Operacja Circus

Bombowiec Bristol Blenheim oraz myśliwiec Spitfire podczas lotu

Operacja Circus (pol. Cyrk) – rodzaj dziennych działań taktycznych Royal Air Force prowadzonych w czasie II wojny światowej.

Historia

Po zakończeniu bitwy o Wielką Brytanię rzadko dochodziło do walk dużych formacji myśliwskich. Dowództwo lotnictwa myśliwskiego Royal Air Force podejmowało próby angażowania myśliwców Luftwaffe w walkę poprzez organizowanie zaczepnych patroli nad Francją w wykonaniu samolotów myśliwskich, jednakże samoloty niemieckie rzadko podejmowały walkę. Na początku 1941 roku podjęto decyzję o zmianie formuły prowadzonych działań na wyprawy bombowe atakujące cele w okolicy francuskiego wybrzeża z silną osłoną myśliwską[1].

Głównymi celami stawianymi atakującej formacji było wciągnięcie do walki samolotów myśliwskich nieprzyjaciela i ich zniszczenie oraz czynnik psychologiczny polegający na nadszarpnięciu morale przeciwnika poprzez atakowanie go na okupowanym terytorium i utrzymywaniu w ciągłej gotowości do walki. Celem drugorzędnym było zniszczenie obiektów na ziemi, które selekcjonowano pod kątem przydatności dla niemieckiego przemysłu i Wehrmachtu[2].

Początkowo formacje składały się z 2-3 eskadr ciężkich bombowców i 16 eskadr eskortujących myśliwców. Za organizację ataku odpowiadał dowódca formacji bombowej, który decydował o kierunku ataku i czasie przebywania nad celem oraz drodze powrotnej. Formacje myśliwskie były odpowiedzialne za osłonę formacji bombowej. Jednostki operujące nad północną Francją korzystały z informacji dostarczanych ze stacji radarowych rozmieszczonych nad kanałem La Manche[3].

Pierwsza operacja, oznaczona kodem Circus 1, odbyła się 10 stycznia 1941 roku[3]. Sześć samolotów bombowych Bristol Blenheim z Dywizjonu 114 atakowało magazyny z amunicją w okolicy Guînes. Bombowce były osłaniane przez 11 dywizjonów myśliwskich, m.in. Dywizjon 302[2].

Na podstawie doświadczeń z pierwszych przeprowadzonych operacji została wydana 16 lutego 1941 roku instrukcja Operation Instruction No 7. Circus Operations, która wprowadziła istotne zmiany w organizacji wypraw. Bombowce spotykały się z eskortą w rejonie North Weald, Biggin Hill lub Northolt, następnie kontynuowały lot nad cel na wysokości ok. 5 200 metrów (17 000 stóp). Formacje myśliwskie zajmowały różne pułapy, w zależności od ich przeznaczenia. Close escort leciała za formacją bombową na pułapie ok. 5 500 metrów (18 000 stóp), nieco wyżej, na pułapie ok. 6 100 metrów (20 000 stóp), leciała lower escort, a na pułapie ok. 6 700 metrów (22 000 stóp) leciała higher escort. Całość była osłaniana przez high cover[2]. Dodatkowo formacja była osłaniana przez operujące w pobliżu skrzydło myśliwskie wykonujące zadanie typu moppin up. Zadaniem close escort była osłona bombowców przez cały czas trwania operacji. Samoloty formacji higher escort, high cover i moppin up mogły, w drodze powrotnej, oddzielić się od formacji i atakować samoloty myśliwskie Luftwaffe.

Wsparcie dla operacji zapewniało dowództwo Air/Sea Rescue, które na trasie powrotu wyprawy organizowało patrole samolotów Lysander i łodzi ratowniczych. Ze względów na bezpieczeństwo lotników wodujących na wodach kanału La Manche formacje przekraczały brzeg w trzech miejscach osłanianych przez jednostki ratownicze: North Forelan (wyprawy wracające z kierunku Dunkierki), Dover (wyprawy wracające z kierunku Calais) oraz Dungeness (wyprawy wracające z okolic Boulogne-sur-Mer)[2].

W osłonie tych operacji regularnie brały udział jednostki podległe 11. Grupie Myśliwskiej stacjonującej w Northolt, m.in. dywizjony Polskich Sił Powietrznych (podczas operacji Circus 145 w dniu 29 kwietnia 1942 roku zginął Marian Pisarek).

Operacje Circus były łączone z innymi typami operacji lotniczych, np. Blot, Ramrod, Ranger, Roadstead czy Rhubarb. Lądowanie w Dieppe w sierpniu 1942 roku zakończyło prowadzenie operacji typu Circus. Ciężar dziennych działań powietrznych przejęło lotnictwo amerykańskie[3].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Wacław Król: Polskie dywizjony lotnicze w Wielkiej Brytanii 1940-1945. Warszawa: Wydaw. Min. Obrony Narodowej, 1990, s. 67. ISBN 83-11-07695-2. OCLC 834110269.
  2. ↑ a b c d Grzegorz Śliżewski: Rola polskiego lotnictwa myśliwskiego w działaniach alianckich 1940-1942. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2018. ISBN 978-83-7889-616-6. OCLC 1036688508.
  3. ↑ a b c Kryptonim Circus. samoloty.pl. [dostęp 2019-08-26]. (pol.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.