Samba

Zobacz też: inne znaczenia.
Samba wiejska
Sekcja perkusyjna jednej ze współczesnych szkół samby
Samba „Uva de caminhão” Assisa Valente(inne języki) (1939)

Samba – brazylijski taniec ludowy i zarazem gatunek muzyczno-taneczny pochodzenia afrykańskiego. Występuje w licznych odmianach form wykonawczych: może być wykonywana zespołowo przez grupy śpiewające i tańczące, przez pary w kontekście salonowym albo solowo[1][2][3][4].

Wyróżnia się dwa podstawowe gatunki samby: wiejską (samba de roda(inne języki)), pochodzącą z regionów stanu Bahia, bardziej żywiołową, o ostrzejszym i bardziej skomplikowanym rytmie, zachowującą silniejsze wpływy afrykańskie, oraz miejską (carioca), rozwijaną w Rio de Janeiro, z prostszymi krokiem i rytmem, bardziej podatną na wpływy innych tańców[2][3][1][5]. Jedną z współczesnych manifestacji samby wiejskiej jest axé – styl taneczny, który łączy afrykańskie rytmy z muzyką popularną. Samba miejska rozwinęła bardziej polifoniczne brzmienie zespołów wykonujących muzykę opartą na różnych instrumentach perkusyjnych. Innymi ważnymi odmianami samby są samba de breque(inne języki), samba-enredo(inne języki), partido alto(inne języki) oraz samba-canção(inne języki)[1].

Samba może przyjmować rozmaite odmiany stylistyczne zależnie od miejsca i czasu rozwoju: tempo od umiarkowanego do szybkiego, metrum 2/4 lub 4/4, czasami synkopowany akompaniament[1][2][3][4].

Istotną rolę w sambie pełnią instrumenty perkusyjne: różnego rodzaju bębny, chocallo(inne języki), reco-reco, ganzá(inne języki), berimbau, cuíca(inne języki). W niektórych odmianach wykorzystuje się instrumenty strunowe (np. cavaquinho) oraz śpiew[1][2].

Ważnym zjawiskiem społecznym związanym z sambą są szkoły samby(inne języki) w Brazylii. Zespoły i stowarzyszenia rywalizują podczas karnawału. Korzystają one ze wsparcia artystów, pisarzy, dziennikarzy i finansistów. Setki tancerzy i muzyków przygotowują przez cały rok choreografie, scenariusze i bogate kostiumy[2].

Historia

Samba wiejska na obrazie Johanna Moritza Rugendasa(inne języki)

Samba ma pochodzenie afrykańskie, przede wszystkim zachodnioafrykańskie i związane z kulturą Jorubów. Została przeniesiona do Brazylii wraz z niewolnikami sprowadzanymi z Angoli i Konga do pracy na plantacjach trzciny cukrowej i kawy od drugiej połowy XVI do końca XIX wieku. Afrykańskie obrzędy, tańce i praktyki rytualne pozwalały zniewolonym zachowywać własną tożsamość kulturową oraz wyrażać sprzeciw wobec cierpienia i niewoli. Nazwa „samba” wywodzi się ze słowa używanego w Kongo i Angoli na określenie tradycyjnego tańca zwanego także umbigada(inne języki). Samba rozwinęła się w Brazylii szczególnie w stanie Bahia w północno-wschodniej części kraju. Według niektórych źródeł już w XVII wieku rozwijała się tam na ranczach. Następnie pod koniec XIX wieku zdobyła wielką popularność w Rio de Janeiro, będącym wówczas stolicą Brazylii. Do Rio została przeniesiona przez żołnierzy wracających z wojny w Canudos[1].

Współcześnie sambę propagują głównie zawodowe szkoły samby(inne języki) istniejące we wszystkich większych miastach Brazylii. Podczas czterodniowego karnawału organizowane są wielkie pochody zwane desfile. Każda szkoła przygotowuje specjalne układy choreograficzne, a profesjonalni twórcy komponują utwory poświęcone postaciom historycznym i legendarnym[3].

Samba rozpowszechniła się także poza Brazylią. Około 1920 Darius Milhaud wprowadził sambę do baletu Byk na dachu(inne języki)[2]. W europejskich salach tanecznych zaczęła zdobywać popularność przed II wojną światową, a jej rozkwit przypada na lata 1945–1950[2][4]. Rytmika samby wpłynęła około 1960 roku na uformowanie się nurtu bossa nova w jazzie[3].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ a b c d e f International encyclopedia of dance. Selma Jeanne Cohen (red.). Nowy Jork: Oxford University Press, 2004, s. 507–508. ISBN 0-19-517589-1.
  2. ↑ a b c d e f g Janusz Ekiert: Bliżej muzyki: encyklopedia. Warszawa: Muza SA, 2006, s. 446. ISBN 978-83-7200-087-3.
  3. ↑ a b c d e Muzyka. Encyklopedia PWN. Kompozytorzy i wykonawcy, prądy i kierunki, dzieła. Bartłomiej Kaczorowski (red. nacz.), Sławomir Żurawski (red.). Warszawa: PWN, 2007, s. 694. ISBN 978-83-01-15229-1.
  4. ↑ a b c Encyklopedia muzyki. Andrzej Chodkowski (red.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 779. ISBN 83-01-13410-0.
  5. ↑ Samba de Roda of the Recôncavo of Bahia [online], UNESCO Intangible Cultural Heritage [dostęp 2026-05-09] [zarchiwizowane z adresu 2026-03-03] (ang.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.