początku sierpnia 1919 (133 dni).
- 22 marca:
- 23 marca – Benito Mussolini formował (wł. Fasci Italiani di Combattimento) paramilitarną organizację, która później (1921) przekształciła się w Narodową Partię Faszystowską.
- 24 marca – Karol I Habsburg, ostatni władca Cesarsko-Królewskich Austro-Węgier, udał się na wygnanie do Szwajcarii, a później na portugalską wyspę Maderę.
- 28 marca – w „The New York Times” ukazał się wywiad z Józefem Piłsudskim.
- 29 marca – pierwszy samochód marki Tatra został wyprodukowany w Czechosłowacji.
- 30 marca – Domingos Leite Pereira został premierem Portugalii.
- 31 marca – rozpoczął się generalny strajk w miastach dorzecza Ruhry w Nadrenii Północnej-Westfalii.
Kwiecień
- 1 kwietnia – Éamon de Valera został po raz pierwszy premierem Irlandii.
- 3 kwietnia – austriacki parlament przyjął ustawę konstytucyjną o obaleniu dynastii Habsburgów i konfiskacie ich majątku.
- 4 kwietnia – Antanas Smetona został pierwszym prezydentem Litwy.
- 7 kwietnia – powstał Francuski Związek Piłki Nożnej (FFF).
- 10 kwietnia – przywódca chłopskiej partyzantki w Meksyku Emiliano Zapata zginął w zasadzce w stanie Morelos.
- 11 kwietnia – ustanowiono Międzynarodową Organizację Pracy (ILO) jako autonomiczną organizację stowarzyszoną z Ligą Narodów.
- 13 kwietnia:
- 23 kwietnia:
- rozpoczęła się zorganizowana przez bolszewików akcja otwarcia relikwii Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, mająca obalić rozpowszechniany przez Cerkiew pogląd, że ciała świętych nie ulegają po śmierci rozkładowi.
- w Tallinnie rozpoczęły się obrady estońskiej konstytuanty.
- 25 kwietnia:
- w Niemczech powstała uczelnia artystyczna w Weimarze – Bauhaus.
- w Australii po raz pierwszy obchodzono uroczyście „Dzień ANZAC”.
- w Meksyku generał Pancho Villa zdobywa miasto Hidalgo del Parral, w którym powiesił majora miasta i dwóch jego synów.
- 26 kwietnia – Juan Manuel Zuloaga został premierem Peru.
- 27 kwietnia:
- Finlandia została ogłoszona republiką.
- niemiecki astronom Arnold Schwassmann odkrył planetoidę (912) Maritima.
- 28 kwietnia – rozpoczęto budowę kaplicy Objawień w portugalskiej Fatimie.
- 30 kwietnia – kilka bomb zostało przechwyconych w pierwszej fali anarchistycznych ataków bombowych w USA.
Maj
- 1 maja:
- 3 maja:
- armia Republiki Weimarskiej i oddziały Freikorps wkroczyły do Monachium – koniec Bawarskiej Republiki Rad.
- założono klub sportowy Slovan Bratysława.
- 4 maja – Ruch Czwartego Maja rozpoczął swą działalność przeciw obcym kolonizatorom w Chinach.
- 5 maja – w Paryżu powstała liga Socjalistycznego Czerwonego Krzyża.
- 8 maja – w Holandii wprowadzono prawo wyborcze dla kobiet.
- 9 maja – w Belgii weszło w życie nowe uniwersalne prawo wyborcze pozwalające głosować wszystkim mężczyznom niezależnie od statusu majątkowego, jak i również niektórym kobietom.
- 11 maja – utworzono Besarabską Socjalistyczną Republikę Radziecką.
- 15 maja:
- wojna grecko-turecka: dwadzieścia tysięcy żołnierzy greckich zajęło Smyrnę (Izmir) z pomocą floty angielskiej i francuskiej.
- robotnicy kanadyjscy z miasta Winnipeg rozpoczęli strajk generalny, domagając się wyższych płac oraz lepszych warunków pracy.
- 16 maja – samolot Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych typu NC-4 pilotowany przez Alberta Cushinga Reada wystartował z Nowej Fundlandii do pierwszego lotu transatlantyckiego przez Azory do Lizbony.
- 19 maja:
- Wojna grecko-turecka: oddziały tureckie pod dowództwem Mustafy Kemala Atatürka lądowały w miejscowości Samsun na wybrzeżu Anatolii nad Morzem Czarnym, rozpoczynając walki, które później zostaną nazwane „Turecką Wojną o Niezależność”. Rocznica tego wydarzenia jest obchodzona przez Greków oraz Cypryjczyków pochodzenia greckiego jako dzień pamięci o „Ludobójstwie na Grekach pontyjskich”.
- nowojorski hotelarz Raymond Orteig ufundował nagrodę w wysokości 25 tys. dolarów dla osoby, która jako pierwsza przeleci samolotem non stop z Nowego Jorku do Paryża lub odwrotnie.
- 23 maja – Uniwersytet Kalifornijski otworzył drugie miasteczko uniwersyteckie w Los Angeles. Początkowo nazywane Południowym Oddziałem Uniwersytetu Kalifornijskiego (ang. Southern Branch of the University of California – SBUC), później przemianowane na Uniwersytet Kalifornijski w Los Angeles (ang. University of California, Los Angeles – UCLA).
- 25 maja:
- doszło do erupcji wulkanu Gunung Kelud (Kelut) we wschodniej części Jawy w Indonezji, zginęło ponad 5 tys. osób.
- w norweskim Bergen otwarto Brann Stadion.
- 27 maja:
- amerykański hydroplan Curtiss NC-4 zakończył w Lizbonie pierwszy w historii przelot (z międzylądowaniami) przez Atlantyk.
- Amerykanin Charles Strite opatentował toster, z którego grzanki wyskakiwały automatycznie, zaraz po opieczeniu.
- 29 maja – ogólna teoria względności opublikowana przez Alberta Einsteina w 1916 roku została potwierdzona przez pomiary przeprowadzone przez astrofizyka brytyjskiego Arthura Eddingtona, podczas całkowitego zaćmienia słońca na Wyspie Książęcej i przez brytyjskiego astronoma Andrew Crommelina dokonującego pomiarów w Sobral w Brazylii.
- 30 maja – doszło do porozumienia pomiędzy Wielką Brytanią i Belgią, później potwierdzonego przez Ligę Narodów, w którym Niemiecka Afryka Wschodnia (Rwanda i Burundi) dostała się pod kontrolę Belgii.
Czerwiec
- 2 czerwca – kilka bomb zostało przesłanych pocztą do znaczących polityków w USA w kampanii terroru anarchistycznego.
- 4 czerwca – Kongres Stanów Zjednoczonych przyjął 19. poprawkę do Konstytucji gwarantującą kobietom czynne prawo wyborcze i przekazał ją stanom do ratyfikacji.
- 7 czerwca – wojska angielskie stłumiły demonstrację w La Valletcie na Malcie, zginęły 4 osoby.
- 9 czerwca – Armia Czerwona zajęła Ufę.
- 11 czerwca – dokonano pierwszego wejścia na szczyt Ancohuma (6427 m) w Andach Środkowych w Boliwii.
- 14 na 15 czerwca – pilot John Alcock wraz z nawigatorem Arthurem Whittenem Brownem, dokonali pierwszego nieprzerwanego przelotu ponad Oceanem Atlantyckim samolotem Vickers Vimy.
- 15 czerwca:
- oddziały generała Pancho Villi zaatakowały miasto Ciudad Juárez. W obawie przed przeniesieniem się walk na terytorium USA, kawaleria amerykańska przekroczyła granicę z Meksykiem i odepchnęła oddziały Pancho Villi od granicy.
- w Irlandii zakończył się pierwszy nieprzerwany przelot Johna Alcocka i Arthura Whittena Browna przez Ocean Atlantycki.
- 16 czerwca – powstała Słowacka Republika Rad.
- 19 czerwca – założenie klubu Salernitana Sport we włoskim mieście Salerno.
- 21 czerwca:
- Gustav Bauer został kanclerzem Niemiec.
- admirał Ludwig von Reuter wydał rozkaz zatopienia w zatoce Scapa Flow na Orkadach internowanej floty niemieckiej – 9 marynarzy niemieckich zginęło.
- Kanadyjska Królewska Policja Konna oddała salwę do tłumu bezrobotnych weteranów pierwszej wojny światowej podczas strajku generalnego w Winnipeg – zabijając dwie osoby.
- 23 czerwca:
- Zgromadzenie Narodowe Niemiec ratyfikowało traktat wersalski.
- łotewska wojna o niepodległość: w miejscowości Kieś siły Estonii i Łotwy pokonały Niemców. Rocznica bitwy świętowana jest w Estonii jako Dzień Zwycięstwa.
- Francesco Saverio Nitti został premierem Włoch.
- zakończyły się trzydniowe, jedyne wybory parlamentarne w historii Demokratycznej Republiki Armenii. Zwycięstwo odniosła Armeńska Federacja Rewolucyjna, która zdobyła 72 z 80 mandatów.
- 24 czerwca – Antal Dovcsák został premierem Węgierskiej Republiki Rad.
- 25 czerwca – inauguracyjny lot odbył Junkers F 13, pierwszy całkowicie metalowy samolot.
- 26 czerwca – ukazało się pierwsze wydanie dziennika „New York Daily News”.
- 27 czerwca – założono Uniwersytet Komeńskiego w Bratysławie.
- 28 czerwca:
- podpisanie przez Niemcy i państwa zwycięskiej koalicji traktatu wersalskiego, ustanawiającego nowy porządek polityczny po pierwszej wojnie światowej.
- została utworzona Międzynarodowa Organizacja Pracy.
- 30 czerwca – wojska gen. Antona Denikina zajęły Carycyn.
Lipiec
- 2 lipca – brytyjski sterowiec R-34 dokonał przelotu przez północny Atlantyk, pokonując tę trasę w obu kierunkach.
- 3 lipca – w Niemczech Zgromadzenie Narodowe zatwierdziło barwy flagi niemieckiej. Zdecydowano się na trzy kolory związane z rewolucją 1848 r. – czerwony, czarny i żółty.
- 13 lipca – brytyjski sterowiec R-34 zakończył przelot nad Atlantykiem w obu kierunkach.
- 22 lipca – w Londynie odbyła się premiera baletu Trójkątny kapelusz z muzyką Manuela de Falli.
- 31 lipca:
- parlament niemiecki uchwalił konstytucję republikańską – w Niemczech powstała Republika Weimarska.
- policjanci z Londynu i Liverpoolu strajkowali, żądając ustanowienia Krajowych Związków Zawodowych Policji i Pracowników Więziennictwa. Ponad 2 tys. strajkujących zostało zwolnionych z pracy.
Sierpień
- 4 sierpnia – wojska rumuńskie i czechosłowackie wraz oddziałami posłusznymi admirałowi Miklósowi Horthyemu zajmowały Budapeszt.
- 11 sierpnia:
- przyjęto konstytucję Republiki Weimarskiej.
- powstał pierwszy zespół występujący w NFL z Wisconsin – Green Bay Packers.
- 14 sierpnia – weszła w życie konstytucja Republiki Weimarskiej.
- 18 sierpnia – bolszewicka flota z Kronsztadu została zniszczona przez brytyjskie lotnictwo i okręty torpedowe.
- 19 sierpnia – Afganistan uzyskał niezależność od Wielkiej Brytanii.
- 31 sierpnia – powstała Komunistyczna Partia Stanów Zjednoczonych.
Wrzesień
- 1 września – w Cedar Point w stanie Ohio w USA rozpoczął się ośmiodniowy kongres Badaczy Pisma Świętego (obecnie Świadkowie Jehowy).
- 9 września – u wybrzeży Kuby zatonął hiszpański statek pasażerski SS Valbanera z 488 osobami na pokładzie.
- 10 września – w Saint-Germain-en-Laye podpisano traktatu pokojowy między państwami Ententy a Austrią.
- 10–15 września – huragan „Florida Keys” spowodował śmierć 600 osób nad Zatoką Meksykańską na Florydzie i w Teksasie.
- 11 września – wojska amerykańskie dokonały inwazji na Honduras.
- 12 września – Gabriele D’Annunzio na czele oddziałów ochotniczych dokonał zajęcia Fiume (obecnie Rijeka), co spowodowało wycofanie sprzymierzonych oddziałów francusko-brytyjsko-amerykańskich i proklamowanie Regencji Carnaro.
- 18 września – Holandia przyznała kobietom prawa wyborcze.
- 22 września – w USA rozpoczął się strajk robotników przemysłu stalowego.
- 23 września – został założony portugalski klub sportowy z siedzibą w lizbońskiej dzielnicy Belém – CF Os Belenenses.
- 27 września – ostatnie brytyjskie oddziały opuszczają Archangielsk w Rosji.
- 28 września – doszło do rozruchów na tle rasowym w mieście Omaha w stanie Nebraska, tłum zlinczował Murzyna podejrzanego o gwałt.
- 29 września – w Szwecji wprowadzono 8-godzinny dzień pracy. W Hiszpanii 1 października, w Jugosławii – 3 października, a w Austrii 17 grudnia.
Październik
- 1 października:
- w miasteczku Elaine w stanie Arkansas doszło do rozruchów na tle rasowym, około 800 murzynów straciło życie.
- ukazało się pierwsze wydanie czasopisma „Złoty Wiek” (obecnie znane jako „Przebudźcie się!”), wydawnictwo Świadków Jehowy.
- 2 października – prezydent Woodrow Wilson doznał wylewu krwi do mózgu, został częściowo sparaliżowany.
- 3 października – opublikowano tzw. Raport Morgenthaua z pobytu w Polsce amerykańskiej misji rządowej, mającej zbadać doniesienia o pogromach Żydów.
- 7 października – powstały holenderskie linie lotnicze KLM.
- 9 października:
- drużyna baseballowa Cincinnati Reds odniosła decydujące piąte zwycięstwo w finałowej World Series nad Chicago White Sox, zostając tym samym po raz pierwszy w swej historii zwycięzcą Major League Baseball. W toku prowadzonego później śledztwa ustalono, że ośmiu zawodników White Sox zostało przekupionych przez hazardzistów (Black Sox Scandal).
- w Mikaszewiczach rozpoczęły się polsko-bolszewickie rokowania.
- 13 października – w Paryżu podpisano umowę międzynarodową dotycząca bezpieczeństwa i nawigacji lotów powietrznych.
- 17 października – otwarto metro w Madrycie.
- 21 października:
- austriacki parlament ratyfikował traktat pokojowy z Saint Germain; powstała I Republika Austriacka.
- Zgromadzenie Ustawodawcze Estonii przyjęło ustawę o Sądzie Najwyższym.
- 28 października – rozpoczęła się prohibicja w Stanach Zjednoczonych.
- 31 października – oddano do użytku publicznego pierwszą linię metra w Madrycie, łączącą Puerta del Sol z Cuatro Caminos.
Listopad
- 17 listopada – Armia Czerwona zdobyła Kursk.
- 19 listopada – oficjalnie ogłoszono, że pomiary przeprowadzone 29 maja przez Arthura Eddingtona i Andrew Crommelina potwierdzają „ogólną teorię względności”.
- 20 listopada – wybory do francuskiego Zgromadzenia Ustawodawczego.
- 27 listopada:
- Bułgaria podpisała w Neuilly-sur-Seine traktat pokojowy z Ententą.
- władze czechosłowackie zmieniły nazwę miasta Ostrawa Polska na Ostrawa Śląska.
- 28 listopada – Nancy Astor jako pierwsza kobieta została wybrana do brytyjskiej Izby Gmin.
- 30 listopada – założono Łotewski Teatr Narodowy.
Grudzień
- 5 grudnia – turecki minister wojny zwalnia Greków, Ormian i Żydów ze służby w armii.
- 26 grudnia – Rada Komisarzy Ludowych wydała dekret o likwidacji analfabetyzmu w Rosji Radzieckiej.
- 27 grudnia – powstała szwedzka wytwórnia filmowa Svensk Filmindustri.
- 30 grudnia – stowarzyszenie prawnicze w Londynie „Lincoln’s Inn”, po raz pierwszy przyjęło w swe szeregi kobietę.
- 31 grudnia – powstały Kolumbijskie Siły Powietrzne (FAC).
Urodzili się
- 1 stycznia:
- Daniił Granin, rosyjski pisarz (zm. 2017)
- Rocky Graziano, amerykański bokser, mistrz świata (zm. 1990)
- Jan Krzywdziak, polski aktor (zm. 2016)
- Carole Landis, amerykańska aktorka (zm. 1948)
- Jerome David Salinger, amerykański pisarz (zm. 2010)
- 2 stycznia:
- Alfonso Corona Blake, meksykański reżyser i scenarzysta filmowy (zm. 1999)
- Mieczysław Porzuczek, polski polityk, poseł na Sejm PRL (zm. 2011)
- 4 stycznia – Lester L. Wolff, amerykański polityk (zm. 2021)
- 6 stycznia – Jerzy Nomarski, polski fizyk, optyk, konstruktor (zm. 1997)
- 7 stycznia:
- Jerzy Giżycki, polski krytyk filmowy (zm. 2009)
- Nikołaj Łuńkow, radziecki polityk (zm. 2021)
- 8 stycznia – Marian Wolniewicz, polski duchowny katolicki, teolog, biblista (zm. 2005)
- 12 stycznia – Jan Józef Szczepański, polski pisarz, scenarzysta (zm. 2003)
- 13 stycznia – Józef Szczublewski, polski teatrolog (zm. 2013)
- 14 stycznia – Giulio Andreotti, włoski polityk, pisarz i publicysta (zm. 2013)
- 15 stycznia:
- Maurice Herzog, francuski himalaista (zm. 2012)
- George Cadle Price, belizeński polityk (zm. 2011)
- 19 stycznia – Joan Brossa, kataloński poeta (zm. 1998)
- 21 stycznia – Stanisława Fleszarowa-Muskat, polska pisarka (zm. 1989)
- 24 stycznia – Andrzej Wąsowski, polsko-amerykański pianista (zm. 1993)
- 26 stycznia:
- Valentino Mazzola, włoski piłkarz (zm. 1949)
- Hyun Soong-jong, południowokoreański polityk, nauczyciel akademicki, premier Korei Południowej w latach 1992–1993 (zm. 2020)
- 27 stycznia – Kazimierz Maludziński, polski urzędnik państwowy, prezydent Bydgoszczy (zm. 1983)
- 30 stycznia – Ernst Gutting, niemiecki duchowny katolicki (zm. 2013)
- 1 lutego:
- Zbigniew Brym, pułkownik Wojska Polskiego, fotografik i publicysta (zm. 2006)
- Nathan Mantel, amerykański statystyk (zm. 2002)
- 2 lutego – Lisa Della Casa, szwajcarska śpiewaczka operowa (zm. 2012)
- 4 lutego – Krystyna Berwińska, polska pisarka (zm. 2016)
- 5 lutego:
- Red Buttons, amerykański aktor, laureat Oscara (zm. 2006)
- Andreas Papandreu, grecki polityk, dwukrotny premier Grecji (zm. 1996)
- 6 lutego – Jan Karoń, polski skrzypek, lutnik (zm. 2008)
- 8 lutego:
- Peter Berglar, niemiecki lekarz, historyk (zm. 1989)
- Mimi Malenšek, słoweńska pisarka (zm. 2012)
- Anna Zawadzka, polska instruktorka harcerska, anglistka, nauczycielka, autorka podręczników (zm. 2004)
- 13 lutego – Bolesław Smela, polski aktor (zm. 1987)
- 16 lutego – Natalia Rolleczek, polska pisarka (zm. 2019)
- 18 lutego:
- José de Jesús Pimiento Rodríguez, kolumbijski duchowny katolicki, kardynał (zm. 2019)
- Jack Palance, amerykański aktor pochodzenia ukraińskiego (zm. 2006)
- 24 lutego – Mieczysław Róg-Świostek, polski podpułkownik, dziennikarz, historyk, polityk, poseł na Sejm PRL, członek Rady Państwa (zm. 2000)
- 27 lutego – Helena Wolińska, polska prokurator wojskowa pochodzenia żydowskiego (zm. 2008)
- 28 lutego – Brian Urquhart, brytyjski major, dyplomata, pisarz, publicysta (zm. 2021)
- 2 marca:
- Albert Brnčal, słowacki taternik, nauczyciel (zm. 1950)
- Jennifer Jones, amerykańska aktorka, laureatka Oscara (zm. 2009)
- Tamara Toumanova, gruzińsko-amerykańska balerina i aktorka (zm. 1996)
- 3 marca:
- Peter Henry Abrahams, południowoafrykański pisarz (zm. 2017)
- Bożena Brun-Barańska, polska śpiewaczka operowa, aktorka (zm. 1993)
- Józef Kamiński, polski generał broni, działacz sportowy i kombatancki (zm. 2015)
- Loki Schmidt, niemiecka ekolog, botanik (zm. 2010)
- 8 marca – Józef Ozga-Michalski, polski poeta, prozaik, działacz ludowy, polityk, wicemarszałek Sejmu, wiceprzewodniczący Rady Państwa PRL (zm. 2002)
- 11 marca – Kira Gołowko, rosyjska aktorka (zm. 2017)
- 13 marca – Zbigniew Tadeusz Wierzbicki, polski socjolog (zm. 2017)
- 17 marca:
- Nat King Cole, amerykański aktor (zm. 1965)
- Lech Sternal, polski architekt (zm. 2009)
- 18 marca – Laila Schou Nilsen, norweska narciarka alpejska, łyżwiarka szybka (zm. 1998)
- 19 marca:
- Cornelis Berkhouwer, holenderski polityk, przewodniczący Parlamentu Europejskiego (zm. 1992)
- Patricia Laffan, brytyjska aktorka (zm. 2014)
- José Lebrún Moratinos, wenezuelski duchowny katolicki, arcybiskup Caracas, kardynał (zm. 2001)
- Josef Stingl, niemiecki polityk (zm. 2004)
- Lennie Tristano, amerykański pianista i kompozytor jazzowy pochodzenia włoskiego (zm. 1978)
- 20 marca – Danuta Stefańska, polska siatkarka, koszykarka i piłkarka ręczna (zm. 1944)
- 21 marca:
- Timothy Lyne, amerykański duchowny katolicki (zm. 2013)
- Douglas Warren, australijski duchowny katolicki, biskup (zm. 2013)
- 23 marca – Tarsykia Maćkiw, zakonnica greckokatolicka, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1944)
- 24 marca – Lawrence Ferlinghetti, amerykański poeta (zm. 2021)
- 28 marca – Dewey F. Bartlett, amerykański polityk, senator ze stanu Oklahoma (zm. 1979)
- 1 kwietnia – Joseph Murray, amerykański lekarz, chirurg, laureat Nagrody Nobla (zm. 2012)
- 3 kwietnia:
- Ervin Drake, amerykański autor tekstów piosenek (zm. 2015)
- Myles McKeon, australijski duchowny katolicki (zm. 2016)
- 6 kwietnia – Caren Marsh Doll, amerykańska aktorka
- 7 kwietnia – Edoardo Mangiarotti, włoski szermierz (zm. 2012)
- 8 kwietnia – Ian Smith, rodezyjski polityk (zm. 2007)
- 9 kwietnia – John Presper Eckert, amerykański inżynier, elektryk, konstruktor i twórca ENIAC-a, pierwszego komputera (zm. 1995)
- 11 kwietnia – Albertyna Berkenbrock, brazylijska męczennica, błogosławiona (zm. 1931)
- 12 kwietnia – Hovhannes Tcholakian, ormiański duchowny katolicki (zm. 2016)
- 13 kwietnia – Manuel Romero Arvizu, meksykański biskup, franciszkanin (zm. 2009)
- 16 kwietnia – Włodzimierz Krzemiński, polski pisarz, poeta (zm. 2011)
- 17 kwietnia – Chavela Vargas, meksykańska piosenkarka (zm. 2012)
- 18 kwietnia – Stanisław Gucwa, polski ekonomista, działacz ruchu ludowego, członek Rady Państwa i marszałek Sejmu PRL (zm. 1994)
- 19 kwietnia – Maria Straszewska, polska historyk (zm. 2021)
- 22 kwietnia – Donald James Cram, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 2001)
- 23 kwietnia:
- Bülent Arel, turecki kompozytor (zm. 1990)
- Anne Buydens, amerykańska producentka filmowa pochodzenia niemieckiego (zm. 2021)
- Sławomir Lewiński, polski rzeźbiarz (zm. 1999)
- Oleg Pieńkowski, radziecki oficer wywiadu wojskowego (zm. 1963)
- 24 kwietnia:
- Glafkos Kliridis, cypryjski polityk, prezydent Cypru (zm. 2013)
- Jakub Sądej, polski leśnik, pierwszy opiekun i przewodnik po Jaskini Niedźwiedziej (zm. 1987)
- 30 kwietnia – Bolesław Gleichgewicht, polski matematyk (zm. 2019)
- 1 maja – Mohammed Karim Lamrani, marokański polityk (zm. 2018)
- 3 maja – Pete Seeger, amerykański piosenkarz, działacz polityczny (zm. 2014)
- 6 maja – André Guelfi, francuski kierowca wyścigowy (zm. 2016)
- 7 maja – Eva Perón, argentyńska działaczka związkowa, żona prezydenta Juana Domingo Perona (zm. 1952)
- 8 maja – Marian Słowiński, polski wojskowy (zm. 2020)
- 10 maja – Kamil Fasiejew, przewodniczący Prezydium Rady Najwyższej Tatarskiej ASRR (zm. 2005)
- 12 maja – Czesław Nowak, pilot, porucznik Polskich Sił Powietrznych, kawaler Virtuti Militari (zm. 1944)
- 16 maja:
- Zbigniew Kurtycz, polski piosenkarz, gitarzysta i kompozytor (zm. 2015)
- Wladziu Valentino Liberace, amerykański artysta estradowy pochodzenia polsko-włoskiego (zm. 1987)
- 19 maja – Mitja Ribičič, słoweński polityk (zm. 2013)
- 20 maja – Gustaw Herling-Grudziński, polski pisarz, publicysta, prozaik (zm. 2000)
- 22 maja – Anna Koźmińska, polska Sprawiedliwa wśród Narodów Świata (zm. 2021)
- 25 maja:
- Adolf Ciborowski, architekt i urbanista (zm. 1987)
- Raymond Smullyan, amerykański matematyk (zm. 2017)
- 27 maja – Andrzej Nowicki, polski filozof, religioznawca, dyplomata (zm. 2011)
- 31 maja – Rupert Vance Hartke, amerykański polityk, senator ze stanu Indiana (zm. 2003)
- 1 czerwca – Stanisław Pilawka, polski działacz robotniczy, przewodniczący ZMP, przewodniczący prezydium MRN w Częstochowie (zm. 1972)
- 6 czerwca – Peter Carington, 6. baron Carrington, brytyjski polityk (zm. 2018)
- 8 czerwca:
- Władysław Siemaszko, polski prawnik, historyk, działacz kresowy (zm. 2025)
- Iwan Zudiłow, radziecki pułkownik pilot, as myśliwski (zm. 1980)
- 11 czerwca – Richard Todd, brytyjski aktor (zm. 2009)
- 16 czerwca – Anna Wimschneider, niemiecka pisarka (zm. 1993)
- 19 czerwca:
- Gérard Dionne, kanadyjski duchowny katolicki (zm. 2020)
- Zofia Wardyńska-Wojewódzka, polska siatkarka, koszykarka (zm. 2010)
- 21 czerwca – Antonia Mesina, włoska męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1935)
- 29 czerwca – Anna Czapska, polska architekt, Honorowy Członek TOnZ, twórca ekslibrisów (zm. 2007)
- 1 lipca – Jarosław Furgała, polski rzeźbiarz ludowy (zm. 2020)
- 2 lipca – Andrzej Pytlakowski, polski szachista, dziennikarz (zm. 2010)
- 4 lipca – Bolesław Machnio, polski rolnik i polityk, poseł na Sejm RP (zm. 2000)
- 8 lipca:
- Zofia Celińska, polska ekonomistka (zm. 2016)
- Walter Scheel, niemiecki polityk (zm. 2016)
- 10 lipca – Stanisław Myśliborski-Wołowski, polski historyk, pedagog (zm. 1983)
- 12 lipca – Bogusław Szczepańczyk, polski nauczyciel, twórca ekslibrisów „ekologicznych” (zm. 1994)
- 13 lipca – Hau Pei-tsun, tajwański wojskowy i polityk, premier Republiki Chińskiej w latach 1990–1993 (zm. 2020)
- 14 lipca – K.R. Gowri Amma, indyjska polityk komunistyczna (zm. 2021)
- 15 lipca – Iris Murdoch, anglo-irlandzka pisarka, filozofka (zm. 1999)
- 18 lipca – Lech Paszkowski, polski pisarz, publicysta, historyk, mieszkający w Australii (zm. 2013)
- 19 lipca – Paweł Dżidżow, bułgarski duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1952)
- 20 lipca – Edmund Hillary, nowozelandzki himalaista i polarnik, z zawodu pszczelarz (zm. 2008)
- 21 lipca:
- Edward Klinik, polski męczennik II wojny światowej, błogosławiony Kościoła rzymskokatolickiego (zm. 1942)
- Carlos Sosa, argentyński piłkarz (zm. 2009)
- 23 lipca – František Daneš, czeski językoznawca (zm. 2015)
- 24 lipca – Ferdi Kübler, szwajcarski kolarz szosowy (zm. 2016)
- 26 lipca:
- Kazimierz Koźniewski, polski historyk harcerstwa, prozaik, publicysta (zm. 2005)
- James Lovelock, brytyjski naukowiec (zm. 2022)
- Jehuda Widawski, polski przedsiębiorca
- 2 sierpnia – Nehemiah Persoff, amerykański aktor (zm. 2022)
- 4 sierpnia – Michel Déon, francuski pisarz (zm. 2016)
- 11 sierpnia – Ginette Neveu, francuska skrzypaczka (zm. 1949)
- 12 sierpnia – Margaret Burbidge, brytyjska astronom (zm. 2020)
- 14 sierpnia – Elena Smiešková, słowacka językoznawczyni (zm. 2007)
- 18 sierpnia – Helena Hildegarda Machinia, śląska działaczka ruchu oporu (zm. 1991)
- 20 sierpnia – Czesław Bezdziecki, polski polityk, przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Gorzowa Wielkopolskiego (zm. 1970)
- 21 sierpnia – Martin Lohmuller, amerykański duchowny katolicki (zm. 2017)
- 25 sierpnia:
- Matt Urban, amerykański wojskowy pochodzenia polskiego, uczestnik II wojny światowej (zm. 1995)
- George Wallace, amerykański polityk, czterokrotny gubernator stanu Alabama (zm. 1998)
- 27 sierpnia – Krystyna Wyhowska, polska dziennikarka i publicystka (zm. 2008)
- 28 sierpnia – Godfrey N. Hounsfield, brytyjski inżynier, elektronik, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny (zm. 2004)
- 30 sierpnia – Ryszarda Hanin, polska aktorka, pedagog (zm. 1994)
- 2 września – Marge Champion, amerykańska tancerka, choreografka i aktorka (zm. 2020)
- 4 września – Joseph Maguire, amerykański duchowny katolicki (zm. 2014)
- 5 września – Irena Kondracka, polska szachistka (zm. 1990)
- 7 września:
- Agnieszka Dowbor-Muśnicka, polska działaczka konspiracyjna (zm. 1940)
- Czesław Jóźwiak, wychowanek salezjanów, błogosławiony Kościoła katolickiego (zm. 1942)
- Łucjan Królikowski, polski zakonnik rzymskokatolicki, franciszkanin konwentualny (zm. 2019)
- 12 września:
- Wacław Auleytner, polski działacz katolicki (zm. 2016)
- Marian Ryba, generał brygady Wojska Polskiego, działacz państwowy i społeczny w PRL; prezes PZPN (zm. 2018)
- 16 września – Tadeusz Czwordon, polski muzyk, kolekcjoner, popularyzator i budowniczy instrumentów muzycznych (zm. 1995)
- 17 września – Kazimierz Budzik, polski kapitan pilot (zm. 2014)
- 18 września – Mieczysław Wojnicki, polski piosenkarz (zm. 2007)
- 21 września:
- Mario Bunge, argentyński filozof (zm. 2020)
- Fazlur Rahman, pakistański filozof (zm. 1988)
- 23 września – Bogdan Paprocki, polski śpiewak operowy, tenor (zm. 2010)
- 24 września – Jack Costanzo, amerykański perkusista (zm. 2018)
- 25 września – Stanisław Hadyna, polski kompozytor i dyrygent (zm. 1999)
- 26 września:
- Matilde Camus, hiszpańska poetka (zm. 2012)
- Daniela Olkiewicz, harcmistrz Związku Harcerstwa Polskiego (zm. 2020)
- 27 września:
- Jayne Meadows, amerykańska aktorka (zm. 2015)
- James H. Wilkinson, angielski matematyk, specjalista w dziedzinie analizy numerycznej, laureat Nagrody Turinga (zm. 1986)
- 29 września – Kira Zworykina, rosyjska szachistka (zm. 2014)
- 1 października – Edward Kaźmierski, wychowanek salezjanów, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1942)
- 3 października:
- James M. Buchanan, amerykański ekonomista, laureat Nagrody Nobla (zm. 2013)
- Kazimierz Piechowski, żołnierz AK, więzień obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau (zm. 2017)
- Werner Goldberg, niemiecki wojskowy (zm. 2004)
- 5 października:
- Donald Pleasence, amerykański aktor (zm. 1995)
- Vojtech Zamarovský, słowacki prozaik, tłumacz, doktor prawa (zm. 2006)
- 6 października – Barbara Fijewska, polska choreograf teatralny i filmowy, reżyser teatralny, aktorka filmowa, tancerka (zm. 2005)
- 7 października – Zelman Cowen, australijski prawnik (zm. 2011)
- 9 października – Władysław Szczepucha, polski wojskowy, dowódca (zm. 2016)
- 10 października:
- William Kruskal, amerykański matematyk i statystyk (zm. 2005)
- Stanisław Stampf’l, polski dziennikarz, literat, twórca słuchowisk radiowych (zm. 1980)
- 11 października – Art Blakey, amerykański perkusista, kompozytor jazzowy (zm. 1990)
- 12 października – Robert Nowoczek, polski kolarz szosowy i trener kolarstwa (zm. 1983)
- 15 października – Dimityr Dojczinow, bułgarski piłkarz (zm. 2011)
- 16 października – Sonia Górzna, żołnierka Związku Odwetu, działaczka ZWZ-AK Okręg Poznań, członkini tzw. grupy Witaszka (zm. 1943)
- 17 października:
- Eugeniusz Makowski, polski działacz ludowy, polityk, poseł na Sejm PRL (zm. 1988)
- Dagmar von Mutius, niemiecka pisarka (zm. 2008)
- Marian Sowiński, polski bokser (zm. 1978)
- Zhao Ziyang, chiński polityk, premier ChRL, sekretarz generalny Komunistycznej Partii Chin (zm. 2005)
- 18 października:
- Anita O’Day, amerykańska wokalistka jazzowa (zm. 2006)
- Pierre Trudeau, dwukrotny premier Kanady z ramienia Partii Liberalnej (zm. 2000)
- Brunon Zwarra, polski historyk (zm. 2018)
- 19 października:
- Helena Kołakowska-Przełomiec, polska prawniczka (zm. 2010)
- Józef Łodyński, polski aktor (zm. 1984)
- 22 października – Doris Lessing, brytyjska pisarka, laureatka Nagrody Nobla (zm. 2013)
- 23 października – Tadeusz Jabłoński, polski pisarz (zm. 2019)
- 25 października – Barbara Skarga, polska filozof, profesor (zm. 2009)
- 26 października:
- Edward Brooke, amerykański polityk, senator ze stanu Massachusetts (zm. 2015)
- Aszraf Pahlawi, bliźniacza siostra ostatniego szacha Iranu, Mohammada Rezy Pahlawiego (zm. 2016)
- Mohammad Reza Pahlawi, ostatni szachinszach Iranu, z dynastii Pahlawi (zm. 1980)
- 27 października
- Anna Rudzińska, polska socjolog, działaczka społeczna (zm. 1992)
- Michel Schwalbé, polski skrzypek i pedagog (zm. 2012)
- 31 października:
- Aleksiej Bodiuch, radziecki polityk (zm. 1960)
- Alastair Hetherington, brytyjski dziennikarz, nauczyciel akademicki (zm. 1999)
- Eugenia Mikłaszewicz, polska nauczycielka, polityk, poseł na Sejm PRL (zm. 2003)
- Tong Siv Eng, (zm. 2001)
- 1 listopada:
- Jerzy Ablewicz, polski duchowny katolicki, biskup tarnowski (zm. 1990)
- Hermann Bondi, angielski matematyk i kosmolog (zm. 2005)
- Aldo Mongiano, włoski duchowny katolicki (zm. 2020)
- 3 listopada – Květa Legátová, czeska pisarka (zm. 2012)
- 4 listopada:
- Shirley Mitchell, amerykańska aktorka (zm. 2013)
- Eric Thompson, brytyjski kierowca wyścigowy (zm. 2015)
- 6 listopada – Norman Lane, kanadyjski kajakarz (zm. 2014)
- 9 listopada – Marian Pankowski, polski poeta, prozaik, dramaturg, krytyk literacki i tłumacz (zm. 2011)
- 10 listopada – Michaił Kałasznikow, radziecki konstruktor broni strzeleckiej (zm. 2013)
- 11 listopada – Halina Elczewska, polska działaczka społeczna (zm. 2013)
- 13 listopada:
- Stanisław Skowroński, żołnierz Armii Czerwonej, cichociemny (zm. 2016)
- Józef Walaszczyk, kaletnik, przedsiębiorca, polski „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata (zm. 2022)
- 15 listopada:
- Paul Moore, amerykański duchowny katolicki (zm. 2003)
- Nova Pilbeam, brytyjska aktorka (zm. 2015)
- 16 listopada – Georges-Hilaire Dupont, francuski duchowny katolicki (zm. 2020)
- 19 listopada – Alan Young, brytyjski aktor (zm. 2016)
- 21 listopada – Bram Wiertz, piłkarz holenderski (zm. 2013)
- 26 listopada:
- Ryszard Kaczorowski, prezydent Polski na uchodźstwie (zm. 2010)
- Frederik Pohl, amerykański pisarz (zm. 2013)
- 29 listopada – Joe Weider, kanadyjski kulturysta (zm. 2013)
- 3 grudnia – Władysław Skoraczewski, polski śpiewak operowy, dyrygent i działacz harcerski (zm. 1980)
- 4 grudnia – Inder Kumar Gujral, indyjski polityk (zm. 2012)
- 5 grudnia – Józef Antoni Czopnik, polski aktor lalkowy (zm. 1979)
- 7 grudnia:
- Charles McGee, amerykański pilot wojskowy (zm. 2022)
- Stanisław Wyganowski, polski urbanista, działacz samorządowy (zm. 2017)
- 8 grudnia:
- Mieczysław Wajnberg, rosyjski kompozytor pochodzenia żydowsko-polskiego (zm. 1996)
- Kazimierz Żygulski, polski socjolog kultury, działacz polityczny, minister kultury i sztuki (zm. 2012)
- 9 grudnia – William Lipscomb, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 2011)
- 13 grudnia:
- Mehrangiz Dowlatshahi, irańska aktywistka, polityczka i dyplomatka (zm. 2009)
- Hans-Joachim Marseille, niemiecki pilot wojskowy, as myśliwski (zm. 1942)
- Andrij Sapelak, ukraiński duchowny katolicki obrządku bizantyjsko-ukraińskiego, biskup i wikariusz apostolski posługujący w Argentynie, misjonarz (zm. 2017)
- 14 grudnia – Mieczysław Klimowicz, polski polonista, historyk literatury (zm. 2008)
- 15 grudnia:
- Andrzej Deptuch, polski zakonnik rzymskokatolicki, franciszkanin konwentualny (zm. 2015)
- Åke Seyffarth, szwedzki łyżwiarz szybki (zm. 1998)
- 17 grudnia – Jerzy Stroba, polski duchowny katolicki, biskup pomocniczy gnieźnieński, biskup szczecińsko-kamieński i arcybiskup metropolita poznański (zm. 1999)
- 20 grudnia – Tamara Wiszniewska, polska aktorka (zm. 1981)
- 21 grudnia – Ove Sprogøe, duński aktor, występował w roli Egona Olsena z serii 14 duńskich filmów Gang Olsena (zm. 2004)
- 23 grudnia – Wasilij Rieszetnikow, radziecki lotnik i dowódca wojskowy (zm. 2023)
- 24 grudnia – Pierre Soulages, francuski malarz, grafik (zm. 2022)
- 30 grudnia – David Willcocks, angielski dyrygent i organista (zm. 2015)
- 31 grudnia – Folke Alnevik, szwedzki lekkoatleta (zm. 2020)
- data dzienna nieznana:
- Daniel Sydlik – luty, Belleville USA – członek Ciała Kierowniczego Świadków Jehowy (zm. 2006)
Zmarli
Zdarzenia astronomiczne
Nagrody Nobla
- z fizyki – Johannes Stark
- z chemii – nagrody nie przyznano
- z medycyny – Jules Bordet
- z literatury – Carl Spitteler
- nagroda pokojowa – Thomas Woodrow Wilson
Święta ruchome
- Tłusty czwartek: 27 lutego
- Ostatki: 4 marca
- Popielec: 5 marca
- Niedziela Palmowa: 13 kwietnia
- Pamiątka śmierci Jezusa Chrystusa: 13 kwietnia
- Wielki Czwartek: 17 kwietnia
- Wielki Piątek: 18 kwietnia
- Wielka Sobota: 19 kwietnia
- Wielkanoc: 20 kwietnia
- Poniedziałek Wielkanocny: 21 kwietnia
- Wniebowstąpienie Pańskie: 29 maja
- Zesłanie Ducha Świętego: 8 czerwca
- Boże Ciało: 19 czerwca
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.