Pastina – ogólna nazwa dla różnych rodzajów bardzo drobnych makaronów używanych głównie do zup^[1][2]; także włoska, prosta i odżywcza, domowa zupa na wywarze z kurczaka, w wersji klasycznej z dużą ilością bardzo drobnego makaronu^[3][4].

Nazwą pastina lub pasta (corta) minuta^[5] (wł. 'mały makaron', 'drobny makaron', 'krótki makaron') określa się różne makarony o wielkości poniżej ćwierci cala^[3]. Pastina może mieć najprzeróżniejsze kształty, np. gwiazdek (wł. stelline), ziarenek ryżu (risoni), liter alfabetu, ziaren pieprzu (acini di pepe) itd^[3]. Tych drobnych makaronów, których jest we Włoszech ponad 30 rodzajów^[2] i każdy z nich ma swoją własną nazwę^[2], używa się głównie do zup^[3], ale także do sporządzania sałatek, deserów, potraw z makaronem przypominających risotto oraz posiłków dla małych dzieci^[2]. Tradycyjnie te drobne makarony są gotowane bezpośrednio w zupie lub wywarze^[2]. Także nieco większe rozmiarem makarony są klasyfikowane do grupy pastina, np. małe kokardki (farfalline) czy małe anelletti^[2]. Domową pastinę robi się przez tarcie lub kruszenie ciasta makaronowego na bardzo małe i nieregularne kawałki^[2]. Makaron ukształtowany przez tarcie ciasta jest ogólnie nazywany makaronem startym (pasta grattata lub grattini)^[2].

Zupa pastina jest tradycyjnie gotowana, gdy w domu ktoś przeziębił się lub źle się czuje, jako poprawiająca samopoczucie. Zupa jest też stosowana w odżywianiu małych dzieci^[6].

Potocznie pastina bywa nazywana „włoską penicyliną” lub „zupą penicylinową włoskiej babci”^[7] i stanowi włoską wersję rozgrzewającej zupy leczącej wszystkie dolegliwości^[8][3].

Pastina występuje w niezliczonych wariantach, bo prawie każda rodzina ma swój własny, nieco zmodyfikowany przepis na tę zupę^[7]. W najprostszej wersji makaron dodaje się do gotującego się gotowego wywaru z kurczaka. Po zagotowaniu zmniejsza się ogień i gotuje makaron wg instrukcji przez kilka minut^[6].

W wersji ze świeżymi warzywami, marchew, seler, cebulę i czosnek, po ugotowaniu do miękkości, miksuje się w blenderze i z powrotem dodaje do wywaru^[7]. Smak zupy wzbogaca się dodatkiem soku z cytryny i skórki parmezanu, liściem laurowym, suszonym tymiankiem, oraz solą i czarnym pieprzem (liście laurowe, kawałki skórki parmezanu i gałązki suszonego tymianku usuwa się po ugotowaniu)^[7].

Drobny makaron, będący podstawowym składnikiem obok wywaru, np. o kształcie małych gwiazdek stelline lub kuleczek acini di pepe, można ugotować osobno, po odcedzeniu rozdzielić na talerze i zalać zupą^[7]. Inne przepisy preferują gotowanie drobnego makaronu w już gotowej zupie, aby zaabsorbował smak wywaru^[3].

Talerze z zupą tuż przed podaniem dekoruje się posiekaną zieloną pietruszką lub startym parmezanem^[7].

• Przepis w j. polskim
• Humorystyczna scenka (j. ang. )