MS Garrett 1

Początek Ew. Jana, tekst w kształcie krzyża
Data powstania	VIII wiek
Rodzaj	Kodeks majuskułowy
Numer	047
Zawartość	cztery Ewangelie
Język	grecki
Rozmiary	27,5 × 19 cm
Typ tekstu	tekst bizantyjski
Kategoria	V
Data odkrycia	1886
Odkrywca	Gregory
Miejsce przechowywania	Princeton University

Kodeks 047 (Gregory-Aland no. 047), ε 95 (von Soden)^[1], ב (Tischendorf) – grecki kodeks uncjalny Nowego Testamentu na pergaminie, paleograficznie datowany na VIII wiek. Ma pewne luki w tekście^[2]. Ma pełne marginalia i przystosowany został do czytań liturgicznych. Prawdopodobnie jest jedynym zachowanym rękopisem, którego cały tekst pisany jest w kształcie krzyża. Reprezentuje standardowy tekst bizantyński, nie cieszy się zainteresowaniem ze strony krytyków tekstu i z tego powodu jest rzadko wykorzystywany w krytycznych wydaniach greckiego Nowego Testamentu. Rękopis nie zachował się w całości i ma nieco braków.

Kodeks stanowiony jest przez 152 pergaminowych kart, o rozmiarach 20,5 na 15,2 cm, z niemal pełnym tekstem czterech Ewangelii^[2]. Foliały noszą numery od α do χ. Pergamin jest gruby, atrament jest brunatny^[3]. Tekst na stronie pisany jest w kształcie krzyża, 37–38 linijek w kolumnie^[2]. Litery są niewielkie. Ze względu na kształt tekstu 3/8 powierzchni strony nie zostało wykorzystane. Format również sprawia, że korzystanie z not marginalnych jest mniej poręczne. Uważa się, że jest to jedyny rękopis w całości pisany w formie krzyża. Inne rękopisy stosują ten format jedynie na niektórych stronach (lekcjonarze 233, 1635, 2135)^[4] [5][6].

Tekst dzielony jest według κεφαλαια (rozdziały), których numery znajdują się na bocznym marginesie, a ich τιτλοι (tytuły) w górnym marginesie. Ponadto zastosowany został podział według krótkich Sekcji Ammoniusza (w Ewangelii Marka 237 sekcji, ostatnia sekcja zaczyna się na 16,15), których numery umieszczono na marginesie z odniesieniami do Kanonów Euzebiusza (pisanymi pod numerami Sekcji Ammoniusza)^[3].

Zawiera prolegomenę, listy κεφαλαια (spis treści) zostały umieszczone przed każdą Ewangelią, a na marginesie system odniesień do czytań liturgicznych (dzięki czemu mógł być używany do czytań liturgicznych). Na końcu każdej Ewangelii znajduje się subscriptio, w którym podano liczbę wersów. Zawiera noty liturgiczne na marginesach, dzięki czemu mógł być wykorzystywany w czytaniach liturgicznych^[3].

Kodeks stosuje formy gramatyczne właściwe dla greki koine, pomimo iż reprezentuje tekst bizantyjski (ειπαν dla 3 osoby pluralis w aoristus, a nie ειπον). Późniejsza ręka dokonała niewielu korekt tekstu^[4] .

Luki

Rękopis nie zachował się w całości. Brakuje następujących fragmentów: Ewangelia Mateusza 2,15–3,12; 28,10–20; Ewangelia Marka 5,40–6,18; 8,35–9,19; Ewangelia Jana 2,17–42; 14,7–15,1; 18,34–21,25^[3].

Grecki tekst kodeksu przekazuje tekst bizantyjski. Kurt Aland dał mu następujący profil tekstualny – 175¹, 96^1/2, 6², 21^s[2]. To znaczy, że według Alanda kodeks 175 razy wspiera standardowy tekst bizantyjski przeciwko tekstowi „oryginalnemu” (w rekonstrukcji Alanda), 96 razy jest zgodny zarówno z tekstem bizantyjskim jak i oryginalnym, 6 razy wspiera tekst oryginalny przeciwko bizantyjskiemu, ponadto ma 21 sobie właściwych wariantów (Sonderlesarten)^[7]. Z profilu wynika, że jest zgodny z tekstem bizantyjskim w ponad 90%. Aland zaklasyfikował go do Kategorii V^[2]. Według Claremont Profile Method, tj. metody wielokrotnych wariantów, reprezentuje rodzinę tekstualną K^x, ale metodą tą przebadane zostały tylko trzy rozdziały Ewangelii Łukasza (1; 10; 20)^[8]. Z punktu widzenia krytyki tekstu rękopis nie należy do interesujących^[4] .

Tekst Ewangelii Mateusza 16,2b–3 (znaki czasu) został opuszczony, Ewangelii Jana 5,3.4 (zstępujący anioł) oznakowany został obeliskiem (÷) jako wątpliwy, Ew. Jana 7,53–8,1 (przyprowadzenie jawnogrzesznicy) jest obecny i nie został oznakowany jako wątpliwy^[3][5]. Brak tekstu Ewangelii Marka 15,28^[9].

W Ewangelii Jana 1,29 brakuje imienia ο Ιωαννης (Jan), w czym jest wspierany przez rękopisy: Kodeks Synajski, Alexandrinus, Vaticanus, Cyprius, Campianus, Petropolitanus Purpureus, Vaticanus 354, Nanianus, Macedoniensis, Sangallensis, Koridethi, Petropolitanus, Athous Lavrensis, Codex Athous Dionysius, 0141, 8, 9, 565, 1192^[10].

Gregory oraz Scrivener datowali kodeks na IX lub X wiek^[3], von Soden oraz Kirsopp Lake datował na IX wiek^[11]. Metzger i Aland datowali go na VIII wiek^[2]. Wiek VIII figuruje na oficjalnej liście INTF^[12] . Jednak w niektórych pracach nadal bywa datowany na wiek IX^[6]. Miejsce powstania rękopisu jest nieznane^[13].

Kodeks przechowywany był w klasztorze św. Andrzeja na górze Athos; odkryty został w 1886 roku przez Gregory'ego, który też sporządził pierwszy jego opis^[3]. W 1899 roku Kirsopp Lake sprawdził niektóre z jego wariantów tekstowych^[14] . Przywieziony został do USA przez Thomasa Whittemore. W 1924 roku został nabyty przez Roberta Garretta z Baltimore, który w 1942 roku podarował go bibliotece Uniwersytetu Princeton^[5], gdzie odtąd jest przechowywany (Library Μed. and Ren. Mss, Garrett 1), Princeton (New Jersey)^[2][12] .

Na listę rękopisów Nowego Testamentu wciągnął go Gregory; otrzymał siglum ב. W 1908 roku Gregory nadał mu siglum 047^[1][15].

Jakkolwiek nie cieszy się specjalnym zainteresowaniem ze strony krytyków tekstu, jest cytowany w krytycznych wydaniach Nowego Testamentu. Cytowany jest jednak niezbyt często^[16], a w wydaniach Nestle-Alanda nie jest cytowany indywidualnie (tylko jako członek grupy)^[17]. Kenneth W. Clark opublikował folio 49 recto metodą facsimile^[18], Bruce M. Metzger opublikował 131 folio recto kodeksu^[19], Aland opublikował pierwszą stronę Ewangelii Jana^[20]. Rękopis w formie zdigitalizowanej jest dostępny na stronie INTF^[12] .

• Lista kodeksów majuskułowych Nowego Testamentu

Krytyczne wydania NT

• Eberhard et Erwin Nestle: Novum Testamentum Graece. communiter ediderunt: B. et K. Aland, J. Karavidopoulos, C.M. Martini, B.M. Metzger. Wyd. 27. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 2001. ISBN 978-3-438-05100-4. [NA27]
• K. Aland, M. Black, C.M. Martini, B.M. Metzger, A. Wikgren: The Greek New Testament. Wyd. 3. Stuttgart: United Bible Societies, 1983. ISBN 3-438-05113-3. [UBS3]
• The Gospel According to John in the Byzantine Tradition. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 2007. ISBN 978-3-438-05132-5.

Listy i katalogi rękopisów NT

• K. Aland: Kurzgefasste Liste der griechieschen Handschriften des Neuen Testaments. Wyd. 1. Berlin: Walter de Gruyter, 1963.
• Kenneth W. Clark: A Descriptive Catalogue of the Greek New Testament Manuscripts in America. Chicago: 1937, s. 61–63. (ang.).
• Caspar René Gregory: Die griechischen Handschriften des Neuen Testament. Leipzig: J. C. Hinrichs'sche Buchhandlung, 1908, s. 37.
• Codex 047. [w:] List of the manuscripts [on-line]. INTF.

Introdukcje do krytyki tekstu NT

• K. Aland, B. Aland: The Text of the New Testament: An Introduction to the Critical Editions and to the Theory and Practice of Modern Textual Criticism. przeł. Erroll F. Rhodes. Grand Rapids, Michigan: William B. Eerdmans Publishing Company, 1995, s. 118. ISBN 978-0-8028-4098-1. (ang.).
• Caspar René Gregory: Textkritik des Neuen Testaments. T. 1. Leipzig: J. C. Hinrichs’sche Buchhandlung, 1900, s. 95. [dostęp 2011-08-03]. (niem.).
• Robert Waltz: New Testament Manuscripts. Uncial 047. [w:] A Site Inspired By: The Encyclopedia of New Testament Textual Criticism [on-line]. 2007. [dostęp 2011-07-24]. (ang.).
• Bruce M. Metzger: Manuscripts of the Greek Bible: An Introduction to Greek Palaeography. Oxford: Oxford University Press, 1991, s. 98-99. ISBN 978-0-19-502924-6. (ang.).
• WielandW. Willker WielandW., A Textual Commentary on the Greek Gospels, wyd. 12, t. Vol 2 Mark, Bremen 2015, s. 615  (ang.).

Inne publikacje

• Rory Crowley: Memories of Majuscule Manuscripts: The Cruciform Gospels and Revelation. [w:] Friends of CSNTM [on-line]. 2013. [dostęp 2013-01-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-26)].
• Adam Łajtar: Catalogue of the Greek inscriptions in the Sudan National Museum at Khartoum (I. Khartoum Greek). Leuven, Paris: Peeters Publishers, 2003. ISBN 90-429-1252-9. (ang.).
• Frederik Wisse: The Profile Method for the Classification and Evaluation of Manuscript Evidence, as Applied to the Continuous Greek Text of the Gospel of Luke. Grand Rapids: William B. Eerdmans Publishing Company, 1982, s. 52. ISBN 0-8028-1918-4. (ang.).

• Princeton (NJ) | UL | Garrett MS. 01 Pinakes