Skarn
Skarn – skała metamorficzna powstała w warunkach metasomatozy kontaktowej zbudowana z Ca-Mg-Fe-Mn krzemianów niezawierających wody lub ubogich w wodę (W. Goldshmit, 1911). Wyróżnia się skarny magnezowe, wapniowe, krzemianowe i autoakrecyjne.
Skład mineralny
skarny magnezowe: diopsyd, forsteryt, spinel, enstatyt, monticellit, akermanit, merwinit, peryklaz
skarny wapniowe: grossular, andradyt, wezuwian, diopsyd, hedenbergit, wollastonit, rodonit, epidot, skapolity, plagioklazy, kalcyt, magnetyt, tytanit, kwarc, scheelit, molibdenit
Cechy zewnętrzne
Barwa biała, szara, brązowa, zielona, czarna, ogólnie wielobarwny. Występuje w formie stref pomiędzy skałami magmowymi, a osadowymi węglanowymi, w formie żył i soczew.
Budowa wewnętrzna
Granofelsowa, drobna, średnio, i gruboklastczna, zbita, porowata, bezładna, kierunkowa, częsta strefowość.
Geneza
Wskutek zmian metasomatycznych (metasomatoza krzemionkowa, żelazowo-krzemionkowa, manganowo-krzemionkowa) zachodzących na kontakcie skał osadowych (najczęściej wapieni i dolomitów), ze skałami magmowymi. Powstaje w warunkach facji hornfelsowej, w której decydująca rolę odgrywa temperatura, natomiast ciśnienie mniejszą.
Występowanie
Należą do skał pospolitych występujących w osłonie wielu intruzji magmowych.
W Polsce: najwięcej wystąpień na Dolnym Śląsku – Stara Kamienica (Pogórze Izerskie), Izerskie Garby (Góry Izerskie), Kowary, Miedzianka, Czarnów k. Kamiennej Góry (Rudawy Janowickie), Gębczyce k. Strzelina (Wzgórza Strzelińskie), Złoty Stok (Góry Złote) i w Ziemi Kłodzkiej – Żelazno (Krowiarki), Podzamek, k. Kłodzka, (Góry Bardzkie), Kletno k. Stronia Śląskiego (Masyw Śnieżnika), ponadto w (Małopolsce) – Dubie k. Krzeszowic, w krystalicznym podłożu Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej (stwierdzony wierceniami w rejonie Myszkowa).
W świecie: Czechy (Žulová, Vápenná, Jáchymov, Borovina k. Třebíča, Malešov, Vlastějovice, Přísečnice, Měděnec), Niemcy (Góry Harz), Rumunia (Ocna de Fer), Irlandia (Scawt Hill), Rosja (Ural, Jakucja, Primorskij Kraj), Azerbejdżan, Australia (Ben Bullen), Nowa Zelandia (Dubtful Sound), Japonia, Algieria (Hoggar), USA (Kalifornia), Meksyk i w wielu innych miejscach.
Zastosowanie
Skarny magnezowe mogą zawierać złoża miedzi, żelaza, złota, boru, a skarny wapniowe żelaza, miedzi, wolframu, molibdenu, berylu, boru uranu i pierwiastków ziem rzadkich. Źródła cennych okazów mineralogicznych.
Galeria
-
Skarn z fluorytem powstałym w procesach metasomatycznych
-
Płytka cienka wykonana ze skarnu, obraz powiększony spod mikroskopu petrograficznego, skrzyżowane Nicole
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.