Rotulus
Rotulus (biblos, volumen) – najstarsza forma książki rękopiśmiennej. Sporządzano go ze sklejonych kart papirusu, zapisanych jednostronnie i nawiniętych na wałek z drewna, kości lub rogu (umbiculum). Tak uzyskany rulon rozwijany był stopniowo od prawej do lewej strony, gdzie znów go zwijano. Część zwoju zawierająca dzieło stanowiła tomus. Pierwszą kartę zwoju zwano protokołem, a ostatnią eschatokołem. Dzieło rozpoczynało się od formuły incipit liber, a kończyło formułą explicitus liber. Te same formuły przeszły do kodeksów, a nawet do inkunabułów. Zwoje chowano w futerale skórzanym lub z barwnego płótna. Futerały układano w wiązki i wkładano do specjalnych skrzyń (bibliothecae). Użytek zwojów papirusowych dla sporządzania rękopisów literackich zanikł już w VI w., ale dla sporządzania dokumentów przetrwał do XI w.
Podobne formy nadawano rękopisom pergaminowym. Jednak rotulus pergaminowy rozwijany był z góry w dół, a konsekwentnie także odpowiednio zapisywany. Rotulusy takie osiągały w średniowieczu nawet do 30 m. długości. W Polsce zachował się rotulus z 1252 r., długości 3,49 m. Przechowywany w bibliotece katedry krakowskiej tzw. Miracula sancti Stanislai.
Rotulus to także spis poszczególnych pism w jednostce archiwalnej według ich kolejności.
Literatura
- Józef Szymański, Nauki pomocnicze historii, Warszawa 2006.
- Polski słownik archiwalny, red. W. Maciejewska, 1984.
| Typ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Forma | |||||||
| Produkcja |
| ||||||
| Budowa |
| ||||||
| Tekst |
| ||||||
| Zdobnictwo | |||||||
| Zawody | |||||||
| Obieg | |||||||
| Znaki własnościowe | |||||||
| Konserwacja | |||||||
| Powielanie |
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.