Azuryt
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
Cu3(CO3)2(OH)2 |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
3,5–4 |
| Przełam |
muszlowy, nierówny[1] |
| Łupliwość |
dokładna, doskonała i niewyraźna dwukierunkowa[1] |
| Pokrój kryształu |
tabliczkowy, krótkosłupkowy, izometryczny[1] |
| Układ krystalograficzny |
jednoskośny[1] |
| Właściwości mechaniczne |
kruchy[1] |
| Gęstość |
3,7 - 3,9 g/cm³[1] |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
niebieska w odcieniach, lazurowa, szafirowa, fioletowoniebieska[1] |
| Rysa |
niebieska, jasnoniebieska[1] |
| Połysk |
szklisty, diamentowy, tłusty, jedwabisty, aksamitny, matowy[1] |
| Współczynnik załamania |
1,730 - 1,838 (dwuosiowy)[2] |
| Inne |
silny pleochroizm w odcieniach niebieskich[2] dyspersja: silna[2] dwójłomność: 0.1080[2] |


Azuryt – minerał z gromady węglanów, zasadowy węglan miedzi[1]. Minerał pospolity, szeroko rozpowszechniony.
Nazwa pochodzi od perskiego lazhward i arabskiego lazurd oznaczających barwę niebieską[3][1].
Charakterystyka
Właściwości
Tworzy kryształy o pokroju tabliczkowym, grubotabliczkowym[4], słupkowym, izometrycznym (postać zbliżona do romboedrów). Najczęściej jest spotykany w skupieniach zbitych, ziemistych, ziarnistych, groniastych, nerkowatych, naciekowych, promienistych i kulistych. Tworzy też naloty, impregnacje, konkrecje[4], naskorupienia i pseudomorfozy po innych minerałach miedzi (np. dolomicie, kuprycie czy tetraedrycie)[1]. Posiada różny połysk; kryształy mają szklisty, diamentowy lub tłusty, skupienia ziemiste - matowy, natomiast zbite, promieniste i włókniste - jedwabisty albo aksamitny. Jest przeświecający do nieprzezroczystego, rzadko przezroczysty, pod wpływem dwutlenku węgla przechodzi w malachit[1]. Tworzy odmiany: burnit, chessylit, azurmalachit. Łatwo rozpuszczalny w kwasach[4].
Występowanie
Minerał wtórny strefy utleniania kruszców Cu, zwłaszcza w obecności skał węglanowych[5]. Współwystępuje z malachitem, pseudomalachitem, kuprytem, chalkozynem, chryzokolą, kalcytem, limonitem, miedzią, oliwenitem, konichalcytem, tyrolitem, cerusytem, barytem, kwarcem, smithsonitem, duftytem[1][3][6].
Miejsca występowania
- Na świecie: Namibia (Tsumeb), Maroko (Touissit), Algieria, Kenia, Kongo, Francja, Rumunia, USA (Utah, Arizona, Nowy Meksyk), Meksyk, Chile, Australia, Chiny, Mongolia, Rosja, Włochy, Węgry, Niemcy, Grecja, Mołdawia, Słowacja[1][4].
- W Polsce: występuje w Górach Świętokrzyskich i na Dolnym Śląsku, w okolicach Lubina i Głogowa, na Pogórzu Kaczawskim i w Rudawach Janowickich[6]. Spotykany też w Tatrach oraz na Górnym Śląsku[1].
Zastosowanie
- lokalnie wykorzystywany jako podrzędna ruda miedzi (55% Cu),
- do produkcji siarczanu miedziowego,
- do wyrobu błękitnych pigmentów,
- bardzo atrakcyjny i ceniony kamień ozdobny,
- w jubilerstwie dość rzadko stosowany, oszlifowane kamienie są małe. Nadaje im się zazwyczaj szlif kaboszonowy lub kulisty[1]. Nie szlifuje się dużych okazów, gdyż są tak ciemne, że prawie nieprzezroczyste,
- do wyrobu artystycznej biżuterii,
- cenny kamień kolekcjonerski,
- sproszkowany azuryt był używany jako niebieska farba, która jednakże zmieniała barwę na zieloną ze względu przeobrażenia w malachit.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q Jerzy Żaba: Ilustrowana encyklopedia skał i minerałów. Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 52-54. ISBN 978-83-8293-231-7.
- ↑ a b c d Azurite.
- ↑ a b Azurite. mindat.org. [dostęp 2017-01-02].
- ↑ a b c d Jan Parafiniuk: Atlas Minerałów. Multico Oficyna Wydawnicza, 2019, s. 162. ISBN 978-83-7073-845-7.
- ↑ Rupert Hochleitner: Minerały, kamienie szlachetne skały. Multico Oficyna Wydawnicza, 2022, s. 26. ISBN 978-83-7073-816-7.
- ↑ a b Eligiusz Szełęg: Minerały i skały Polski. Multico Oficyna Wydawnicza, 2023, s. 130. ISBN 978-83-7073-816-7.
Bibliografia
- Autor: Olaf Medenbach, Cornelia Sussieck-Fornefeld: Leksykon przyrodniczy. Minerały. Warszawa: Świat Książki, 1995, s. 96, 146, 188, 190, 216, 267. ISBN 83-7129-194-9.
Linki zewnętrzne
- Historia eksploatacji kruszców miedzi i żelaza w Miedzianej Górze k. Kielc. pawekrol.republika.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-03-09)].
- azuryt na stronie Webmineral.com (ang.)
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.