Amper
| Układ | |
|---|---|
| Wymiar |
|
| Jednostka |
natężenia prądu elektrycznego |
| Typowe symbole wielkości |
I, j, Θ |
| w jednostkach SI | |
| w jednostkach em-CGS |
|
| Źródło nazwy |
![{\displaystyle [{\mbox{A}}]}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/f4bc45d3212fbe03b8c6721778b671dfdf8b92f5)
Amper – jednostka natężenia prądu elektrycznego (nazywane też po prostu prądem elektrycznym[1]). Jest jednostką podstawową w układzie SI i układzie MKSA oznaczaną w obu układach symbolem A[2].
Nazwa amper pochodzi od nazwiska francuskiego fizyka André Marie Ampère’a.
Definicja
W 2018 r. podczas 26. Generalnej Konferencji Miar przyjęto rezolucję dotyczącą m.in. redefinicji ampera. Definicja, obowiązuje od 20 maja 2019 roku, brzmi następująco[3]:
Amper, oznaczenie A, jest to jednostka SI prądu elektrycznego. Jest ona zdefiniowana poprzez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej ładunku elementarnego e, wynoszącej 1,602 176 634×10-19, wyrażonej w jednostce C, która jest równa A⋅s, gdzie sekunda zdefiniowana jest za pomocą ΔνCs[4].
W układzie miar CGS odpowiednikiem ampera jest biot (Bi).
- 1 biot = 10 amperów
Jeśli przepływający przez dany przekrój prąd ma natężenie 1 A, oznacza to, że w ciągu 1 s przepływa 1 C ładunku, czyli:
Przykłady powiązań ampera, wynikających z praw lub definicji, z innymi jednostkami – V, Ω, W, F, J, C, s:
Poprzednia definicja
„1 amper to niezmieniający się prąd elektryczny, który płynąc w dwóch równoległych, prostoliniowych, nieskończenie długich przewodach o znikomo małym przekroju kołowym, umieszczonych w próżni w odległości 1 m od siebie, spowodowałby wzajemne oddziaływanie przewodów na siebie z siłą równą 2×10−7 N na każdy metr długości przewodu”[1][5]
Do definicyjnego wyznaczenia jednostki służyła waga prądowa. Dokładnością ustępuje ona jednak kalibratorom prądu i w praktyce była przez nie wyparta[6].
Wielokrotności i podwielokrotności ampera (wyróżniono najczęściej używane)[7]:
| Wielokrotności | Podwielokrotności | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Mnożnik | Nazwa | Symbol | Mnożnik | Nazwa | Symbol | |
| 101 | dekaamper | daA | 10−1 | decyamper | dA | |
| 102 | hektoamper | hA | 10−2 | centyamper | cA | |
| 103 | kiloamper | kA | 10−3 | miliamper | mA | |
| 106 | megaamper | MA | 10−6 | mikroamper | µA | |
| 109 | gigaamper | GA | 10−9 | nanoamper | nA | |
| 1012 | teraamper | TA | 10−12 | pikoamper | pA | |
| 1015 | petaamper | PA | 10−15 | femtoamper | fA | |
| 1018 | eksaamper | EA | 10−18 | attoamper | aA | |
| 1021 | zettaamper | ZA | 10−21 | zeptoamper | zA | |
| 1024 | jottaamper | YA | 10−24 | joktoamper | yA | |
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 czerwca 2020 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dz. U. z 2020 r. poz. 1024 (ISAP)).
- ↑ Podstawy Elektrotechniki. W: Praca zbiorowa pod kierunkiem prof. dr. inż. Bolesława Konarskiego: Poradnik inżyniera elektryka. Wyd. II. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1968, s. 224–225.
- ↑ BIPM: Rezolucja 26.Generalnej Konferencji Miar. www.bipm.org. [dostęp 2019-01-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-11-19)].
- ↑ Aleksandra Gadomska: Amper – co nowego?. www.gum.gov.pl. [dostęp 2019-06-09].
- ↑ amper, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-09-28].
- ↑ Augustyn Chwaleba, Maciej Poniński, Andrzej Siedlecki: Metrologia elektryczna. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 2003, s. 74–76. ISBN 83-204-2826-2.
- ↑ Załącznik nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 czerwca 2020 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dz. U. z 2020 r. poz. 1024 (ISAP)).
| jednostki podstawowe |
| ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostki pochodne z osobnymi nazwami |
| ||||||
| inne jednostki pochodne |
| ||||||
| przedrostki (prefiksy) |
| ||||||
| przepisy i instytucje |
| ||||||
| powiązane nauki |
graf skierowany
związków definicyjnych
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.