Operacja Pika

Operation Pike
Operacja Pika
Ilustracja
Rafineria w Baku
Konflikt

II wojna światowa

Strony konfliktu
 ZSRR  Wielka Brytania
 Francja
Przyczyny operacji
sojusz wojskowy i współpraca gospodarcza pomiędzy ZSRR i III Rzeszą
Cele operacji
potrzeba uderzenia w zaplecze surowcowe ZSRR
Dowództwo operacji

Wielka Brytania

Czas operacji

planowana na koniec 1939 lub początek 1940

Miejsce operacji

Kaukaz

Rezultaty operacji
nie odbyła się

Operacja Pika (ang. Operation Pike) – niezrealizowany plan zbombardowania przez siły brytyjsko-francuskie radzieckich instalacji naftowych na Kaukazie podczas II wojny światowej.

Historia

Winston Churchill
Sowiecko-brytyjski pakt z 12 lipca 1941

Po wybuchu II wojny światowej i wkroczeniu 17 września 1939 roku Sowietów do Polski (→agresja ZSRR na Polskę) Winston Churchill – ówcześnie Pierwszy Lord Admiralicji, znany antybolszewik – uznał ZSRR za wspólnika III Rzeszy w podbojach wojennych. Twarde stanowisko Wielkiej Brytanii umocniło wkrótce uderzenie 30 listopada 1939 ZSRR na Finlandię i wywołanie wojny zimowej. ZSRR i Niemcy potrzebowali ogromnych ilości paliw mineralnych, a Sowieci eksportowali ropę naftową do Niemiec. Większość radzieckich złóż znajdowała się na Kaukazie. Zachodni stratedzy chcieli zniszczyć przemysł naftowy w tym rejonie i tym jednym posunięciem sparaliżować oba kraje[1]. Francuzi również dążyli do zbrojnej konfrontacji z ZSRR[2]. Na zachodzie Europy trwała dziwna wojna, dlatego sojusznicy Wielka Brytania i Francja planowały przejęcie inicjatywy, by uderzeniami odciążającymi zdestabilizować działania wojenne Niemiec[3]. Celem bombardowania miały być miasta Baku, Batumi i Grozny. Plan został ukończony w kwietniu 1940. Samoloty bombowe miały startować z pobliskich krajów: Iraku, Iranu[1] oraz w miarę możliwości z Turcji[4], która zdecydowanie chciała utrzymać dobre stosunki z ZSRR[5].

Według szacunków z 1938 roku w Baku zostało wyprodukowanych 75% całej rosyjskiej ropy, a kolejnych 20% z pozostałych pól naftowych na Kaukazie[6] Zniszczenie celów znacznie ułatwiłoby duże zagęszczenie rafinerii w całym tym rejonie[7]. W 1939 została zawarta radziecko-niemiecka umowa handlowa, a w 1940 kolejna radziecko-niemiecka umowa handlowa. Głównym krajem, z którego Niemcy sprowadzali znaczne ilości ropy naftowej była Rumunia[8]. Wcześniej Niemcy sprowadzały większość swej ropy spoza Europy. Po zajęciu przez Niemców w marcu 1939 Czechosłowacji, a później i innych terytoriów europejskich, III Rzesza była w stanie wywierać silną presję na Rumunię, co owocowało zawarciem kolejnych umów handlowych i znacznym zwiększeniem niemieckiego importu ropy z Rumunii[9].

Sowieci mieli świadomość istniejącego zagrożenia[10] i podjęli pewne środki obrony przeciwlotniczej. Operacja miała zostać przeprowadzona w okresie od 1941 do 1942[11], jednak jej wykonanie zostało wstrzymane po ataku Niemiec na ZSRR 22 czerwca 1941 roku i w efekcie przystąpieniu ZSRR do wojny po stronie aliantów[12]. Niedługo później Churchill oświadczył: „Gdyby Hitler najechał piekło, udzieliłbym rekomendacji Lucyferowi”[13]. 12 lipca 1941 ZSRR i Wielka Brytania podpisały pakt o współpracy[14]. Strony zobowiązały się do udzielenia wszelkiego poparcia i pomocy w wojnie z Niemcami. Bez obopólnej zgody miały nie prowadzić pertraktacji ani podpisywać zawieszenia broni lub układu pokojowego z Niemcami[15]. 31 sierpnia 1941 dotarł do ZSRR pierwszy brytyjski konwój[16] z zaopatrzeniem. Wobec szybkich postępów armii niemieckiej na terytorium sowieckim Brytyjczycy chcieli zniszczyć instalacje naftowe w sytuacji, gdyby nieuchronna stała się utrata Kaukazu przez Sowietów[12] (→operacja Fall Blau). Ostatecznie operacja nie została nigdy wykonana, ponieważ ZSRR przetrwał najtrudniejszą fazę działań wojennych i odparł Niemców[17].

Zobacz też

Bibliografia

  • Patrick R. Osborn: Brytyjskie Plany Ataku na ZSRR 1939-1941. Warszawa: Wydawnictwo Amber, 2007. ISBN 978-83-241-2982-9.

Przypisy

  1. ↑ a b Osborn 2007 ↓, s. 10
  2. ↑ Osborn 2007 ↓, s. 169.
  3. ↑ Rolf-Dieter Müller: Wspólny wróg, wyd. 2013, s. 265.
  4. ↑ Osborn 2007 ↓, s. 184.
  5. ↑ Osborn 2007 ↓, s. 170.
  6. ↑ Osborn 2007 ↓, s. 171.
  7. ↑ Osborn 2007 ↓, s. 179.
  8. ↑ Osborn 2007 ↓, s. 271.
  9. ↑ P. M. H. Bell: Przyczyny wybuchu II wojny światowej w Europie, wydanie polskie 2010, s. 198-201.
  10. ↑ Osborn 2007 ↓, s. 164.
  11. ↑ Osborn 2007 ↓, s. 264.
  12. ↑ a b Osborn 2007 ↓, s. 266
  13. ↑ TVP, Bogusław Wołoszański: Sensacje XX wieku, odcinek Tajna wojna Adolfa Hitlera, część 3.
  14. ↑ A.A. Evans, David Gibbons: Ilustrowana historia II wojny światowej, wydanie polskie 2009, s. 69.
  15. ↑ Biblioteka II wojny światowej, t. 10 II wojna światowa cz. 2 Bitwa o Anglię i wybuch wojny na Wschodzie, Bellona, wyd. 2013, s. 215.
  16. ↑ Olaf Bergmann: Tablice historyczne, wydanie 2008, s. 134.
  17. ↑ Osborn 2007 ↓, s. 269.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.